Najlepsze cykle fantasy według Gildii. Część I

Autor: Redakcja
Korekta: Dagmara Trembicka-Brzozowska
18 kwietnia 2016

Fantastyka, jak każdy gatunek, ma pewien dość elastyczny kanon książek i cykli, które po prostu wypada i warto znać. Redakcja Gildia Literatury postanowiła zebrać w jednej serii artykułów to, co uznajemy za crème de la crème fantastyki.

Na pierwszy ogień idą najlepsze cykle fantasy - część pierwsza z trzech. Nie jest to ranking, ale nasz wybór najciekawszych, wartych lektury tytułów. Może pomożemy tym z Was, którzy szukają czegoś dobrego. Miłej lektury!

1. Roger Zelazny Kroniki Amberu

Według bohaterów Kronik istnieją tylko dwa autentyczne światy: Amber i Dworce Chaosu. Reszta niezliczonych rzeczywistości to marne cienie, blade odbicia tych prawdziwych. Podróżującymi po nich bohaterami są książę Corwin i czarodziej Merlin - ojciec i syn. Nie wiodą jednak sielskiego żywota we dworze - ciągle wisi nad nimi niebezpieczeństwo i muszą walczyć o pozycję w rodzie i własne życie.

Powieści Rogera Zelaznego to już, śmiem twierdzić,  kultowe pozycje z gatunku fantastyki - każdy powinien się z nimi zapoznać, bo to kawałek historii literatury. Proza amerykańskiego pisarza miała spory wpływ na większość piszących teraz twórców. I to nie bez powodu. Amber wciąga jak ruchome piaski - wartka akcja, żywo nakreślone, kolorowe postacie i rozbudowany, fantastyczny świat sprawiają, że od lektury nie można się oderwać. Bo i po co?

Na Kroniki Amberu składają się dwa cykle: Kroniki Corwina i Kroniki Merlina

Kroniki Corwina:

  • Dziewięciu książąt Amberu
  • Karabiny Avalonu
  • Znak jednorożca
  • Ręka Oberona
  • Dworce Chaosu

Kroniki Merlina:

  • Atuty zguby
  • Krew Amberu
  • Znak Chaosu
  • Rycerz cieni
  • Książę Chaosu

Diana Cereniewicz

 

2. Ursula K. Le Guin Ziemiomorze

Klasyka fantasy i to na najwyższym poziomie. Ursula K. Le Guin tworzyła ten magiczny świat przez ponad 30 lat. Ziemiomorze to nie tylko czary i rzucanie zaklęć w przedziwnej, morskiej krainie, to także filozoficzna opowieść o dojrzewaniu, zdobywaniu doświadczenia i wyzbywaniu się arogancji - fundamentalnie jest to historia o ludzkiej naturze, jej słabościach, ale i sile (a przecież z wielką siłą wiąże się wielka odpowiedzialność!). Głównym bohaterem jest Ged, zwany Krogulcem. Czytelnik śledzi jego dorastanie, gdy z młodego i przepełnionego pychą chłopca staje się najpotężniejszym magiem Ziemiomorza. I to właśnie jego podróż, nie jej cel, jest dla fabuły najważniejsza.

Świat serii jest rozbudowany, niezwykle bogaty i okraszony detalami, które pozwalają na zagubienie się w lekturze. Le Guin nie prowadzi czytelnika za rękę, każe mu myśleć i samemu wyciągać wnioski.

Cykl składa się z pięciu powieści (i kilku opowiadań):

  • Czarnoksiężnik z Archipelagu
  • Grobowce Atuanu
  • Najdalszy brzeg
  • Tehanu
  • Inny wiatr

Diana Cereniewicz

 

3. J.K. Rowling Harry Potter

W 1997 r. na brytyjskim rynku wydawniczym, po wielu nieudanych próbach ze strony autorki, pojawiła się pewna książka dla dzieci. Joanne K. Rowling miała problem ze znalezieniem wydawcy. Bo czy w ogóle ktokolwiek będzie chciał czytać bajkę o bohaterze, którego rodzice zostali zabici przez złą siłę i który zamieszkał u wujostwa, które dobitnie dawało mu do zrozumienia, że go nie chce? - argumentowali.

Och, Harry Potter przetrwał, podrósł i poszedł do szkoły magii i czarodziejstwa Hogwart, a wraz z nim wyruszyły miliony czytelników na całym świecie. Dorastaliśmy wraz z młodym czarodziejem - my także i wciąż pamiętamy, gdy przy premierach kolejnych książek kolejki dorosłych i dzieci ustawiały się w nocy pod księgarniami, by zaraz po północy móc od razu zasiąść do lektury.

Co miał w sobie ten kilkunastoletni chłopiec, że wywoływał aż takie emocje? Osierocony, gnębiony, opuszczony – w dniu swoich 11 urodzin dowiaduje się, kim byli jego rodzice i jak zginęli. Od tego momentu rozpoczyna się jego drugie, właściwe, życie. Historia Harry’ego to nieustanna walka dobra ze złem; to opowieść dowodząca, że rodzina to nie tylko więzy krwi, ale przede wszystkim wszyscy, którymi się otaczamy.

Przez siedem części serii towarzyszymy młodemu czarodziejowi i jego przyjaciołom w wielu nadzwyczajnych przygodach. Spotykamy się z trzygłowym psem, poznajemy Bazyliszka i Norberta, latamy na testralach i zdobywamy kolejne puchary w rozgrywkach quidditcha. Uczymy się, czym jest dobro i ile tak naprawdę zależy od naszych przyjaciół. Przede wszystkim jednak udajemy się do magicznego świata, w którym zostajemy już na zawsze, od pierwszej strony, nawet pomimo upływu lat. 

Seria o Potterze kierowana była do dzieci, szybko jednak znalazła fanów również wśród dorosłych, a ci, którzy wychowali się wraz z Harrym, Ronem i Hermioną, wielokrotnie wracają do książek w dorosłym życiu.

Sylwia Dymek, Aleksandra Bacdorf

 

4. Terry Pratchett Świat Dysku

Pierwsze książki o Świecie Dysku były satyrą literatury fantastycznej. Pierwszy tom, Kolor Magii, trafił do księgarń w Wielkiej Brytanii w 1983 roku. Od tamtego czasu Terry Pratchett systematycznie sięgał po klasyczne motywy smoków, barbarzyńców, trolli i magów, by wytarzać je w smole i pierzu wydarzeń szalonego świata pędzącego przez kosmos na grzbiecie gargantuicznego żółwia. Humor, z jakim pisał Pratchett, jest połączeniem młodzieńczej wesołkowatości z dżentelmeńskim wyczuciem smaku. Mamy tu magów i czarownice, policjantów i oszustów, krasnoludy i elfy, bestie z piekielnych wymiarów i udomowione smoki. W tym świecie wampiry zakładają kluby abstynenckie, prasa pisze o międzygatunkowiej straży miejskiej (do której należą między innymi gnomy, wilkołaki i Nobby Nobbs), żeby wykąpać się w rzece należy zabrać ciężki młot (inaczej trudno przebić się przez powierzchnię wody), a twoim bibliotekarzem jest (uparcie) orangutan. Nad wszystkim pieczę trzyma czujne i troskliwe, ale bynajmniej nie nazbyt litościwe oko Patrycjusza Ankh-Morpork, najbogatszego (w zapachy) miasta Dysku.

W sumie wydano 41 książek fabularnych z cyklu Świat Dysku (40 przetłumaczono już na język polski, ostatnia - Pasterska korona - ukaże się w maju tego roku). Dodatkowo ukazały się 4 części Nauki Świata Dysku, a także 15 innych pozycji - przewodników, almanachów, książek dla dzieci oraz masa opowiadań. Chociaż nie ma wyraźnej kolejności czytania poszczególnych powieści, należy zauważyć, że przez 30 lat Dysk mocno się zmieniał i bez mapy można się nieźle pogubić. Z pomocą przychodzą niezawodnie fani, którzy katalogują powieści w podcykle uwzględniając głównych bohaterów danej książki. Przykładem takiego fanowskiego przewodnika jest ten zrobiony przez redakcję pratchett.pl.

Krukk

5. Witold Jabłoński Gwiazda Wenus, Gwiazda Lucyfer

Cykl, składający się z czterech tomów, przedstawia żywot Witelona – średniowiecznego mnicha-naukowca (autora prac m. in. z dziedziny optyki). Historyczny Witelo został przez Witolda Jabłońskiego znacznie podkoloryzowany, autor wzbogacił jego biografię o liczne magiczne elementy i nadprzyrodzone zdarzenia, a samego bohatera uczynił magiem i alchemikiem, ochoczo paktującym z istotami demonicznymi. Tetralogia Gwiazda Wenus, Gwiazda Lucyfer bywa nazywana pierwszym polskim fantasy gejowsko-satanistycznym – co poniekąd jest prawdą: takich wątków nie brakuje (i są one kluczowe dla fabuły), jednak to nie wszystko, co saga Jabłońskiego ma do zaoferowania. To naprawdę dobrze napisana opowieść przygodowa, pełna spisków, walk o władzę, tajnych organizacji i świetnie nakreślonych postaci. Mimo "mhrocznych" okładek oraz ponurych czasów, w jakich rozgrywa się akcja, narracja skrzy się od humoru – zwykle bardzo złośliwego. Ustami swojego bohatera autor rozprawia się z wielkimi ówczesnego świata (przede wszystkim z tymi, którzy reprezentują opcję chrześcijańską). A same wieki średnie są przedstawione bardzo sugestywnie – choć nie zawsze zgodnie ze źródłami.

Na tetralogię składają się:

Jerzy Łanuszewski

6. Joe Abercrombie Pierwsze prawo

Joe Abercrombie zadebiutował Samym ostrzem (u nas wznowione także jako Ostrze), pierwszym tomem trylogii Pierwsze prawo, w 2006 roku i niemal od razu zyskał sobie przychylność fanów - i pisarzy. O jego książkach pozytywnie wypowiada się sam George R.R. Martin i wiedzcie, że czyni to wcale nie z grzeczności.

Pierwsze prawo to krwawa i dość brutalna historia pewnego konfliktu. Posunięty już w latach (jak na wojownika) Logan Dziewięciopalcy, postrach Północy, dziwnym zrządzeniem losu zostaje wybrany przez bogów na kluczowego uczestnika wielkiej wojny. Interesują się nim czarodzieje, królowie i inni wojownicy, chociaż on w sumie ma to głęboko w rzyci. Jednak przeznaczenie (ani wojna) nie czeka.

To wbrew pozorom bardzo rozbudowana fabularnie seria, a sam Abercrombie jest twórcą niesamowicie pociągającym: jego książki czyta się jednym tchem. To dlatego Pierwsze prawo zyskało ogromną popularność i powinno w sumie trafić w ręce każdego fana fantasy. Szczególnie takiego, który lubi „typowe” cykle heroiczne.

W serii znajdziecie (tytuły nowych wydań):

  • Ostrze
  • Nim zawisną
  • Ostateczny argument

Samodzielne utwory w realiach:

  • Zemsta najlepiej smakuje na zimno
  • Bohaterowie
  • Czerwona kraina
  • Ostre cięcia

Dagmara Trembicka-Brzozowska

7. Siergiej Łukjanienko Patrole

Wampiry, wiedźmy, wilkołaki, magowie i inne istoty nie z tego świata we współczesnej Rosji, zmuszone w dodatku do przestrzegania zawartego przed wiekami paktu zakładającego funkcjonowanie równowagi pomiędzy dobrem, a złem - tak najkrócej można by opisać wstęp do cyklu o Patrolach, którego autorem jest Siergiej Łukjanienko. Akcja w jego powieściach ukazana jest z perspektywy szeregowego pracownika Nocnego Patrolu, Antona Gorodeckiego, który został przeniesiony zza biurka do pracy w terenie.

Co ciekawe świat i otoczenie głównego bohatera nie są w żaden sposób przekoloryzowane, a jego decyzje nie zawsze da się zakwalifikować jako jednoznacznie dobre lub złe. Zresztą wraz z odkrywaniem morderstw, intryg i tajemnic w kolejnych tomach dostrzegamy, jak Anton dojrzewa, zarówno fizycznie, jak i emocjonalnie.

Najbardziej charakterystycznymi elementami całego cyklu są: niesamowite poczucie humoru wszystkich postaci (czasami dostrzega się nawet czarny humor), nadanie każdemu Innemu (mowa także o postaciach drugoplanowych) ciekawej osobowości, wplatanie przez autora wzmianek lub motywów odnoszących się do popkultury oraz oddanie ducha Moskwy i jej mieszkańców. O popularności książek może świadczyć fakt, że postanowiono przenieść fabuły dwóch pierwszych tomów na duży ekran. Zarówno Straż dzienna jak i Straż nocna wyreżyserowane zostały przez Timura Bekmambetova.

W serii znajdują się:

  • Nocny Patrol
  • Dzienny Patrol - z Władimirem Wasiliewem
  • Patrol Zmroku
  • Ostatni Patrol
  • Nowy Patrol
  • Szósty Patrol

Kaelder Dherven

8. Terence H. White Był sobie raz na zawsze król

Mit arturiański to chyba jeden z najczęściej eksploatowanych w fantasy motywów. Wydawać by się mogło, że kolejna jego interpretacja, zwłaszcza tak dosłowna jak w cyklu T.H. White’a, nie mogłaby wnieść nic ciekawego. A jednak! Rozpoczęta w 1938 roku, dzisiaj nieco zapomniana baśniowa saga, którą pisarz tworzył do końca życia, jest cudownie ciepłą, zabawną i mądrą interpretacją popularnej legendy. Bohaterowie: młody syn rycerza, Kay, oraz Art. (zwany Wartem), jego przyrodni brat, trafiają pod opiekę czarodzieja Merlina, który - pamiętając przyszłość - uczy chłopców, jak być dobrymi ludźmi. Wszystko to w otoczeniu wielkiego lasu (w którym grasuje Robin Hood), jednorożców, zamków i magii. Nie wszystko jednak jest słodkie i bezpieczne, o czym chłopcy szybko się przekonają - zwłaszcza Art.

Cykl składa się z pięciu tomów:

Dagmara Trembicka-Brzozowska


Na tym kończymy pierwszą część naszej polecajki najlepszych cykli fantasy.



blog comments powered by Disqus