Recenzja książki audio „Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze”

Dzieci uwielbiają cyrk. Dzieci kochają klaunów. Dzieci są zachwycone, gdy oglądają niezwykłe wyczyny akrobatów...

Ale co w momencie, gdy cyrkowy namiot i hotelowe pokoje zastępują Ci dom, klaun, Twój ojciec, jest łajdakiem, a Twoje serce ściska się ze strachu za każdym razem, gdy mama wykonuje niebezpieczne akrobacje? I jedynym sposobem, by sobie z tym poradzić, jest wysłuchanie strasznej opowieści o dziecku, które gotuje się w mamałydze? Bo myślisz wtedy o tym, że gotowane dziecko cierpi bardziej niż Ty. I to pomaga.

„Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze” to cykl obrazów widzianych oczyma małej dziewczynki. Autorka w bardzo naturalny sposób oddaje dziecięcy sposób postrzegania rzeczywistości, nie spłycając jednocześnie przekazu. Obraz odmalowany w książce to życie patologicznej rodziny uciekinierów z Rumunii. Pełen jest marzeń o normalności, z góry skazanych na niepowodzenie. Świat dorosłych problemów opisany dziecięcym językiem wydaje się jeszcze smutniejszy.

Opowiedziane w książce epizody składają się na spójny obraz dzieciństwa głównej bohaterki. Miejscami są ze sobą dość luźno powiązane, a każdy fragment stanowi pewną całość. Zawsze zakończone są mocną, doskonale dopasowaną puentą.

Styl autorki charakteryzuje duże wyczucie. Książka Aglayi Veteranyi jest poruszająca. Aby wywołać silne wrażenie, autorka nie musi uciekać się do wielkich słów czy naturalistycznych opisów. Osiąga to poprzez niedopowiedzenia i sposób, w jaki prowadzi narrację. Książka nie wykrzykuje niczego wprost, a mimo to jej przekaz jest bardzo wyraźny. Nie wpycha czytelnika na siłę w treść. Zamiast tego pozwala mu podążać za sobą. Potrzeba wielkiego talentu, by w ten sposób pisać.

Książka Aglayi Veteranyi zawiera wiele wątków autobiograficznych. Autorka urodziła się w rodzinie artystów cyrkowych. Jako dziecko podróżowała wraz z cyrkiem, mieszkając w hotelach lub wozach, dokładnie tak, jak bohaterka jej powieści. Można sobie wyobrazić, że pisząc o małej dziewczynce, pisarka wypowiada jej ustami swoje własne myśli i refleksje. Aglaya Veteranyi popełniła samobójstwo w wieku czterdziestu lat. Poznając życie dziewczynki, która jest narratorką, nie można wypędzić tego faktu ze świadomości. Los autorki niemal automatycznie staje się również oczywistym przeznaczeniem bohaterki jej książki.

W wersji audio książki „Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze” tekst czyta w całości Karolina Gruszka, aktorka znana między innymi z ról w filmach „Kochankowie z Marony”, „Przedwiośnie”, „Wszyscy jesteśmy Chrystusami”. Po wysłuchaniu jej interpretacji trudno jest wyobrazić sobie lepszy wybór.

Karolina Gruszka czyta głosem dziecka. Daje naprawdę niezwykłą próbkę swoich umiejętności aktorskich, gdy, w zależności od tekstu, staje się nieśmiała, wesoła czy smutna. Podobnie jak autorka, Karolina nie banalizuje głównej bohaterki. W jej interpretacji dziewczynka jest skomplikowaną, niejednoznaczną postacią. Ton głosu, sposób wypowiadania słów, nawet przerwy między zdaniami lub słowami – wszystko wydaje się być dopracowane do najmniejszych szczegółów, by oddać klimat książki.

Czytając, Karolina Gruszka nadaje książce powolne, spokojne tempo. Nie ma w nim nerwowości, nagłych napięć. Jest za to dużo melancholii i smutku. Oprawa dźwiękowa również ma wpływ na ten efekt. Choć z początku długie przerywniki między poszczególnymi częściami tekstu mogą drażnić, wkrótce stają się częścią atmosfery, jaką buduje ta powieść.

Treść i interpretacja współgrają w bardzo harmonijny sposób, uzupełniając się nawzajem. „Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze” to niezwykła książka, ale wysłuchana w tym wydaniu audio pozostawia naprawdę niezapomniane wrażenie.