Recenzja książki "Kocha, lubi, szanuje..."

Alice Munro. Kocha, lubi, szanuje….
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 35,90 zł  39,90

Krótka forma literacka, jaką jest m.in. opowiadanie, może nieść w sobie strumień treści nasyconej znaczeniami, emocjami i głębią w dużo większym stopniu niż niejedna powieść imponująca liczbą stron. "Wielkoformatowi" prozaicy, których dzieła trudno nieraz utrzymać w dłoniach, zabierają nas w zupełnie inne, angażujące na odmiennym poziomie podróże niż twórcy krótkich form, proponujący niedługie, acz orzeźwiające spacery w nieznane okolice. Alice Munro, poza Margaret Atwood najwyżej ceniona współczesna pisarka kanadyjska, należy do tej drugiej grupy; jej opowiadania to wnikliwe portrety psychologiczne, dzięki którym, bez emfazy, określić można ją mianem malarki pejzaży wewnętrznych. Proza ta, pozornie nieskomplikowana, pozbawiona nagłych zwrotów akcji i taniego szokowania, wywołuje dreszcze świadomości dramatyzmem postaw, charakterów i działań.

Zbiór "Kocha, lubi, szanuje..." zawiera dziewięć opowiadań, co w tym przypadku oznacza dziewięć wypraw do wnętrza pamięci, skąd miotła czasu nie zdołała wymieść pajęczyn emocji. Munro buduje niezwykle intymne narracje, co przekłada się na silną więź z czytelnikiem. Prawie zupełnie rezygnuje z dosłowności na rzecz symbolu, drobiazgów przechowywanych świadomie, bądź atakujących znienacka po dekadach milczenia.
Takim opowiadaniem wprost, bez metaforycznych upiększeń, jest tytułowy utwór "Kocha, lubi, szanuje...", w którym kilka listów napisanych ręką dziewczyny zmienia życie dojrzałej kobiety; niewybredny żart wywołuje tu bardzo materialne skutki...
Przykładem subtelnej, lecz porażającej symboliki jest opowiadanie "Pokrzywy" – tekst o miłości pielęgnowanej od dzieciństwa, o ukrytym uczuciu, które przetrwało nawałnicę hormonów i tli się wciąż bezpiecznym, ogrzewającym płomieniem...
Właściwie wszystkie te historie krążą wokół relacji małżeńskich i niesformalizowanych związków. I choć w tylko jednym opowiadaniu punkt ciężkości odnaleźć można w bohaterze męskim, to trudno uznać tę książkę za prozę feministyczną.

Munro kładzie nacisk na szczególną więź między kobietą i mężczyzną, rozplatając poszczególne włókna łączące dwie osoby. Nie wdaje się przy tym w drobiazgowy opis tła geograficzno-społecznego, dzięki czemu utwory te, pomimo "kanadyjskiej lokalizacji", są wybitnie uniwersalne. Autorka jest przede wszystkim kronikarką upływającego czasu, który nie poddaje się nikomu i niczemu z wyjątkiem pióra pisarza. Jej historie zawieszone między przeszłością i przyszłością na pierwszy rzut oka są niezwykle proste, by nie rzec zwyczajne; ich urodę dostrzega się podczas uważnej, kontemplacyjnej niemalże lektury, w związku z czym nie są to teksty przeznaczone do czytania w zatłoczonym autobusie czy w poczekalni u stomatologa. Tej książce trzeba dać czas, pozwolić jej na dotarcie do miejsc, o których sami, być może, już zapomnieliśmy.