Andrzej Sapkowski

Autor: Emmeleia
Ur.: 21 czerwca 1948 , Łódź
zdjęcie

Ukończył Wydział Handlu Zagranicznego na Uniwersytecie Łódzkim. Przepracował dwadzieścia dwa lata (1972 - 94) jako ekonomista w różnych przedsiębiorstwach handlowych - z różnym powodzeniem. Natomiast jako pisarz zaistniał dopiero w roku 1986, publikując na łamach "Fantastyki" opowiadanie Wiedźmin. Zachęcony sukcesem zaczął publikować kolejne opowiadania  - także w "Fantastyce" i "Nowej Fantastyce", które złożyły się na pierwszy tom wydany w 1990 r. pod takim samym tytułem, jaki nosiło jego debiutanckie opowiadanie. W roku 1992 wydał Miecz przeznaczenia, a w 1993 Ostatnie życzenie. I tak to się zaczęło: co rok, to prorok. Nie ma roku, w którym AS (tylko przez przypadek nie Dionizy Ursyn Pieta-Adamkiewicz) nie uraczyłby czytelników mniej lub bardziej udanym wydawnictwem. Najczęściej fantasy. Ale też różnymi esejami, recenzjami i leksykonami. Przewodnik encyklopedyczny po literaturze polskiej XX wieku tak oto charakteryzuje fantasy a la Sapkowski: "Wczesne utwory Sapkowskiego łączy motyw polemiki ze znanymi baśniami i podaniami ludowymi oraz próba modyfikacji paradygmatu fantasy. (...) Autor z upodobaniem krzyżuje języki i konwencje literackie - czerpie z zasobów tradycyjnej fantastyki (jego utwory zaludniają hobbity, elfy, driady, krasnoludy), nawiązuje do poetyki kryminału, wątki celtyckie i arturiańskie uzupełnia demonologią słowiańską; mity i legendy z różnych miejsc i czasów zazębiają się w prozie Sapkowskiego z nowoczesną świadomością polityczną i elementami dyskursu naukowego". Ocenę słuszności lub niesłuszności powyższych teorii pozostawiam zainteresowanemu tą opinią (lub niezainteresowanemu nią) AS-owi. Sam wyżej wymieniony rzadko przejmuje się tym, co o nim piszą (albo też udaje, że się nie przejmuje), ale obrusza się, gdy ktoś nazywa go postmodernistą. Nie lubi także nieuczciwości w miłości i interesach, nie reaguje również na opinie członków Fandomu, które to ugrupowanie ma w głębokim poważaniu. Nieczęsto też można usłyszeć, jak mówi o wyróżnieniach i nagrodach, które stały się jego udziałem. Jak sam stwierdził - lista rzeczy, których nie lubi, jest bardzo długa, proponuję więc ograniczyć ją do powyższych słów i niczego więcej nie dodawać.

Niewątpliwie Andrzej Sapkowski jest autorem nietuzinkowym, a siła jego twórczości tkwi w błyskotliwych dialogach, sporym dystansie do opisywanych zdarzeń i umiejętnie serwowanej ironii, nieobcej mu i w życiu codziennym. Na deser można dodać, że niebagatelną rolę w utworach odgrywa też operowanie nastrojem, który zmienia się jak w kalejdoskopie, utrzymując czytelnika w ciągłym napięciu.

Niestety, według krytyków krajowych, obrał sobie konwencję, która niczego w życie czytelnika nie wniesie, bo (cytuje słowa profesora Handkego): "poetyka fantasy stanowi doskonały środek nie tyle zaspokojenia, co usypiania potrzeb poznawczych". Słowem: Sapkowski tworzy opium dla mas. I o tym dyskutuje w licznych wypowiedziach publicystycznych. Całe szczęście, że czytelnik nie musi zgadzać się z tym, co mówią wielcy krytycy.

Nagrody i wyróżnienia:

  • 1989 Twórca Roku - Laureat ŚLĄKFY (nagroda ŚKF).
  • 1990 Laureat Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla - za opowiadanie "Mniejsze zło".
  • 1990 Laureat nagrody Fundacji Literackiej im. Natalii Gall - za opowiadanie "Muzykanci".
  • 1992 Laureat Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla - za opowiadanie "Miecz przeznaczenia".
  • 1992 Twórca Roku - Laureat ŚLĄKFY (nagroda ŚKF).
  • 1993 Laureat Nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla - za opowiadanie "W leju po bombie".
  • 1993 Nagrody (w Czechach) IKAROS i LUDVIK - za książkę "Zaklinacz".
  • 1994 Laureat nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla - za powieść "Krew elfów".
  • 1994 Laureat nagrody SFINKS (czytelników) za powieść "Krew elfów".
  • 1995 Laureat nagrody Bilbioteki Raczyńskich - za całokształt twórczości.
  • 1995 Nominacja do nagrody ŚLĄKFA (nagrody ŚKF) w kategorii Twórca Roku.
  • 1996 EUROCON AWARD (Best Author).
  • 1996 Nominacja do nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla - za powieść "Czas pogardy".
  • 1996 Nominacja do nagrody ŚLĄKFA (nagrody ŚKF) w kategorii Twórca Roku za powieść "Czas pogardy"
  • 1997 Laureat nagrody SFINKS (czytelników) za powieść "Chrzest Ognia".
  • 1997 Laureat nagrody ŁUCZNICZKA (Bydgoszcz) - "książka roku 1996" za powieść "Chrzest ognia".
  • 1997 Laureat nagrody im. Davida Ben Guriona (Moskwa) - "za fundamentalny wkład do fantastyki", przyznawanej przez Izraelski Klub Miłośników Fantastyki.
  • 1997 Laureat Paszportu Polityki.
  • 1997 Nominacja do nagrody Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla - za powieść "Chrzest ognia".
  • 1997 Nominacja do nagrody ŚLĄKFA (nagrody ŚKF) w kategorii Twórca Roku za powieść "Czas pogardy".
  • 1998 Laureat nagrody SFINKS (czytelników) za powieść "Wieża Jaskółki".
  • 1998 Wyróżnienie "Nowej Fantastyki" za Najciekawszy tekst publicystyczny 1997 (za "Ratujmy elfy").
  • 1998 Nominacje do nagrody Janusza Zajdla w kategoriach: powieść ("Wieża Jaskółki") oraz opowiadanie ("Złote popołudnie").
  • 1998 Nominacja do nagrody ŚLĄKFA (nagrody ŚKF) w kategorii Twórca Roku za powieść "Wieża Jaskółki"

Przekłady na języki obce:

  1. "Miecz przeznaczenia"
    - wydanie litewskie, wyd. Dagonas, Kowno 1997
    - wydanie rosyjskie, wyd. AST - Terra Fantastica, Moskwa - St. Petersburg 1996
    - wydania czeskie, wyd. Winston Smith, Praga 1993; Leonardo, Ostrava 1999
    - wydanie niemieckie, wyd. Heyne Verlag, Munchen 1998
  2. "Ostatnie życzenie"
    - wydanie litewskie, wyd. Dagonas, Kowno 1998
    - wydanie rosyjskie, wyd. AST - Terra Fantastica, Moskwa - St. Petersburg 1996
    - wydania czeskie, wyd. Winston Smith, Praga 1992 ; Leonardo, Ostrava 2000
    - wydanie niemieckie, wyd. Heyne Verlag, Munchen 1998
    - wydanie francuskie, Bragelonne 2003
    - wydanie hiszpańskie, Biblipolis, Madryt 2002
  3. "Krew elfów"
    - wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa - St. Petersburg 1996
    - wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1995
    - wydanie niemieckie, wyd. Heyne Verlag - podpisana umowa
  4. "Czas pogardy"
    - wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa 1997
    - wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1996
  5. "Chrzest ognia"
    - wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa 1997
    - wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1997
  6. "Wieża Jaskółki"
    - wydanie rosyjskie - wyd. AST, Moskwa 1999
    - wydanie czeskie - wyd. Leonardo, Ostrava 1998
  7. "Pani Jeziora"
    - wydanie rosyjski, wyd. AST, Moskwa
    - wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 2000
  8. Zbiór opowiadań "Tandaradei!" - wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1994
  9. "Oko Yrrhedesa" (gra RPG) - wyd. Mag 1995
    - wydanie czeskie, wyd. R.S.G., Ostrava 1995
  10. Zbiór opowiadań i esejów "Doroga bez bozwrata", wyd. rosyjskie - wyd. AST, Moskwa 1999
  11. Zbiór opowiadań "Magick stżipky" - wyd. czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 2002

Opowiadania i zbiory opowiadań:

Wiedźmin Reporter 1990
Miecz przeznaczenia superNOWA 1992, 1997
Tandaradei "Fenix" 1 (10) 1992
Ostatnie życzenie superNOWA 1993, 1997
W leju po bombie "Fenix" 4(25)1993
Coś się kończy, coś się zaczyna "GKF: Czerwony Karzeł" #5
Battle Dust "GKF: Czerwony Karzeł" #7
Maladie w: Świat króla Artura. Maladie superNOWA 1994
Muzykanci w: Trzynaście kotów superNOWA 1997
Złote popołudnie; jw.
Zdarzenie w Mischief Creek, "Nowa Fantastyka" 7/2000
Coś się kończy, coś zaczyna  SuperNOWA, grudzień 2000

Powieści:

Krew elfów
Czas pogardy
Chrzest ognia
, Niezalezna Oficyna Wydawnicza NOWA, 1996
Wieża jaskółki
Pani jeziora, SuperNOWA, 1999

Publicystyka:

 As z rękawa, Cykl felietonów napisanych dla Nowej Fantastyki w latach 1994-1996.
Dwójka i trzy zera "Playboy" 11/1999
Różowy pudel wiedźminem? "Cinema" 9(37)/1998
Ratujmy elfy "Nowa Fantastyka" 12(193)/1997
Piróg, albo nie ma złota w Szarych Górach, "Nowa Fantastyka" 5 (128)1993
Ya hoi! Ya hoi! Ya horri hoi! "Magia i miecz"
Urodzeni herbowi, "Magia i Miecz" 28, 29, 30
Posłowie do "Siódmego syna" O. S. Carda, Prószyński i s-ka 1991
Dla tych, co pierwszy raz, "Magia i Miecz"
Wypowiedź z okazji 100-numeru NF, "Nowa Fantastyka" 2(101)/1991

Różne:

Oko Yrrhedesa, Mag 1995
Świat króla Artura. Maladie. superNOWA 1994
Leksykon miłośnika fantasy superNOWA 1999/2000
Rękopis znaleziony w smoczej jaskinii. Kompendium wiedzy o fantastyce, SuperNOWA 2001
Wiedźmin. Gra wyobraźni, Wydawnictwo MAG, Warszawa 2001

Komiksy:

"Wiedźmin: Droga bez powrotu", Komiks 8(26)/1993
"Wiedźmin: Geralt" Komiks 9(27)/1993
"Wiedźmin: Mniejsze zło" Komiks 10(28/1993
"Wiedźmin: Ostatnie życzenie" Komiks 2(30)/1994
"Wiedźmin: Granica możliwości" Komiks 1(31)/1995
"Wiedźmin: Zdrada" komiks 2(32)/1995.
Wiedźmin. T.1: Droga bez powrotu, Zdrada, Geralt, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 2001
Wiedźmin. T. 2 : Mniejsze zło, Ostatnie życzenie, granica możliwości., Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 2001


Bibliografia:



blog comments powered by Disqus