Charles Baudelaire "Pisma: Listy. Biedna Belgia! Teatr" - recenzja zbioru

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Anna Ruszczak
11 września 2015

www.gildia.pl
Pisma: Listy. Biedna Belgia! Teatr pisma.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 55,30 zł 79,00 zł
dodaj do koszyka

Książek nigdy nie gubię”

Wydawnictwo słowo/obraz terytoria prezentuje polskiemu czytelnikowi kolejny, czwarty już zbiór pism jednego z największych pisarzy Francji, Charlesa Baudelaire'a. W tomie tym znalazł się zbiór listów, szkic utworu Biedna Belgia! oraz kilka notatek dramaturgicznych.

Większość tomu stanowią listy (440 z 650 stron, nie licząc przypisów i komentarzy). Jest to korespondencja jednostronna, to znaczy jedynie spod pióra Baudelaire'a, bez odpowiedzi. Adresatów jest wielu, wśród nich znani francuscy pisarze (Flaubert, Hugo, d'Aurevilly, Gautier, Nerval), ale przeważają listy do rodziny i przyjaciół, szczególnie zaś do matki. Ich treść bywa niezwykle pragmatyczna i dramatyczna zarazem. Baudelaire'a nie zajmują szczególnie kwestie natury artystycznej, lecz ekonomicznej i to w skali mikro: zasobności jego własnego portfela. Pisarz ciągle zmaga się z biedą, wciąż szuka kolejnych pożyczek i sposobów na spłatę dawnych wierzycieli. Ze strony na stronę jego długi zdają się narastać, a wszystko zaczyna się pięknie, zaraz po ukończeniu szkoły, gdy ojczym poucza poetę, by zawsze płacił gotówką u krawca. Wtedy młody Charles zaciąga drugi dług – u swego brata – by spłacić pierwszy: u krawca. Od tej pory sprawy obierają prawdziwie fatalny bieg. I w tych swoich utyskiwaniach, prośbach, błaganiach, ponagleniach, Baudelaire ujawnia oblicze prawdziwie wstrętne – manipulanta, człowieka życiowo niezaradnego, który przenosi odpowiedzialność za własną niezaradność na innych, szczególnie na matkę. Baudelaire to prawdziwy "arystokrata ducha” (to zresztą jego określenie), który wierzy, że ze względu na swoją wrażliwość i talent należy do uprzywilejowanej warstwy społeczeństwa, która finansowo może ciążyć całej reszcie. Jedyne szczere jego zmartwienia dotyczą tego, że taka sytuacja materialna utrudnia mu swobodne tworzenie.

Biedna Belgia! to zbiór notatek do książki, którą Baudelaire miał zamiar napisać po swoim pobycie w Brukseli. Autor Kwiatów zła spogląda na Belgię i jej stolicę okiem bardzo krytycznym, kreśląc pomysł zajadłej jej satyry. Jak sam jednak przyznaje, zbliżenie się do Belgii to również oddalenie od Francji, a nowe perspektywy dają nowe możliwości, tak że w istocie Biedna Belgia! jest również satyrą wymierzoną w ojczyznę pisarza. Zachowane fragmenty nie pozwalają na pełną rekonstrukcję autorskiego zamysłu, ale dają ciekawy wgląd w projektowane dzieło jak i w sam proces twórczy.

Tom zamyka kilka szkiców i notatek związanych z teatrem, to znaczy z planowanymi dramatami czy tylko snutymi pomysłami na nie. Z listów wynika, że Baudelaire wiązał ze sceną duże nadzieje i plany, jednak większości nigdy nie udało mu się zrealizować. Niewiele też z tych teatralnych notatek się zachowało i w tym wydaniu stanowią one raczej ciekawostkę, niż sensowny materiał – ot, takie marginalia.

Czwarty tom pism Baudelaire'a pozwala czytelnikowi spojrzeć na poetę z trochę innej perspektywy. Nieco bardziej przyziemnej, ekonomicznej. Widzimy go jako osobę bezradną (w listach) i jednocześnie krytyczną (w satyrze), nie mogącą znaleźć dla siebie miejsca we współczesnym mu świecie, szukającą azylu w królestwie wyobraźni i piękna. To bardzo ciekawe doświadczenie.

Pisma: Listy. Biedna Belgia! Teatr pisma

Autor: Charles Baudelaire
Tłumaczenie: Ryszard Engelking
Wydawnictwo: słowo/obraz terytoria
Miejsce wydania: Gdańsk
Wydanie polskie: 2015
Liczba stron: 832
Format: 162x215x44 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788374531047
Cena z okładki: 79,00 zł


blog comments powered by Disqus