Recenzja "Księgi strachu" tom 2

Druga część zbioru opowiadań grozy z wydawnictwa Runa daje nam możliwość poznania jeszcze innych wizji strachu, namalowanych przez plejadę polskich autorów fantastycznych. Sięgając po ten opasły tom, zastanawiałem się, w jaki jeszcze sposób można przedstawić to uczucie, ile jeszcze sytuacji może wywoływać dreszcz. Okazało się, że, nawet po wcześniejszej lekturze pierwszego tomu, czytając część drugą byłem wciąż zaskakiwany.

Teksty w niej również nie są czystymi horrorami, a bardziej opowieściami niesamowitymi czy też opowieściami terroru, które mają w sobie zapożyczenia z innych gatunków literackich. Lecz wszystkie posiadają wspólny mianownik – strach.

Tom otwiera „Ulica” Anny Brzezińskiej, czyli opowieść o mieście, które ma w sobie dziwną, tytułową ulicę. Nikt z dorosłych nie może na nią trafić, choć wszyscy wiedzą, iż ona istnieje. A dzieci, jeśli już na nią wejdą, wracają odmienione, dodajmy: dziwnie odmienione, nie tylko psychicznie...

„A szczyt, normalnie, rozpieprzony!” autorstwa Eugeniusza Dębskiego to przewrotna historia wycieczki z Polski na Kilimandżaro, gdzie nasz świat, świat komórek, komputerów i cyfrowych aparatów fotograficznych, zderza się z czarnym lądem, jego kulturą i wierzeniami.

Anna Kańtoch w swym „Cmentarzysku potworów” przedstawia historię pewnego nie za bardzo utalentowanego magika-iluzjonisty, który, żeby związać koniec z końcem, postanawia wziąć robotę na boku. Sprawa wygląda bardzo prosto: przez pięć kolejnych dni ma straszyć syna jednego z mafiosów. Proste? Tylko się takie wydaje...

„Przebudzenie” to przezabawny tekst o dilerze narkotyków, który, nie wiadomo dlaczego, budzi się na cmentarzu. Rusza więc w drogę powrotną, lecz jakoś tak dziwnie się czuje, pewnie przez to, co wziął poprzedniego wieczora. Nic to, dotrze tam, gdzie trzeba, a wtedy... Mariusz Kaszyński opisał tę ciekawą historię.

Dziewczynka z domu dziecka czyta baśnie Andersena i postanawia również sprzedawać zapałki. Jako że nie ma za dużo pieniędzy, udaje jej się sprzedać „Sto dziewięćdziesiąt zapałek”. W jakiś czas później trafia do rodziny zastępczej, która skrywa pewien sekret. Krzysztof Kochański zdradzi czytelnikowi, jaki...

Jacek Komuda w tym zbiorze prezentuje dobrze znane, publikowane już kilka razy wcześniej w różnych antologiach opowiadanie „Nie trać waszmość głowy!”, w którym pewien szlachcic, wiedziony żądzą szybkiego zysku, postanawia wykorzystać wynik jednej ze zwad karczemnych. I wpada w kłopoty jeszcze większe niż tylko czyhający na niego bandyci.

Duet pisarski Kazimierz Krycz jr i Łukasz Śmigiel w swoim króciutkim opowiadaniu „Bagaż doświadczeń” pokazuje mieszkańców jednego bloku, żyjących dokładnie jeden pod drugim. Każdy z nich ma jakieś problemy, fobie, którymi nie dzieli się z innymi. To zawsze prowadzi do tragedii.

„Diabeł warszawski” to opowieść o pakcie zawartym między diabłem a małym chłopcem, w tle następują przemiany 1989 roku. Co tak naprawdę znajduje się w piwnicy, za drzwiami, które nigdy nie były otwarte? Wojciech Orliński uchyla ich podwoje.

Magda Parus jako jedyna w całym zbiorze bierze na warsztat likantropię. Na całe szczęście jest to tekst odświeżający ten temat, ukazujący go w nowym, bardziej przerażającym świetle. Czy wilkołaki mogą być bardziej ludzkie niż sami ludzie? Kto tak naprawdę jest tytułową „Bestią”?

„Całkiem inny świat” rysuje się przed osobą, której strach jest nieodłącznym towarzyszem. Człowiek, który boi się prawie wszystkiego, od chuliganów na ulicy do skrzypienia drzwi i starej kioskarki, odnajduje pomoc w najmniej oczekiwanym miejscu i od najmniej oczekiwanej osoby. Zaczyna się jego walka ze strachem. Tekst autorstwa Michała Studniarka.

„Cudzoziemki” Izabeli Szolc poruszają temat polskiej emigracji, która w ostatnich latach przyjęła tak wielkie rozmiary. Główne bohaterki jadą do Anglii za lepszym życiem, lecz to, co je spotyka, jest urzeczywistnieniem ich najgorszych koszmarów...

„Miasto grobów. Uwertura” to wspaniała i przerażająca zarazem opowieść o Polsce, w której przemiany 89 roku przybrały zupełnie inny wymiar. Nasza ojczyzna jest znów monarchią, a na tronie zasiada król. Wszystko idzie w dobrym kierunku. Nagle wysycha Wisła, a właściwie nie wysycha, tylko... Trzeba przeczytać, co napisał Wit Szostak.

„Księga Strachu 2” trzyma poziom pierwszej części. Jest bardziej zróżnicowana, jeśli chodzi o tematykę, jest w niej więcej nawiązań do naszej rzeczywistości. Opowiadania zawarte w tym tomie nie są lepsze od tych z poprzedniej części, lecz po prostu inne. Nie można powiedzieć, że któryś z tomów jest ciekawszy, ponieważ oba stanowią jedność i nie trzeba tak naprawdę wielkiej wyobraźni, żeby stwierdzić, iż, gdyby zmniejszyć czcionkę, pozostawiając format, dostałoby się jedną książkę ze wszystkimi opowiadaniami z zarówno pierwszego, jak i drugiego tomu.

Oprawa graficzna nie zmieniła się zanadto, poza rysunkiem przed każdym tekstem. Jest on bardziej komiksowy niż w części pierwszej. W samych opowiadaniach znów brakowało grafik, które ilustrowałyby jakieś sceny. Dziwi to szczególnie, zważywszy na fakt, iż książka i tak jest już dość obszerna i tych kilka ilustracji na pewno nie wpłynęłoby za bardzo na jej wielkość czy cenę.

Jeśli chodzi o klimat opowiadań, „Księga Strachu 2” jest lżejsza w porównaniu z tomem pierwszym, lecz nie znaczy to, że teksty są gorsze. Mam wrażenie, że twórcy antologii umyślnie tak poukładali utwory, by pierwsza część była bardziej krwista, natomiast druga opierała się raczej na atmosferze i niedopowiedzeniach.

Patrząc się na „Księgę Strachu 2” jako osobną książkę, można stwierdzić, że jest to wyśmienita pozycja dla czytelników chcących zagłębić się w światy, gdzie strach stanowi jeden z podstawowych elementów. Dawno już nie czytałem tak różnorodnego zbioru opowiadań, który byłby jednocześnie tak równy w tekstach. Polecam czytanie jednej historii na jeden wieczór. Wzmocni to zdecydowanie efekt.