Recenzja książki "Nadnaturalny horror w literaturze"

Horror, gatunek literacki, który cały czas egzystuje na obrzeżach literatury głównonurtowej, wciąż rozwija się i ewoluuje. Truizm? Jak najbardziej, lecz gdy tak zastanowić się głębiej nad jego przedstawicielami, większości czytelników przyjdą do głowy takie nazwiska jak King, Barker, Bram Stoker, Ann Rice, Mary Shelley oraz Graham Masterton czy kontrowersyjny Guy N. Smith. Ci, którzy głębiej weszli w ów gatunek literacki, mogą do powyższej listy dorzucić jeszcze Edgara Allana Poe, Briana Lumleya i H.P. Lovecrafta. Lecz żaden z tych autorów nie zapoczątkował tego nurtu literackiego. Towarzyszył on ludzkości, odkąd człowiek zaczął porozumiewać się językiem i tworzyć historie przekazywane z ust do ust. Ostatni ze wspomnianych pisarzy, H.P.L., postanowił przedstawić historię horroru od jej zarania do współczesnych sobie twórców. Ale na moment zmieńmy nieco temat...

Dawno temu ktoś, kogo chyba znudziły już reedycje znanych dobrze dzieł Lovecrafta, postanowił przedstawić jego dorobek literacki, nie tylko fabularny. Tym oto sposobem do rąk spragnionych czytelników trafiła niewielka książeczka, zawierająca w sobie esej pisarza dotyczący horroru od jego powstania po współczesnych jemu autorów. Było to jakieś osiem lat temu. Nie muszę dodawać, że nakład książki był mały i rozszedł się dość szybko pomiędzy zainteresowanymi, a dodruku nie zrobiono. Od tego momentu słuch o niej zaginął...

Dopiero teraz inne wydawnictwo postanowiło zaprezentować zdanie Lovecrafta na temat poletka, które z taką lubością uprawiał przez całe swoje życie. Drugie wydanie eseju, choć niezbyt mocno reklamowane, sprawiło, że niektórzy mogli uzupełnić swoją biblioteczkę lovecraftowską. A jest to naprawdę wspaniała okazja, ponieważ opisywany esej oferuje unikalną możliwość nie tylko zaznajomienia się z osobistym zdaniem Mistrza o wielu autorach, lecz także poznania tych mniej znanych nam dzisiaj pisarzy, których powieści niegdyś były sztandarowymi przedstawicielami nurtu.

Lovecraft prowadzi nas od samych początków horroru, pierwszych opowieści grozy gotyckiej, będących domeną romantyków, którzy czerpali pełnymi garściami z folkloru ziem i kultur, w jakich żyli, poprzez bardziej fantastyczne i psychologiczne aspekty prozy, którymi wzbogacił ją między innymi Edgar Allan Poe (dodać trzeba, że był to ulubiony autor Lovecrafta). Na samym końcu docieramy do czasów Mistrzowi współczesnych, gdzie przedstawia często swoich kolegów autorów, tworzących wraz z nim tzw. „Lovecraftowską Ligę”. Wszystko to jest oprawione komentarzami autora o każdym przedstawionym dziele, nawet pewnymi uszczypliwościami względem fabuły czy bohaterów danego tekstu. W żadnym jednak wypadku, nie mamy do czynienia z ordynarną krytyką, a jedynie przedstawieniem pewnych wad, których podczas pisania danego teksu nie dało się pominąć z najróżniejszych powodów, jak chociażby literacka moda panująca w danym okresie.

Jak już wspomniałem, Lovecraft przedstawia nam cały poczet swych poprzedników, o których istnieniu przeciętny czytelnik nawet nie zdaje sobie sprawy. Dzięki „Nadnaturalnemu...” można zacząć poszukiwań jednych z najwcześniejszych opowiadań grozy, jakie zostały zapisane.

Wypadałoby również zrobić ukłon w stronę wydawcy, ponieważ okładka, a w szczególności czcionka, jaką napisano imiona i nazwisko autora, zgrabnie nawiązuje do sześciotomowej serii jego tekstów z wydawnictwa S.R. Niewielka rzecz, ale kolekcjonerów na pewno ucieszy.

Podsumowując, „Nadnaturalny horror w literaturze” to nieduża, tania i niezwykle ciekawa pozycja dla fanów horroru, którzy znudzeni są konwencjonalnością tego, co wydaje się aktualnie na rynku, a zarazem chcą zaznajomić się z genezą tak lubianego przez nich gatunku. Fanom Lovecrafta, w szczególności tym, którzy nie posiadali pierwszego wydania tej pozycji, nie muszę polecać, a wszystkim, którzy jeszcze jej nie znają, na zachętę powiem, że dobrze jest zapoznać się ze zdaniem Mistrza, czasem przewrotnym albo złośliwym. Polecam gorąco!