Recenzja książki "Samozwaniec"

Jacek nad Jackami powrócił! Spodziewano się, że Komuda nie zamarudzi długo przy pisaniu powieści o piratach, bądź przygód sympatycznego łotrzyka paryskiego i powróci do tego, z czego jest tak dobrze znany i za co lubiany. Powrót do opowieści z czasów Rzeczypospolitej szlacheckiej jest nawet bardziej niż pełny (bo w tym, że jest udany, nie trzeba chyba nikogo upewniać). Zamiast jednej powieści mamy pierwszy tom niezwykle interesującej i wciągającej trylogii.

Tym razem „największy piewca polskiej szlachty od czasów Sienkiewicza” postanowił skupić się na brzemiennym w skutki okresie tzw. Dymitriad, czyli czasie, gdy Polacy starali się umieścić na carskim tronie, ponoć cudownie ocalonego, carewicza Dymitra. Jak to się skończyło, wiemy wszyscy z lekcji historii, lecz póki co „Samozwaniec” opowiada o tym wszystkim, co miało miejsce, nim na Kremlu załopotała na jakiś czas polska flaga.

Jacek Dydyński, chyba najbardziej znana kreacja (a zarazem prawdziwa postać historyczna) Komudy, wraca z wojny do swej rodzimej Dydyni po otrzymaniu wiadomości o umierającym ojcu. By przypadkiem jego brat nie zagarnął całego majątku, czym prędzej zmierza w stronę rodzinnych stron. Towarzyszą mu jego dwaj pocztowi oraz zbrojni pachołkowie, wszak jest on towarzyszem husarskim. W drodze powrotnej przydarza się mu zwada na drodze, w której poznaje nikogo innego jak samego Dymitra Samozwańca we własnej, carskiej osobie. Oczywiście Jacek nie wierzy, że ma przed sobą prawowitego następcę Iwana Groźnego, więc kpi z niego i wyrusza w dalszą podróż, zaślepiony widokiem swego brata, biorącego we władanie całą ojcowiznę. Oczywiście to dopiero początek wielkiej epopei Jacka Dydyńskiego. Czeka go niejedna zwada i niejedna pijatyka z panami braćmi...

Nie muszę chyba pisać, że imć Jacek Komuda, herbu Kościesza jak zwykle barwnie i z wielkim pietyzmem opisuje wszelkie ważne aspekty życia stanu szlacheckiego i tak jednym z ciekawszych i bardzo zapadających w pamięć opisów jest pogrzeb ojca Jacka. Innym jest opis pospolitego ruszenia, zbierającego się by wesprzeć Dymitra w jego roszczeniach co do tronu carskiego, a wjazd do rodzinnej wioski to po prostu majstersztyk.

Wszelkie bitwy i pojedynki są przedstawione ze zwykłą Jackowi nad Jackami swadą. Nie zabraknie również hulania z dziewkami i pościgów. W tym względzie  nihil novi, lecz czy to źle?

Postacie drugoplanowe to nie kukiełki odbite od jednej sztancy. Wszyscy przewijający się na kartach tomu pierwszego panowie bracia to osobnicy z krwi i kości, czasem można się nawet zastanowić, na ile są oni wymyśleni przez autora, a na ile to postacie historyczne, które odnalazł w zbiorach historycznych i po prostu włączył do swej powieści.

Z tego co przypomina mi się, niczym staremu pijanicy poprzez mgłę alkoholowego przepicia, to fakt, że Jacek Dydyński już raz wyruszył na Moskwę, pod koniec „Diabła Stadnickiego”. Wtedy zdawało się, że nigdy nie postawił stopy na ruskiej ziemi. Ciekawe, czy będzie to jakoś wytłumaczone w następnych tomach, ponieważ póki co nigdzie nie znalazłem na to odpowiedzi (choć wydarzenia ze wspomnianego wyżej tomu chyba mają miejsce nieco później).

„Samozwaniec” to kolejna pozycja, która nie tylko nie nudzi, lecz także wciąga niczym bagna Ukrainy. Kolejne przypadki Jacka nad Jackami, dworskie intrygi i to co stanowiło o życiu polskiej szlachty jest tutaj przedstawione w sposób przyjemny zarówno dla oka, jak i umysłu. Komuda kolejny raz potwierdził, że jest największym piewcą tamtych czasów. Możesz wierzyć, albo i nie, acan, lecz najpierw zapoznaj się z „Samozwańcem”. Na pewno się nie zawiedziesz! Polecam!