Recenzja książki "Marionetki"

Paweł Jaszczuk. Marionetki.
Dostępność: 24h
Cena: 28,80 zł  32,00

Czy głównym bohaterem kryminału zawsze musi być policjant? Po lekturze „Marionetek” można stwierdzić, że nie. Ale czy to dobrze?

Letni upał we Lwowie 1938 roku potęguje gorąca informacja o nietypowym mordzie dokonanym na bankowym kasjerze. Na dodatek lada dzień rozpocząć ma się międzynarodowy przegląd teatrów lalkowych. Jednak Jakub Stern, dziennikarz śledczy miejscowego „Kuriera”, zamiast cieszyć się z mnogości tematów, zaczyna miotać się wśród własnych problemów, starając zmierzyć się tak z mordercą, jak i z samym sobą. Niemoc twórcza potęgowana lejącym się z nieba żarem, nieprzychylny policjant i najprawdopodobniej eks-kolega Zięba, współpracowniczka kopiąca podeń dołki i chora matka – oto rzeczywistość, w której przychodzi mu działać. Aby rozwiązać choć część problemów, Stern musi wspiąć się na wyżyny swych śledczych umiejętności, zagłębiając się w świat lwowskiej bohemy i zadzierając z tymi, którzy trzymają władzę i pieniądze w rękach. A wszystko to na przekór bliskim.

Paweł Jaszczuk napisał kryminał, w którym głównym bohaterem nie jest policjant, bandyta czy prywatny detektyw. Rolę tę powierzył dziennikarzowi śledczemu, pasjonującemu się przypadkami łamania prawa, który prowadzi w gazecie codziennej rubrykę kryminalną. Przyznać należy, że pomysł ten sam w sobie jest naprawdę dobry – za Sternem nie stoi bowiem powaga munduru, strach czy brutalna siła. Wszelkie informacje zdobywa dzięki ludzkiej ciekawości – któż bowiem nie chciałby być dziennikarskim informatorem? Dzięki temu przed autorem otworzyły się wielkie możliwości – jego bohater potrafi manipulować ludźmi i wykorzystywać ich słabości w celu zdobycia interesującej i wartej wykorzystania informacji.

I wszystko byłoby naprawdę super, gdyby nie jedno „ale”. Akcja, która z początku pędzi, nieomal przytłaczając mnogością nowych wątków i śladów, w pewnym momencie zostaje wstrzymana tylko po to, by na siłę odwieść czytelnika od poznania prawdy – czyli tożsamości mordercy. Gwoli szczerości, tożsamości, którą dość łatwo rozszyfrować. Nie ratuje całości nawet wprowadzony na końcu trzeci narrator/bohater, czyli sam winowajca. Po prostu czytelnik czuje, że coś tu jest nie tak. A szkoda.

Cóż, „Marionetki” to kryminał, który pokazuje, że nie tylko policjanci mogą prowadzić śledztwa na tyle udanie, iż warte jest to opowieści. Oczywiście nie można nie porównywać  tej książki z propozycjami Krajewskiego czy Lewandowskiego, choćby ze względu na usytuowanie czasowe akcji. Jednakże Jaszczuk stworzył kryminał o wiele „czystszy”, pozbawiony nadmiernej brutalności (patrz: Mock) i nie epatujący nadmiernym patriotyzmem (dla odmiany dzieje komisarza Drwęckiego). To, w połączeniu z ciekawym stylem, dało naprawdę niezły efekt. Efekt lekko zepsuty usilnym powstrzymywaniem czytelnika przed poznaniem prawdy.