Thomas Kanger "Pogranicze" - recenzja

Thomas Kanger. Pogranicze.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 27,90 zł  31,00

Pogranicze to już piąta (a druga wydana w Polsce) książka Thomasa Kangera o przygodach policjantki z Västerås, Eliny Wiik. Określenie „szwedzki kryminał” z góry nasuwa już określone oczekiwania, ale tym razem autor postanowił wyjść poza standard i akcję przesunął w zdecydowanie cieplejsze rejony. Czy wyszło to powieści na dobre?

Naszą bohaterkę ciężko doświadczyły wydarzenia z Mężczyzny, który przychodził w niedzielę – na początku nowej książki zastajemy ją na stopniach komendy, gdzie dosłownie obraca się na pięcie i postanawia zrobić sobie dłuższą przerwę od wszystkiego. Pakuje się i rusza autem przez Europę, by w końcu dotrzeć do malowniczej wioski we włoskich górach. Tam przez przypadek poznaje tajemniczego mężczyznę o imieniu Aleks. Natura robi swoje - między parą wybucha płomienny romans. Uruchamia to z kolei łańcuch tragicznych zdarzeń, które zmuszają Elinę do przewartościowania całego swojego życia. Znów musi wcielić się w rolę policjantki. Śledztwo rzuca ją na Bałkany, gdzie w otoczeniu mówiących nieznanym jej językiem, wrogo usposobionych policjantów musi dotrzeć do prawdy o Aleksie. Przeszłość wybranka jej serca ginie bowiem w mrokach okropieństw wojny domowej, w której nie sposób było orzec, kto ma rację, a kto nie. Czy szwedzki upór i intelekt Eliny wystarczy, żeby poznać odpowiedzi na wszystkie dręczące ją pytania?

Akcja w Pograniczu gna do przodu i nawet podczas sielankowych, harlequinowych wręcz momentów z początku książki nie sposób się nudzić. Kanger bardzo ekonomicznie poczyna sobie z językiem i nie rozpisuje się niepotrzebnie – bez wątpienia zasługa w tym jego dziennikarskiego doświadczenia. Jak na rasowy kryminał przystało, mamy trupa (a nawet kilka), intrygującą zagadkę, wartkie tempo i porządnie, logicznie skonstruowane śledztwo. Z przyjemnością czyta się, jak bohaterka książki ze szczątkowych informacji potrafi wysnuć jakiś wniosek, chwycić się go kurczowo i niczym porządny pies gończy organów ścigania ruszyć za tropem. Autor rzuca Elinie (oraz czytelnikom) fałszywe tropy, by po chwili zaskoczyć nas nowym zwrotem akcji.

Wojenna zawierucha zawsze sprzyja zacieraniu się granic między dobrem i złem, dlatego też Thomas Kanger dobrze wybrał tematykę swojej powieści. Poza kryminalnym wątkiem zmusza on czytelnika do chwili zadumy nad losami ludzi, których życie ulega zmianie przez historyczne uwarunkowania poprzednich pokoleń, na które oni sami nie mieli wpływu. Pod tym względem sam tytuł – Pogranicze – może być rozumiany wielorako. Momentami ten moralizatorski ton pisarza trąci nieco banałem, wszak wniosek, że wojna jest straszna, to – cytując klasyka - oczywista oczywistość . Ostatecznie można to jednak pisarzowi wybaczyć, wszak intencje ma dobre, a nie wpływa to znacząco na przyjemność czytania jego dzieła.

Jedynym niemiłym zgrzytem jest twist na samym końcu, kiedy ni z gruchy, ni z pietruchy Kanger postanawia wcisnąć do książki elementy nadprzyrodzone. Trudno to irytujące zagranie uzasadnić niczym innym niż chęcią popisania się autora jak to sprytnie wymyślił nazwiska swoich postaci. A żeby już nie było wątpliwości, że załapiemy o co chodzi, odsyła nas do... Wikipedii.

Mimo tego lektura Pogranicza to przyjemnie spędzony czas, zwłaszcza jak czasem trochę zmruży się oko na drobne wpadki autora. Ciekawi też polska okładka, chyba w zamierzeniu kiczowata, na której rysy mężczyzny zdradzają jego pochodzenie – rysownik dał mu bowiem twarz pewnego lekarza z serialu Ostry dyżur. Uzbrojeni w taką niezamierzoną (?) wskazówkę możemy szybciej odgadnąć tożsamość Aleksa...