Recenzja książki "Planeta Wygnania"

Ursula K. Le Guin. Ekumena #2 - Planeta wygnania.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 20,60 zł  22,90

„Planeta Wygnania” to druga pozycja cyklu „Ekumena” Ursuli K. Le Guin, autorki znanej czytelnikowi także z cyklu „Ziemiomorze”. Wznowienie tej książki daje czytelnikowi możliwość zapoznania się z klasyką powieści amerykańskiej.

Nieprzystępna planeta, gdzie Rok obejmuje życie przeciętnego człowieka. Do koegzystencji zmuszone są dwa ludy. Jedni z nich to Farbornowie – kilkaset lat temu wysłani tu przez Ligę Wszystkich Światów, teraz pozostawieni samym sobie, z dnia na dzień tracą dawną wiedzę i umiejętności. Drugim ludem są całkowicie od nich różni tubylcy, zwani wifami, prowadzący koczowniczy tryb życia. Chociaż dzieli je zdecydowanie mniej, niż którykolwiek z nich byłby skłonny przyznać, ich wzajemne stosunki charakteryzuje wyniosłość z jednej, a podejrzliwość z drugiej strony. W obliczu niebezpieczeństwa skazane są jednak na współpracę.

Cała historia jest nieco banalna, zaś pierwszoplanowy wątek miłosny – naiwny. Czytelnik łatwo może się domyślić, jak rozegrają się następne wydarzenia. Historia właściwie urywa się w połowie, jakby autorce zabrakło pomysłu na to, co ma się zdarzyć dalej. Niebezpieczeństwo niespodziewanie mija, wszystko właściwie wraca do swojego pierwotnego stanu.

Postać głównej bohaterki jest bardzo schematyczna. Wyróżnia się wśród wszystkich wifów nietypową porą urodzenia i pochodzeniem. W kulturze, w której kobieta nie ma nic do powiedzenia, zachowuje całkowitą niezależność i cały czas łamie niepisane prawa, co praktycznie zawsze uchodzi jej płazem. W takim kontekście wydaje się to mało realne.

Konstrukcja świata przedstawionego rekompensuje te wady – zwłaszcza jego historia, obyczaje i geografia. Nie bez powodu krytycy doszukują się w twórczości Le Guin śladów zainteresowania antropologią kulturową. Bardzo ciekawy jest opis życia Farbornów, którzy za wszelką cenę chcą kultywować zwyczaje przodków, chociaż nie do końca wiedzą, co one znaczą. Zachowują się bardzo wyniośle w stosunku do wifów, nie chcąc zrozumieć ich odmiennej kultury.

Ta niewielka książeczka nadaje się w samym raz dla tych, którzy w literaturze szukają przede wszystkim rozrywki. Nie ma tu miejsca na wybory egzystencjalne, a wszyscy bohaterowie (lub nawet całe narody) są jednoznacznie opatrzeni etykietką „dobrzy” lub „źli”. Jest dobra do tego, żeby poświęcić jej kilka popołudni czy wieczorów, ale raczej nie jest pozycją, którą zapamięta się na całe życie.