Recenzja ksiązki "Marakesz"

Václav Pankovčín. Marakesz.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 29,70 zł  33,00

Książka „Marakesz” autorstwa Václava Pankovčína zabiera nas w podróż o wiele bliższą niż zapowiada tytuł. Marakesz jest bowiem słowacką wsią, z której pochodzi główny bohater powieści. Również klimat książki jest znacznie bardziej swojski, niż mogłoby się wydawać.

W „Marakeszu” autor przedstawia słodko-gorzki obraz ludzi żyjących we wsi znajdującej się w uboższej części Słowacji. Powieściowy Marakesz to wieś, w której wciąż jeszcze żywe są tradycje sprzed lat, nieraz kłócące się z realiami życia na przełomie XX i XXI wieku. Autor ukazuje miejsce oderwane od świata, który znamy. Nie da się jednak zaprzeczyć, że wydaje się ono aż nazbyt realne i jakby znajome. Całość przedstawiona jest z dużym przymrużeniem oka, ale też z wyraźnie wyczuwalną sympatią. Można pokusić się o wpisanie „Marakeszu” w nurt powieści satyrycznych, tuż obok Nowego Guslaru Bułyczowa albo cyklu historii o Jakubie Wędrowyczu. Byłoby to jednak duże uproszczenie. Powieść Pankovčína równie dobrze wpasowuje się w nurt realizmu magicznego. Marakesz w jednej chwili potrafi być wsią, w której czasami z trudem wiąże się koniec z końcem, realną aż do bólu, a w następnej jest miejscem, gdzie mężczyzna może zajść w ciążę lub przenosić się z miejsca na miejsce (w Wielkim Guslarze powiedzieliby zapewne „teleportować się”, ale w Marakeszu mówi się po prostu, że się przenosi).

Groteskowy humor książki jest jednym z jej największych atutów. Choć mocno ironiczny, a miejscami nawet gorzki, nie dyskredytuje bohaterów. W stosunku autora do swoich postaci widać dużo pobłażania. Czytelnik nie ma innego wyboru, jak przyjąć podobną postawę. W końcu mieszkańcy Marakeszu stają się mu bliscy, wraz ze swoim, nieraz bardzo osobliwym sposobem życia.

„Marakesz” jest również powieścią, która bardzo trafnie portretuje zarówno jednostki, jak i całość niewielkiej społeczności. Pomiędzy mieszkańcami wioski rozciąga się skomplikowana sieć wzajemnych zależności, sympatii i antypatii. Marakesz żyje, wbrew pozorom, bardzo intensywnie. Czytelnik jest jak gość, który wpada do wsi przy okazji, posłuchać najciekawszych opowieści i kilku plotek. Ma świadomość, że po zamknięciu książki życie będzie toczyć się tam nadal.

Jak ocenić tę książkę i komu ją polecić? Może być dobrą rozrywką, miłym przerywnikiem, ale również czymś więcej, jeśli czytelnik postara się dotrzeć do drugiego dna. Jest też pozycją, która z niecodziennego punktu widzenia przedstawia naszych południowych sąsiadów. Jest wreszcie lekturą ciekawą pod względem literackim. Nie można nazwać jej eksperymentem, wszystko jest w niej znajome i proste. Oprócz tematu, którego nadal nie potrafię zaszufladkować. I to uznać należy za ogromną zaletę „Marakeszu”.