[fo:pa] - 4 - (3/2005) (p)o bogu

okładka

"Co dzień rośnie we mnie przekonanie, że chrześcijaństwo, w każdym razie w jego dotychczasowej postaci i interpretacji, dobiega na Zachodzie końca" (Dietrich Bonhoeffer).


W XIX w. Nietzsche prorokował nadchodzącą śmierć Boga. Czy na progu XXI stulecia przepowiednia ta już się ziściła? Przez stulecia religia była czynnikiem organizującym życie w wymiarze społecznym i indywidualnym. Natomiast czy współcześnie wiara religijna ma jeszcze dzisiaj dla ludzi Zachodu jakieś znaczenie? Wydaje się bowiem, że dominująca w tym kręgu kulturowym religia, jaką jest chrześcijaństwo, znajduje się w odwrocie. A może jest już ona - parafrazując słowa Johna Bartha - "religią wyczerpania"? Powstaje zatem pytanie: jakie religie będą zajmować jej miejsce? Niektórzy religijni myśliciele są zdania, że ona sama musi przeobrazić się tak, by odpowiadała wymogom współczesności, jak sugerowali choćby teologowie śmierci Boga już blisko 40 lat temu. Jednak czy wtedy będzie to jeszcze chrześcijaństwo, skoro zrezygnuje ono z części swoich tradycyjnych form wyrazu? Wokół tych ważnych i trudnych pytań koncentruje się tematyka tego numeru. Teksty dobrane są tak, by pewne problemy związane z współczesną kondycją chrześcijaństwa, czy też religii w ogólności, wyrazić w sposób graniczny. Jednak jednego możemy być pewni: nawet jeżeli nasza kultura doświadczyła tego, co określa się "śmiercią Boga", to nie śmierci religii w ogólności. Zaznacza się zatem fundamentalna rola religii, o której Mircea Eliade pisał, że to właśnie dzięki doświadczeniu zawartego w niej sacrum "umysł ludzki uchwycił różnicę pomiędzy tym, co objawia się jako rzeczywiste, potężne, bogate i pełnie znaczenia, a tym, co jakości tych nie posiada - to znaczy chaotycznym i niebezpiecznym potokiem rzeczy, strumieniem ich przypadkowych, pozbawionych znaczenia pojawień i zniknięć". Nie sposób w tej sytuacji nie próbować zadać pytania o współczesną formułę duchowości. Najważniejszym chyba dziś wyzwaniem stojącym przed religijnym myśleniem - obok erozji pewnych tradycyjnych form religijności - jest globalizacja. Musi ona bowiem z konieczności prowadzić do konfrontowania ze sobą różnych modeli duchowości. To z kolei stawia kolejny warunek, który, jak się wydaje, powinny spełniać nowe postacie religijności, a mianowicie ireniczność oraz nacisk na doświadczenie i praktykę, a nie doktrynę, dogmaty a także patrzenie raczej na to, co łączy, aniżeli na to, co dzieli.
"Jest coś bezładnego, co było przed niebem i ziemią. Milczące i puste, samotne stoi i nie zmienia się, i bez znużenia krąży. Może być matką tego świata. Nieznane mi jego imię, więc zwę to >>drogą<<" (Lao Tsy).

Spis treści:

Jerzy Prokopiuk, Gnoza i ja
Jan Rym, wiersze
Halina Perkowska, Paradygmat bez paradygmatu
Don Cupitt, Bajki, religia i życie
Katarzyna Kolbowska, Tu tajm poker czamp
Karol Karski, Teologia śmierci Boga
Przemysław Grzesiński, Oczyszczenie
Tomasz Olszewski, wiersze
Andrzej Banasiak, Alleluja!!!
Jerzy Kujawski, Posądzanie przekonań
Tadeusz Dąbrowski, wiersze
Religia prywatna
, wywiad z Richardem Rorty
Alan Sasinowski, Dni Morza (cz.4)
Daniel Ziarkowski, Chwilozofia
Artur Szwedo, Święci absurdu
Wacław Mejbaum, O Diable
Mirosław Ostrowski, "Narty Ojca Świętego" Jerzego Pilcha
Alan Sasinowski, Wlepiając ślepia w agonię papieża
Artur Ruman, wiersze
Żegnaj Heraklicie, witaj androgynie!, wywiad z Kazimierzem Mrówką
Joanna Giza-Stępień, Pomiędzy milczeniem a nieobecnością Boga



Wydawnictwo: Operahaus
Tytuł: [fo:pa]
Data wydania: 7/2005
Liczba stron: 96
Format: B5
Papier: kredowy
Druk: cz.-b.
Dystrybucja: saloniki, księgarnie
Cena z okładki: 12 zł


blog comments powered by Disqus