"Zarys wierzeń plemion celtyckich" - recenzja


 

Grecy, Rzymianie, Celtowie…

 

Każdy z interesujących się fantastyką odbiorców kultury w pewnym momencie skonfrontowany zostanie z mniej lub bardziej zmodyfikowanymi motywami i toposami, wśród których zauważy pewną powtarzalność. Wielbiciele ruchomych obrazków mają cały szereg filmów i seriali: Merlin, Monty Python i św. Graal, ale też Ostatni smok czy Willow. Gracze nie mogą nie znać Diablo ani Baldur’s Gate. Z kolei my, czytelnicy, na pewno mieliśmy w rękach dziesiątki powieści o gnomach, królu Arturze, herosach, smokach, eterycznych boginiach… Wszystko to pochodzi z mitologii celtyckiej, w mniejszym lub większym stopniu nawiązując do wierzeń tego mało u nas, w Polsce, znanego ludu.

Brak na półkach polskich księgarń i bibliotek rzetelnych opracowań, przybliżających w choćby zadowalającym stopniu kulturę i wierzenia Celtów. Po tym, gdy w słynnej serii Mitologie świata z lat 70. i 80. opublikowano Mitologię Celtów, kolejne pozycje w różnym stopniu bazowały na tej właśnie niewielkiej książeczce. Inne jedynie pobieżnie, bez wgłębiania się w kulturowe znaczenie kolejnych opowieści, przedstawiały legendy o wojownikach z magicznej Irlandii i Walii, Tuatha de Danann czy Avalonie. Dopiero w ostatnich latach pojawiło się więcej rzetelnych prac na ten temat. Jedną z nich jest wydana przez Universitas książka Zarys wierzeń plemion celtyckich Agnieszki Bartnik.

Autorka zadała sobie wiele trudu, aby jak najlepiej przybliżyć czytelnikowi wszelkie aspekty wierzeń celtyckich. Zaczęła od ciekawie napisanego rozdziału o… historii rzymskich najazdów na terytoria celtyckie. Dalej zajęła się już konkretnymi elementami wierzeń Celtów: kultem głowy, boginiami-matkami, bóstwami męskimi, zwierzętami, kapłanami, miejscami kultu… Każdy rozdział napisany został z uwagą i widać ogrom pracy, jaki autorka włożyła w odszukanie źródeł i informacji. Znajdziemy tu, co ciekawe, wiele cytatów z języków celtyckich, przedstawiających fragmenty podań i opowieści.

Agnieszka Bartnik postarała się, aby przedstawić najważniejsze – obiektywnie – elementy wiary. Jednocześnie sięga też po materiały archeologiczne, jak rzeźby czy biżuteria, na których często opiera swoje badania, włączając je do "materiału dowodowego" i wspomagając się interpretacjami znalezisk, dokonanymi przez zachodnich naukowców. Zainteresowany tą tematyką odbiorca będzie na pewno usatysfakcjonowany zawartością merytoryczną książki. Nawet bibliografia i aneksy są ciekawe – nie dość, że dostajemy listę najwartościowszych pozycji naukowych z tego zakresu, to jeszcze możemy skorzystać z krótkiego słowniczka postaci mitologicznych, listy tekstów dotyczących wierzeń celtyckich na przestrzeni wieków oraz… listy seriali i filmów, bazujących na wspomnianych wierzeniach.

Jednocześnie należy wspomnieć, że jest to praca naukowa w pełnym tego określenia znaczeniu – by zasiąść do lektury, należy posiadać odpowiednią kompetencję językową i pewną, chociażby pobieżną, wiedzę kulturową. Na pewno pomoże to uniknąć nieporozumień oraz uczucia zmęczenia książką.

Należy też wspomnieć o dwóch wadach publikacji. Pierwsza, bardziej rzucająca się w oczy, to brak ilustracji. Autorka wielokrotnie powołuje się na rzeźby, malowidła czy ryciny, jednak książka jest całkowicie pozbawiona jakichkolwiek reprodukcji. Niestety, czasami to przeszkadza. Druga, mniej istotna sprawa, to często brakujące… przecinki.

Praca Agnieszki Bartnik definitywnie należy do tych ciekawych, wartościowych dla hobbysty i erudyty pozycji naukowych, które należy przeczytać – chociażby wyrywkowo – dla samej intelektualnej przyjemności i zdobycia porządnej, sprawdzonej wiedzy.

Zarys wierzeń plemion celtyckich

Autor: Agnieszka Bartnik
Wydawnictwo: Universitas
Miejsce wydania: Kraków
Wydanie polskie: 8/2013
Liczba stron: 316
Format: 150x235 mm
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
ISBN-13: 9788324222711
Wydanie: I
Cena z okładki: 42 zł



blog comments powered by Disqus