Jak w FC Barcelona talenty kują - recenzja książki "Siła marzeń"

Autor: Tomasz Nowak
Korekta: Alicja "cichutko" Laskowska
29 stycznia 2013

Do galerii książek prześwietlających niewątpliwie najlepsza drużynę klubową ostatnich lat dołącza przewodnik po zasadach kształtowania jej młodego zaplecza. Albert Puig Ortoneda jako trener drużyn młodzieżowych dzieli się z czytelnikiem obserwacjami, sformułowanymi przez siebie prawidłami, przy okazji wystawiając piękną laurkę kuźni talentów przy FC Barcelona.

Autor już na początku przywołuje fundamentalną kwestię, z jaką ciągle styka się w pracy: wychowanie czy wygrywanie? I stawiając na równowagę miedzy tymi czynnikami, idzie dalej: jak to osiągnąć? – pyta. W odpowiedzi wyłuszcza wytyczne przyświecające działalności barcelońskiej canteryLa Masii. Szkoła ta wyławia talenty z całego świata, ściąga do siebie, kształtuje, szlifuje, w myśl zasad przyjętych przez klub od czasu reform wprowadzonych przez Johana Cruyffa (ten jest w niełasce obecnego zarządu, więc Puig nie mówi o tym zbyt głośno).

Fundamentalne elementy etosu FCB to poświęcenie i wytrwałość, właściwe podejście do wykonywanych obowiązków oraz umiejętność współdziałania w zespole. To także ochronny parasol, jaki klub rozpościera nad nastoletnimi graczami miewającymi po przeprowadzce do Barcelony trudności z zaaklimatyzowaniem oraz pokonaniem tęsknoty za domem.

Swoje przemyślenia Ortoneda popiera głosami praktyków różnych punktów widzenia. Wspomnieniami i anegdotami dzielą się trenerzy (Guardiola, Vilanova, Enrique), piłkarze (Puyol, Iniesta, Xavi, Henry), a także legendy klubu (Antonio Ramallets, Carles Rexach, Guillermo Amor). Następnie poświęca rozdział ważkiej roli rodziców (rozmawia z rodzicami Bojana Krkića) i wychowawców w La Masii. Obraz omalże idealny, ale czy prawdziwy?

Dowodem najlepszym, iż system wdrażany w kopalni talentów FCB się sprawdza, są wyniki zespołu. Jednak podobnie jak w każdym procesie w realnym życiu, tak i w zasadach Ortonedy można dopatrzeć się pewnych nieścisłości. Podstawowym problemem jest fakt, iż odwołuje się on do przykładów tych, którym w piłce nie tylko się powiodło, ale osiągnęli w niej szczyty dostępne dla naprawdę nielicznych.

Twierdzi na przykład, że wychowując piłkarza, nie należy rozmawiać ciągle w domu o futbolu. Kiedy jednak Messi czy Hernandez mówią wprost, że u nich rozmawiało się tylko o nim, pozostawia to bez komentarza. Podobnie rzecz wygląda w kwestii planowania przyszłości, o jakiej każdy gracz powinien myśleć zawczasu. Indagowany Mesii sprawia wrażenie, jakby rzadko o tym myślał, a Iniesta stwierdza wręcz: (…) z pytaniem: „co dalej?” poczekam do końca kariery.

Problematyczna jest również kwestia fachowości trenerów (wiedzą o tym bardzo dobrze ci, którzy przyglądają się szkoleniu młodzieży w Polsce). Z jednej strony każdy ma świadomość, iż pracując na co dzień z zespołem, mają oni lepszy przegląd i świadomość możliwości poszczególnych graczy. Co jednak, kiedy owi trenerzy nastawieni są bardziej na wygrywanie, niż wychowanie? Sam Ortoneda wspomina przeciecz, że to sytuacja wcale nie rzadka. Ostatecznie jednak sam z rozbrajającą szczerością orzeka, że trener musi mieć na względzie dobro drużyny. Słowem: nieważne, kim jesteś – skoro nie pasujesz do układu, zostaniesz odeń odcięty.

Tak więc, choć faktycznie Ortoneda zgłębia zapowiadane w podtytule tajemnice sukcesu FC Barcelona, otwartym pozostaje pytanie, czy jest to wzorzec, który da się przenieść na inne szkoły. Wydaje się to co najmniej trudne, jeśli nie niemożliwe. Nie zmienia to faktu, iż pewne podkreślane tu szczególnie zasady należałoby potraktować jako uniwersalne. To one budują bowiem prawidłową mentalność nastolatków mierzących w futbolowe szczyty. Dotrze na nie niewielu, ale wszyscy będą musieli sobie z tym faktem poradzić.

Siła marzeń to nie przepis na sukces, ile garść refleksji i porad, co warto zrobić, aby go osiągnąć. Reszta to kwestia talentu i szczęścia. Te zawsze są potrzebne. To pochwała drogi pełnej wyrzeczeń i rozczarowań, ale także sukcesów, których głód zapewnia nieustanny rozwój. To także pochwała długofalowej strategii FCB, którą obecnie udaje się tak efektywnie realizować dzięki niezwykłemu pokoleniu supertalentów. Lektura do przetrawienia, przemyślenia, poruszająca tematy dyskutowane rzadko, zmarginalizowane – jak z żalem zauważa sam Ortoneda – a przecież dla profesjonalnego sportu niezwykle żywotne, wręcz kluczowe.

Siła marzeń. Tajemnice sukcesu FC Barcelona

Autor: Albert Puig Ortoneda
Wydawnictwo: Bukowy Las
Miejsce wydania: Wrocław
Wydanie polskie: 4/2012
Liczba stron: 184
Format: 135x205 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788362478705
Wydanie: I
Cena z okładki: 31,90 zł



blog comments powered by Disqus