Recenzja książki "Fascynujące pierwiastki. W krainie fundamentalnych składników rzeczywistości"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Dagmara Trembicka-Brzozowska
9 sierpnia 2012

W typowej polskiej szkole, z typowym programem nauczania i typowymi nauczycielami, istnieje ogromna przepaść pomiędzy przedmiotami ścisłymi i humanistycznymi. Wiedza techniczna i przyrodoznawcza przeplata się ze sobą, podobnie jak znajomość historii i języka polskiego, lecz brak dialogu pomiędzy tymi grupami przedmiotów nie tylko spłyca obraz rzeczywistości, ale też polaryzuje uczniów na "ścisłowców" i "humanistów", nierzadko pozostawiając ich w intelektualnym zamknięciu przez całą resztę edukacji. "Fascynujące pierwiastki" Alderseya-Williamsa to próba zbudowania pomostu pomiędzy naukami ścisłymi i humanistycznymi.

"Fascynujące pierwiastki. W krainie fundamentalnych składników rzeczywistości" to nie traktat chemiczny ani encyklopedia. To zbiór fascynujących opowieści, których bohaterami są pierwiastki z układu okresowego. Autor pokazuje, że każdy z nich skrywa za sobą przeróżne historie: od odkrycia i opisania, przez właściwości, eksperymenty i wykorzystanie, aż po czynnik kulturotwórczy, rolę jaką odegrały w rozwoju cywilizacyjnym. Licząca 430 stron książka podzielona została na wiele stosunkowo krótkich rozdziałów, w których Aldersey-Williams skupia się na poszczególnych pierwiastkach, jednym poświęcając więcej uwagi (między innymi złotu, żelazu, miedzi), inne tylko wspominając raz czy dwa.

Założenie, z którego wychodzi Hugh Aldersey-Williams w swojej książce, brzmi mniej więcej tak: pierwiastki wypełniają naszą rzeczywistość. I oczywiście jest to banalne tak długo, jak tylko rozumie się przez to, że rzeczywistość materialna zbudowana jest z różnych pierwiastków. Ale nie tylko to chce powiedzieć autor. Przecież nasza rzeczywistość nie ma tylko materialnego charakteru, a zdaniem Alderseya-Williamsa także naszą historię, kulturę i sztukę wypełniają wiązania chemiczne. Są obecne w literaturze, filmie czy muzyce i właśnie tę obecność tropi autor "Fascynujących pierwiastków".

Więcej jeszcze: pierwiastki nie tylko wypełniają świat, w którym jesteśmy zanurzeni, ten materialny i kulturowy, ale także wypełniają nasze życie. Znów można to rozumieć dwojako, pod postacią biochemicznej prawdy oraz metafory, której ilustracjami są liczne historie z życia Hugha Alderseya-Williamsa, które ten chętnie wplata w karty "Fascynujących pierwiastków", opowiadając czytelnikom o swych pierwszych próbach chemicznych doświadczeń (często o pirotechnicznym charakterze) i późniejszych przygodach z tą nauką.

"Fascynujące pierwiastki" to nietypowa lektura. Nie jest to książka naukowa, nie jest też do końca popularnonaukowa. Do jej zrozumienia nie potrzebna jest praktycznie żadna wiedza chemiczna. To dobra pozycja dla tych, którzy chcą poznać kilka historyjek z różnych kultur i czasów, a przy okazji dowiedzieć się czegoś o pierwiastkach. Z pewnością też jest świetnym wyborem dla uczniów, którzy chcieliby poznać chemię ubraną w humanistyczny kontekst.

Fascynujące pierwiastki. W krainie fundamentalnych składników rzeczywistości

Autor: Hugh Aldersey-Williams
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 4/2012
Rok wydania oryginału: 2011
Seria wydawnicza: Wiedza I życie Orbity Nauki
Liczba stron: 432
Format: 140x210 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788378391128
Wydanie: I
Cena z okładki: 42 zł


blog comments powered by Disqus