Alexandra Duncan "Ocalona” – recenzja powieści

Autor: Dagmara Trembicka-Brzozowska
Korekta: Patrycja Ziemińska
2 września 2016

Gwiezdny rozbitek

Daleka przyszłość. Poziom wody na Ziemi podniósł się znacząco, zalewając spory jej obszar. Ludzie skolonizowali inne planety. Między koloniami krążą statki gwiezdnych kupców, każdy funkcjonujący jak samodzielna planetka: załoga po setkach (a może tysiącach) lat stała się jak plemię z własnymi obyczajami, połączona ogólnymi założeniami swoich religii i tradycji z innymi załogami. Tak jest na Parastracie – statku, na którym żyje Ava, szesnastolatka na progu dorosłości. Tu kobiety nie czytają, nie liczą, nie zajmują się handlem ani elektroniką – to domena mężczyzn. Niewiasty zajmują się rodzeniem, dziećmi, farmami, gotowaniem, zdając się na opiekę i siłę mężczyzny. Tak nakazują tradycja i starożytne prawa. Ava jest im posłuszna i nie myśli o sprzeciwie – do dnia swoich zaślubin, gdy ma stać się własnością męża na innym statku. Wtedy jej życie zmienia się bardziej, niż kiedykolwiek mogłaby marzyć – lub wyobrazić sobie w koszmarze.

Tak jest, ale nie będzie

Tak, brzmi to jak typowa powieść dla młodzieży, głównie dla nastolatek. Jednak uwierzcie mi, że zaskoczyła mnie niesamowicie. Większość podobnych pozycji – młodzieżówek z dystopią w tle – ma dość już oklepaną budowę: niezwykła bohaterka o wybitnych przymiotach ciała i ducha (które często odkrywa dopiero w trakcie dowolnej Wielkiej Katastrofy) staje w obliczu wspomnianej Wielkiej Katastrofy; okazuje się wybranką, wyjątkowym mutantem czy inną istotą mającą zaważyć na losach świata. Bierze wtedy przeznaczenie w swoje ręce i rozbraja przestarzały, zły system, często z przystojnym młodym człowiekiem (lub dwoma) u boku. Tak było w Igrzyskach Śmierci, tak było w Niezgodnej, tak było w Dawcy pamięci (jeno tutaj mieliśmy do czynienia z chłopakiem w roli głównej).

W Ocalonej autorka pochyliła się nad tymi popularnymi konstrukcjami, wyjęła z nich sam ramowy szkielet i resztę wyrzuciła do kosza.

To nie to, co myślisz

Główna bohaterka, Ava, wyróżnia się jedynie ciemnymi włosami – jej dziadek był doktorem z Ziemi, zastrzykiem świeżej krwi na Parastracie, gdzie inni załoganci byli rudzi. Jest bystra, ale nie wyróżnia się specjalnie ze społeczności. Umie trochę liczyć, po kryjomu naprawia proste sprzęty (np. dojarkę dla krów) i na tym jej niezwykłość się kończy. Nigdy nie uczyła się czytać, nie łamała prawa. Marzyła, że jej mężem zostanie Luck, miły chłopak o błękitnych oczach z innego statku. Gdy podejmowane przez nią, także w związku z Luckiem, decyzje zawiodły ją na skraj śmierci, tak naprawdę nie ma wpływu na nic. To od pomocy i cierpliwości innych zależy jej przetrwanie. Ava może wykorzystać swoją smykałkę do majsterkowania – i to jedyne, co ma. Dopiero w trakcie będzie musiała nauczyć się wielu rzeczy, w tym wiary w siebie, ostrożności i samodzielności.

Trzeba też przyznać, że Alexandra Duncan sprytnie zamieszała też w innych aspektach fabuły. Utarte schematy przekuła na nowe rozwiązania, które mogą przypaść do gustu. młodym czytelnikom Zarówno w przypadku Avy, jak i Lucka, kobiet z Parastraty, dziewczynki z Ziemi i chłopaka z Mumbaju postawiła na niestandardowy wybieg fabularny: pokazała, że postaci mają wybór i nie muszą być bohaterami, a jednostka inna niż pozostałe nie musi być Wybrańcem.

Zwykła dziewczyna i niezwykłe wybory

Ocalona to naprawdę ciekawa, fajna powieść. Niegłupia, bez specjalnie nielogicznych motywów, które często widać w książkach tego typu, a przy tym bardzo wciągająca – sama przeczytałam ją w kilka godzin. Bohaterka jest zwykłą dziewczyną, która znalazła się w niezwykłych okolicznościach i musi dokonywać wyborów, chociaż nie chce. Przez całą powieść rozwija się jak prawdziwa osoba – z charakterem, wątpliwościami i całkiem prawdopodobną konstrukcją psychologiczną. Przy tym nie ma w tej książce ratowania świata i walki ze złym systemem – co także jest bardzo, bardzo odświeżające.

Alexandrze Duncan mogę tylko przyklasnąć. A starszym i młodszym czytelniczkom gorąco polecam Ocaloną – to wciągająca, nieźle napisana, interesująca powieść o dziewczynie i przeciwnościach losu. Aż szkoda, że tak mało znana!

Ocalona

Autor: Alexandra Duncan
Wydawnictwo: YA!
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 4/2016
Tytuł oryginalny: Salvage
Rok wydania oryginału: 2014
Liczba stron: 460
Format: 135x202 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788328021334
Wydanie: I
Cena z okładki: 39,99 zł



blog comments powered by Disqus