Recenzja książki "Miłosz. Biografia"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Bool
17 czerwca 2011

www.gildia.pl
Miłosz. Biografia.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 48,90 zł 69,90 zł
dodaj do koszyka

Moim pierwszym czytelniczym kontaktem z (pozaszkolnym) Miłoszem był zbiór "Haiku" w jego tłumaczeniu. Niezbyt wtedy rozważnie utożsamiłem tłumacza z podmiotem lirycznym, efektem czego Miłosz jawić mi się zaczął jako spokojny, stateczny i refleksyjny. Cień tego wrażenia towarzyszył mi przez lata kolejnych odczytań i wrócił podczas lektury biografii poety autorstwa Andrzeja Franaszka. Ale wrócił jako świadomość błędu, bo autor rozprawia się z takim fałszywym wizerunkiem, ukazując Miłosza pełnego rozterek, lęków, wyrzutów, winy i wątpliwości.

"Miłosz. Biografia" to efekt dekady prac, jakich podjął się Franaszek, z namaszczenia swego bohatera. Prac w Polsce i na Litwie, we Francji i Ameryce. Rozmów, listów, wspomnień, szkiców. I poezji, oczywiście. Bo obok materiałów biograficznych autor zamieszcza sporo fragmentów wierszy, analiz i komentarzy. Przypomina nam w toku budowanej przez siebie narracji, z kim mamy do czynienia w pierwszej kolejności: z poetą. Odsłania przy tym, jak mocno twórczość autora "Ziemi Ulro" powiązana jest z jego życiem. Nawet jeśli biografizm we współczesnych badaniach literackich nie cieszy się wielkim zainteresowaniem, Franaszek podkreśla jego zasadność w odniesieniu do tego typu twórców.

Biografia liczy łącznie 900 stron, z czego ostatnie 150 to przypisy. Jest to dzieło monumentalne, ale czy pełne? Chyba nie, ale też nie wydaje się, by pretensje o pełną biografię były zasadne. Ludzkiego życia nie można przenieść na łamy książki, nie można zamknąć go w dziewięciuset stronach czy nawet dziewięciu tysiącach. Zawsze pozostaną pewne niedopowiedzenia. Franaszek stara się prowadzić swoją opowieść o nobliście w taki sposób, by stworzyć dzieło możliwie równe, posiadające wewnętrzną dynamikę, wobec której niemożliwe staje się zaakcentowanie poszczególnych okresów. Przekładać się to może na rozczarowanie ciekawskich czytelników, ale jest pewna niestosowność w oczekiwaniu na pikanterię cudzego żywota. W zamian otrzymujemy książkę, którą – mówiąc kolokwialnie – da się czytać. Pomimo znacznej objętości, mamy wrażenie konsekwentnego brnięcia do przodu, dzięki czemu ilość stron nie staje się uciążliwa.

Andrzej Franaszek dokonuje w swej pracy zabiegu, który określiłbym mianem remitologizacji. Z jednej strony autor demitologizuje postać Miłosza. Pokazuje jego ludzką naturę, ze wszystkimi ludzkimi słabościami. Z drugiej strony, ucieka od politycznego i ideologicznego zaangażowania, nie tylko Miłosza, ale także pisania o Miłoszu. Nie daje się wciągnąć w popularne ostatnio "używanie" zmarłych pisarzy do politycznych rozliczeń. Nie chce za wszelką cenę dochodzić "prawdy" rozumianej na sposób konserwatywny. Nie broni przy tym swojego bohatera, po prostu nie daje się wciągać w oceniający ton. Dzięki czemu ocala Miłosza jako pisarza, jako poetę, i jednocześnie buduje na nowo jego mit. Już nie zrównoważonego myśliciela, oddalonego od wszelkich małych problemów dzięki intelektualnej i estetycznej otoczce, ale człowieka z krwi i kości, bliskiego czytelnikowi. Daje nam Miłosza takiego, jakiego dziś potrzebujemy, i nie ma większego znaczenia, jak bardzo jest on "prawdziwy".

Miłosz. Biografia

Autor: Andrzej Franaszek
Wydawnictwo: Znak
Miejsce wydania: Kraków
Wydanie polskie: 5/2011
Liczba stron: 1104
Format: B (165x235)
Oprawa: twarda
ISBN-13: 978-83-240-1614-3
Cena z okładki: 69,90 zł


blog comments powered by Disqus