B. Cox, J. Forshaw "Kwantowy Wszechświat" - recenzja książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Magdalena "Tattwa" Stępień
3 czerwca 2014

Inny sposób myślenia

Autorzy książki Kwantowy Wszechświat. Dlaczego zdarza się wszystko, co może się zdarzyć zdradzają w jednym z rozdziałów, że wśród inspiracji dla ich pracy należałoby przede wszystkim wskazać postać profesora Richarda Feynmana – laureata nagrody Nobla, kontrowersyjnego "geniusz i pajaca" zarazem. Specyfika sposobu nauczania i podejścia do nauki jako takiej w wykonaniu Feynmana polegała na tym, że "w jego naturze leżało pogardliwe traktowanie tych, którzy starali się uczynić fizykę bardziej skomplikowaną, niż było to konieczne" (s. 38). Wzorując się na nim autorzy Kwantowego Wszechświata starają się wyjaśnić przedmiot swojej książki w sposób maksymalnie przystępny, balansując pomiędzy zrozumiałością a ścisłym charakterem omawianej nauki.

Brian Cox i Jeff Forshaw to bardzo zgrany duet. Forshaw jest profesorem fizyki teoretycznej i zapewnia pracy solidne tło naukowe. Z drugiej strony Cox - także posiadający tytuł naukowy profesora - znany jest bardziej od strony popularyzatora nauk, pojawiającego się często w różnych programach telewizyjnych. Współpraca pomiędzy dwoma indywidualnościami tego typu owocuje książką solidną i ciekawą.

Omówienie kwantowej budowy Wszechświata to zadanie niezwykle trudne. Głównie dlatego, że nasz język kształtował się przez wieki w obrębie zupełnie innych paradygmatów naukowych. Tak, opis świata, jaki w danej chwili dostarczają nauki ścisłe, ma wpływ na ewolucję języka (i nie, niestety o tym nie przeczytamy w Kwantowym Wszechświecie), oraz sposobów myślenia - co wiąże się ze sobą, gdyż zwykle myślimy w sposób językowy. I po wiekach przekonania o cząsteczkowej budowie świata i zawirowaniach związanych z teorią budowy falowej, nie jest trudno przestawić język tak, aby był sprawnym narzędziem opisywania Wszechświata widzianego przez pryzmat fizyki kwantowej. Próba zrozumienia kwantowej budowy Wszechświata wymaga specyficznej gimnastyki intelektualnej, ćwiczenia umysłu w wychodzeniu poza liniowe schematy. Choć Cox i Forshaw wydają się być tego świadomi, to nie mogą oni w prosty sposób wprowadzić czytelnika w nowe tory myślenia. Nie poddają się jednak w częstych próbach.

Kwantowa teoria, najbardziej aktualna teoria budowy wszechświata, jest nadal nieco rozczarowująca pod względem swojej niekompletności. Wydaje się, że nie dostarczyła nam pełnego opisu wszechświata na przestrzeni ostatnich dekad. Ale w rzeczywistości nie dostarcza ich znacznie dłużej, bo pierwsze wzmianki o kwantowej budowie atomu opublikował Bohr w 1913 roku. Heisenberg, Planck, Pauli czy Schrödinger to także nazwiska badaczy, których aktywność przypada głównie na lata 20. XX wieku.

Tymczasem współcześnie teoria kwantowa ma ambicje wyjaśnić zarówno mikrokosmos jak i makrokosmos, budowę wszechświata i budowę atomu. Stwarza to autorom możliwość odnoszenia fizycznych kategorii do codziennych doświadczeń potencjalnie bliskich czytelnikom. Dzięki temu lektura staje się bardziej przystępna, choć nadal pozostajeniełatwa. Ze względu na niepełny opis kwantowej teorii, Kwantowy Wszechświat służy bardziej zrozumieniu pytań, przed jakimi staje współczesna nauka. Nie dostarczeniu odpowiedzi, ale właśnie omówieniu samych problemów, które zaprzątają głowy dzisiejszych naukowców.

Mimo łatwego języka, książkę trudno zrozumieć. Wynika to z charakteru jej przedmiotu. Lektura Kwantowego Wszechświata wymaga albo wcześniejszego przygotowania z zakresu fizyki (zwłaszcza fizyki kwantowej), albo dużego wysiłku. Ten jednak zostaje nagrodzony zbliżeniem do zrozumienia budowy wszystkiego, co nas otacza.

Kwantowy Wszechświat. Dlaczego zdarza się wszystko,co może się zdarzyć

Autor: Brian Cox, Jeff Forshaw
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 4/2014
Liczba stron: 296
Format: 140x210 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788378397441
Wydanie: I
Cena z okładki: 39,90 zł


blog comments powered by Disqus