Recenzja książki "Dlaczego kobiety uprawiają seks"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Patrycja Ziemińska
7 maja 2012

"Dlaczego kobiety uprawiają seks" to przystępnie uformowane opracowanie wyników badań pary naukowców z uniwersytetu w Teksasie, Cindy M. Meston i Davida M. Bussa. Przez wiele lat gromadzili oni dane ankietowe od kobiet w różnym wieku i z różnych kultur, aby spróbować odpowiedzieć na postawione w tytule pytanie.

Są przynajmniej dwa sposoby, na jakie można spoglądać na tę książkę. Zgodnie z metodologiczną orientacją autorów oraz przeciwko niej. Załóżmy najpierw, że przyjmiemy ich orientację. Jaka ona jest? Wynika z dwóch źródeł: pierwsze to behawioralizm, budujący wizję człowieka w oparciu o jego zachowania i wyuczone reakcje. Drugie to biologizm, ewolucjonizm, darwinizm – coś w tej linii, według której człowiek jest determinowany przez swoje ciało i procesy w nim zachodzące, a jednocześnie bierze udział w procesie formowania się gatunku, który dostosowuje się do zmieniających się warunków środowiskowych.

Dowiadujemy się więc, że kobiety traktują stosunek seksualny w sposób instrumentalny. Wywierają wpływ na mężczyzn, kontrolują ich zachowania itp. Właśnie przez seks bądź jego odmowę. Potrafią również w ten sposób poprawiać sobie nastrój i budować poczucie własnej wartości. Mało tego, dla części kobiet seks może byś środkiem do zachowania urody czy figury. Autorzy przytaczają wypowiedzi dużej liczby kobiet i podane przez nich powody praktycznie się nie pokrywają, zaś ich różnorodność jest zaskakująca.

Meston i Buss próbują także wskazać na przyczynę atrakcyjności pewnego typu mężczyzn. W zasadzie to szukają powodów, dla których jedni mężczyźni są częściej wybierani na partnerów erotycznych od innych. Tłumaczą to pewną wersją darwinizmu, naturalnego doboru, który każe kobietom wybierać mężczyzn wysokich i dobrze zbudowanych, zamożnych, zaradnych itd., by zwiększyć szanse przekazania tych cech zdrowemu potomstwu.

Jak jednak wspomniałem, istnieje też drugi sposób patrzenia na "Dlaczego kobiety uprawiają seks". Jeśli przyjmiemy inny sposób widzenia, to zakwestionowane może zostać praktycznie wszystko: od badań po interpretację wyników. Bo owszem, dostajemy pewną dozę dobrze zorganizowanych, poukładanych informacji o kobiecej seksualności. Jednak poza kilkoma ciekawostkami, są to rzeczy na ogół oczywiste dla dorosłego, życiowo doświadczonego człowieka. Czy kobiety traktują seks w sposób instrumentalny? Czy dobrze zbudowani lub finansowo ustawieni mężczyźni łatwiej znajdują przychylne im kobiety? Przecież nie potrzeba wielu lat badań, aby to stwierdzić, wystarczy zwykła, jednostkowa nawet empiria.

Skoro ślizgamy się po powierzchni zjawisk dostępnych dla każdego bez naukowego tytułu, to może istnieje coś więcej? Jakaś głębia tych zachowań? No tak, ale jeśli istnieje głębia, to wątpliwe są wyniki badań ankietowych, ponieważ opierają się one na dwóch założeniach: badani są samoświadomi oraz mówią prawdę. A co, jeśli reakcje seksualne zakorzenione są – jak chciał Freud i wielu jego następców, aż po dziś dzień – w nieświadomości? Wtedy człowiek nie jest zdolny do świadomego ich komunikowania. A nawet jeśli jest, choćby po części, to dlaczego miałby chcieć? Jeśli zachowania seksualne biorą się z lęków i traum, to nawet obietnica anonimowości nie skłoni człowieka do ich szczerego przedstawienia ankieterowi. Behawioryści z Teksasu kompletnie porzucają psychoanalityczną perspektywę.

Bez względu na to, czy zgodzicie się z założeniami autorów, czy nie, publikacja posiada cechy poddające się bardziej obiektywnej ocenie. Przyznać trzeba, że jest zrozumiała i przejrzysta. Rezygnuje zarówno z nadmiaru danych statystycznych, jak i różnych tabel oraz wykresów. Niewiele w niej fachowego słownictwa i trudnej terminologii, a gdy już się pojawia, dotyczy głównie fizjologicznych układów ludzkiego organizmu. Z drugiej strony zawiera sporo cytatów i przypisów, które stwarzają wrażenie naukowego zaplecza. Trzeba też przyznać, że (jak na ironię) teksańscy badacze mają bardzo otwarte horyzonty i w swych badaniach wychodzą poza tradycyjny model heteroseksualnej, monogamicznej kobiety z anglosaskiej kultury. Uwzględniają relacje biseksualne, poligamiczne i szeroki zakres kulturowy ankietowanych, co z pewnością wzbogaca ich obserwacje.

Czy warto sięgnąć po tę książkę? To zależy. Jeśli skłaniasz się ku biologicznemu determinizmowi oraz oczekujesz uporządkowanego raportu o dość powszechnych zjawiskach, podanego w sposób popularny, to ta pozycja wydaje się idealna. W innym wypadku książka może wywołać negatywną reakcję braku zgody na różnych poziomach.

Dlaczego kobiety uprawiają seks. Motywacje seksualne - od przygody po zemstę

Autor: David M. Buss, Cindy M. Meston
Tłumaczenie: Agnieszka Nowak
Wydawnictwo: Smak słowa
Wydanie polskie: 10/2010
Tytuł oryginalny: Why woman have sex. Understanding Sexual Motivations - from Adventure to Revenge
Seria wydawnicza: Mistrzowie Psychologii
Liczba stron: 296
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
ISBN-13: 9788392823476
Cena z okładki: 49 zł


blog comments powered by Disqus