Gradowa Góra - śladami legend i historii

Autor: materiały prasowe
9 maja 2011

Współcześnie Gradowa Góra to dla mieszkańców Gdańska i turystów jedna z atrakcji, miejsce weekendowego wypoczynku oraz siedziba Centrum Hewelianum. Jednak nie zawsze tak było... Gradowa Góra ma także swoją ciemną kartę historii, którą systematycznie zapisywano przez pokolenia...

Według legendy w czasach przedchrześcijańskich Gradową Górę zamieszkiwał Hagel (w spolszczonej wersji przedstawiony jako Jagła -> Jagłowa Góra), pogański książę.  Zasłynął on jako "okrutnik z Gradowej Góry" ze względu na złe traktowanie podległej mu ludności. Razem z nim mieszkała - piękna dziewczyna, która była jego pasierbicą. Pewnego razu zakochał się w niej bardzo urodziwy młody rybak znad zatoki - Dan. Przybył na zamek, aby złożyć wymuszoną przez chciwego księcia daninę składającą się z kosza pełnego wielkich bursztynów. Chłopak wpatrywał się zakochanym wzrokiem w młodą dziewczynę, co nie uszło uwadze Hagela, który ukarał go chłostą. Dan postanowił się zemścić, więc zebrał olbrzymie kamienie, które zabarwił na żółto wykorzystując rybią żółć -wyglądem przypominały one teraz jantar, czyli bursztyn. Następnie rozpuścił plotkę, że nad Bałtykiem zebrano dużo wspaniałego bursztynu. Kiedy ta informacja dotarła do uszu księcia, rozkazał w swej chciwości przynieść te zbiory do zamku. Przebrany Dan razem z innymi wtajemniczonymi rybakami wszedł z fałszywym jantarem na zamek. Hagel osobiście zaprowadził ich do swego znajdującego się w podziemiach skarbca i tam rybacy zasypali go gradem kamieni. Następnie zamek został podpalony i nie ma już po nim żadnego śladu. Pamiątkę po okrutnym władcy stanowi jedynie nazwa wzgórza - w języku niem.  Hagelsberg. Dan ożenił się z Rają i razem z przyjaciółmi założył osadę, która dała początek Gdańskowi, zwanemu przez niemieckich kupców Danzig, czyli Danowe zwycięstwo.

W średniowieczu przez wzniesienia Gradowej Góry przebiegała jedna z najbardziej uczęszczanych dróg wylotowych z Gdańska. Decyzję o fortyfikacji wzgórza podjęto dopiero w XVII wieku, w okresie potopu szwedzkiego. Wkrótce na wzgórzu stanął Bastion Jerozolimski, który zaprojektował gdański architekt Jan Strakowski. Fortyfikacje były na tyle skuteczne, że gen. Steenbockowi nie udało się zdobyć miasta. Od tego czasu wszystkie oblężenia Gdańska zaczynały się od ataku na Górę Gradową jako miejsce strzegące dostępu do Gdańska.

W 1807 roku miasto wyzwolił Napoleon. Ponieważ w świadomości Polaków zachował się on jako wyzwoliciel spod jarzma trzech zaborców  fortyfikacje znajdujące się na Gradowej Górze nieodłącznie kojarzone są z jego osobą. Tymczasem to co zachowało się do naszych czasów to efekt gruntownego remontu, przeprowadzonego w 2 poł. XIX w.  W okresie 20-lecia międzywojennego na Gradowej Górze swoje miejsce znaleźli studenci. W następnych latach siedzibę miała tam stacja radiowa ulokowana w dawnych koszarach, a w latach 1972-1988 Młodzieżowe Centrum Kultury. Z biegiem czasu wzgórze wraz z fortyfikacjami popadło w ruinę, nie ciesząc się zbyt dobrą sławą.

Świetność Gradowej Góry przywrócono końcem XX wieku, kiedy to podjęto decyzję o utworzeniu nowoczesnego centrum łączącego rekreację i edukację a także popularyzującego nauk przyrodniczych. Tak narodziło się Centrum Hewelianum.

Dotyk mroku

Autor: Dorota Wieczorek
Okładka: Tomasz Maroński
Wydawnictwo: Zielona Sowa
Miejsce wydania: Kraków
Wydanie polskie: 4/2011
Liczba stron: 300
Format: 125x195 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788376239163
Wydanie: I
Cena z okładki: 24,90 zł


blog comments powered by Disqus