Edward V. Frenkel "Miłość i matematyka. Istota ukrytej rzeczywistości" - recenzja książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Agata 'Aninreh' Włodarczyk
27 maja 2015

List miłosny do równań

 

Dlaczego romanse są tak pociągające? Co sprawia, że odczuwamy przyjemność z obserwacji cudzego uczucia? Być może to identyfikacja z bohaterami, która sprawia, że ich emocje do pewnego stopnia udzielają się nam samym. Być może historie takie utwierdzają nas w przekonaniu o istnieniu autentycznych uczuć i dają nadzieję. Którąkolwiek z tych opcji wybierzemy, Miłość i matematyka działa tak samo. A jest to książka popularnonaukowa!

Edward Frenkel włożył wiele pracy w jeden z najambitniejszych projektów współczesnej matematyki: program Langlandsa. Jest to idea unifikacji matematyki, porównywalna do tej, jaką w swej dziedzinie od lat próbują wypracować fizycy. Program ten zakłada połączenie dziedzin matematyki (i ich konsekwencji), które tradycyjnie uważa się za rozdzielne: algebrę, geometrię, teorię liczb, analizę matematyczną i mechanikę kwantową. Poza wiadomym celem naukowym, program ten spełnia jeszcze jedną funkcję, którą można by nazwać estetyczną: jego powodzenie uwydatniłoby harmonijne piękno leżące po stronie matematycznych idei, przekształcając platoński projekt w naukowe równania.

Choć duża część Miłości i matematyki poświęcona została opisowi poszczególnych działów matematyki i sposobom, na jakie łączą się one ze sobą, to jednak książka ta jest czyś więcej. Jest prawdziwym listem miłosnym do liczb, w którym równania zastępują wyznania. Frenkel traktuje sprawę bardzo osobiście, przez co jego naukowa narracja przetykana jest autobiograficznymi wątkami. A ponieważ urodził się on w Związku Radzieckim, to wspomnienia genialnego matematyka pełne są politycznych napięć i kulturowych zgrzytów. Miłość Frenkela jest miłością trudną, ale historia pokazała, że tak czyste i gorące uczucie może pokonać każdą przeszkodę i każdy dystans - czy to geograficzny, czy polityczny.

W kulturze popularnej matematycy rzadko przedstawiani są jako kochankowie. Często portretuje się ich jako szaleńców albo przynajmniej na skraju szaleństwa stojących (filmy takie jak Piękny umysł czy Pi to doskonały przykład). Ale może właśnie w tym tkwi podobieństwo: szaleństwa i miłości. Edward Frenkel pokazuje nam, że jego myślenie "nie jest z tego świata", że dotyczy świata idealnego, tytułowej ukrytej rzeczywistości, a wszelkie relacje zwrotne, jak na przykład w fizyce, są tylko echem, przypadkową koniecznością czy platońskimi cieniami.

Czytelnikom należy się ostrzeżenie: matematyka w tej książce jest na wysokim poziomie. Dla laika większość równań pozostanie niezrozumiała, mimo prób ich wyjaśnienia. Mogą jednak podjąć lekturę, nie zważając na matematyczną stronę Frenkelowskiej opowieści, bo idee przekazywane przez autora pozostaną czytelne i urzekające.

Miłość i matematyka. Istota ukrytej rzeczywistości

Autor: Edward Frenkel
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 4/2015
Tytuł oryginalny: Love and Math: The Heart of Hidden Reality
Seria wydawnicza: Wiedza I życie Orbity Nauki
Liczba stron: 408
Format: 140x210 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788379612093
Wydanie: I
Cena z okładki: 42,00 zł


blog comments powered by Disqus