"Po prostu Wszechświat. Proste odpowiedzi na trudne pytania" - recenzja książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Agata "Bulehithien" Wiśniecka
8 kwietnia 2013

Twitty o Wszechświecie

William Blake w jednym ze swoich wierszy napisał, że wszechświat można zamknąć w ziarenku piasku. Marcus Chown i Govert Schilling wzięli sobie tę poetycką metaforę do serca i spróbowali wszechświat zamknąć w 140 króciutkich odpowiedziach na podstawowe dla współczesnej astrofizyki pytania. Po prostu Wszechświat. Proste odpowiedzi na trudne pytania to jedna z najdziwniejszych książek popularnonaukowych, jakie zostały wydane na polskim rynku. W zasadzie jest to eksperyment formalny, budzący mieszane uczucia. Ale po kolei.

Polskie tłumaczenie tytułu nie jest specjalnie udane. W oryginale publikacja Marcusa Chowna i Goverta Schillinga nazywa się Tweeting the Universe. Tiny Explanation of Very Big Ideas. Kluczowe słowo: tweeting zostało zupełnie pominięte w przekładzie. A chodzi przecież o to, że książka pisana jest "twittami", czyli krótkimi wpisami o długości około 140 znaków, zaczerpniętymi ze świata wirtualnych mediów.

Tematyką pracy dwóch znanych popularyzatorów nauki jest Wszechświat. Zabierają oni czytelnika w podróż, która rozpoczyna się na Ziemi, od uniesienia głowy i spojrzenia w niebo, a dalej prowadzi przez kosmos, galaktyki i poza nie. Znajdziemy tu wiele informacji o Księżycu, planetach i gwiazdach, ale też o historii Wszechświata, historii astronomii i fizyki oraz podbojów kosmicznych.

To, co sprawdza się w Internecie, niekoniecznie musi zdawać egzamin w formie drukowanej. Przyzwyczajeni jesteśmy przecież do tego, że książki dostarczają nam dłuższych narracji. Pragnienie ciągłości, spójności i – szeroko rozumianej – opowieści często sprawia, że po literaturę w ogóle sięgamy. Nie jest przecież tak, że amator książek nie spędza czasu w sieci i jedynym sposobem, by do niego dotrzeć, to wydrukować internetowe wpisy.

Oczywiście "naukowe twitty" mają także swoje zalety. Na pewno nie pozwalają czytelnikowi się nudzić. Dostaje on wiedzę w formie bardzo skondensowanej. Czasem to skondensowanie budzi niepokój – czy aby na pewno forma nie ogranicza tu treści? Czy odpowiedź jest pełna, skoro ma się zawrzeć w ograniczonej ilości znaków? Bez obaw, autorzy stosują w tym przypadku pewien podstęp. O ile bowiem odpowiedź na każde pytanie formułowana jest w postaci krótkich twittów, to nie znaczy, że na jedno pytanie odpowiadać może tylko jeden twitt. Otrzymujemy całą serię takich wpisów, odpowiadających na jedno pytanie. Choć są one czymś więcej, niż tylko krótkimi akapitami, ponieważ faktycznie tworzą zamknięte całości.  

Po prostu Wszechświat czyta się bardzo przyjemnie i szybko. Lekturę łatwo przerwać, lecz paradoksalnie ta świadomość sprawia, że mimowolnie brniemy przez kolejne i kolejne strony. Pozycja ta, mimo lakonicznego języka, nie jest wszakże pozbawiona humoru, autorom udało się przenieść lekki styl internetowych portali na grunt ścisłej nauki. To trudne połączenie wypada ciekawie, choć może zniechęcać bardziej poważnych czytelników.

Książka posiada jedną poważną wadę. Ponieważ odpowiedzi udzielane przez Chowna i Schillinga z konieczności są skrótowe, aż prosi się, by zamieszczać listę sugerowanej bibliografii dla zainteresowanych czytelników. Jeśli autorzy tego nie zrobili, to obowiązek ten spaść powinien na wydawcę, co jest rozwiązaniem jeszcze lepszym, zważywszy na różnice w dostępności książek i tłumaczeń na zagranicznym i polskim rynku. Wydawnictwo Prószyński i S-ka posiada w swojej ofercie bardzo pokaźny zbiór pozycji poświęconych fizyce i astronomii, więc brak odesłań do niego w ramach tej publikacji to duża strata dla wszystkich.

Po prostu Wszechświat. Proste odpowiedzi na trudne pytania

Autor: Marcus Chown, Govert Schilling
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 3/2013
Tytuł oryginalny: Tweeting the Universe. Tiny Explanation of Very Big Ideas
Liczba stron: 320
Format: 145x225 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788378394730
Wydanie: I
Cena z okładki: 39,90 zł


blog comments powered by Disqus