F(aktoria) C(zempionów) Barcelona – recenzja książki "Barça. Za kulisami najlepszej drużyny świata"

Autor: Tomasz Nowak
Korekta: Bool
1 października 2012

Spór o to, czy FC Barcelona w obecnym składzie jest najlepszą klubową drużyną w historii futbolu, nie ustanie pewnie nigdy. Niezależnie jednak od przyjętego stanowiska – za czy przeciw – warto przyjrzeć się mechanizmom, jakie wywindowały kataloński klub na wyżyny zdałoby się nieosiągalne dla współczesnej piłki nożnej. Graham Hunter, jako człowiek znający Barçę i reprezentację Hiszpanii „od kuchni”, przedstawia nam, maluczkim, często niewidoczne z zewnątrz elementy FCB.

Zaczyna dość prozaicznie od portretów piłkarzy, stanowiących dziś opokę potęgi Barçy – Messi, Xavi, Iniesta… W sumie, nic wielkiego, bo to wszak megagwiazdy prześwietlone już przez media na wskroś. Znacznie ciekawiej zaczyna robić się w części poświeconej Johanowi Cruyffowi i jego znaczeniu dla klubu – od momentu transferu zawodnika, przez etap trenerski aż po rolę szarej eminencji.

Tu, jak i w rozdziałach kolejnych – o Guardioli czy „wojnach na górze”, wśród szefostwa – widać wyraźnie, że to, co wydaje się dziś monolitem, nie zawsze nim było. Przeciwnie, Hunter wskazuje kilka punktów zwrotnych w najnowszych dziejach klubu, które zbudowały jego potęgę. Podkreśla, że obok przemyślanego planu budowania zespołu, Barça miała również sporo szczęścia. Z pewnym zażenowaniem relacjonuje problemy, jakie na początku kariery napotykał Lionel Messi, Andrés Iniesta czy wcześniej sam Pep Guardiola. Jednocześnie ukazuje mozolną drogę, jaką przeszła Blaugrana za sprawą kilku wytrwałych wizjonerów, aby stać się tym, czym jest obecnie – teatrem pięknej gry w piłkę, a na szczeblu młodzieżowym faktorią wytwarzającą chronicznych mistrzów. Z grona których sama zresztą „przywłaszcza” sobie potem bardzo wielu.

To właśnie rozdział o La Masii, szkółce talentów FCB, jest właściwie jedynym przekrojowym. Wnikamy tu w głąb tkanki organizacyjnej klubu, łączącej szkielet oparty na wybitnych indywidualnościach. Oczywiste jest, że Messiemu, Inieście, Xaviemu czy duetowi Puyol/Pique autor przeznaczył stosowne miejsce, dedykując im całe rozdziały. Braknie mu jednak czasem ujęcia poprzecznego. Poza krótkimi charakterystykami meczów w jego opisie paradoksalnie brak tego, co w filozofii futbolu najważniejsze – zespołowości. Pretekstem do tego mógłby stać się choćby rozdział o socios, tak często wymienianych jako siła znacząca dla losów klubu, ale pozostających tu zupełnie na marginesie.

Dlatego też polski tytuł książki, „Za kulisami najlepszej drużyny świata”, przystaje do jej treści o wiele lepiej od oryginalnego: „The Making of the Greatest Team in the World”. Poznajemy tu bowiem składowe sukcesu, a nawet pewne czynniki stanowiące ich spoiwo. Braknie tylko ujęcia analitycznego – na zimno, z dystansu.

Z drugiej strony, może właśnie dzięki temu dziś, kiedy epoka Guardioli dobiegła końca, opracowanie Huntera nie traci na aktualności? Prawdą jest, że nowy szkoleniowiec, Tito Vilanova – cytowany zresztą często w książce – zapowiedział kontynuację przyjętej wcześniej linii i strategii prowadzenia drużyny. Prawdą jest też, że wpisuje się ona w szerszy program obejmujący myślenie o klubie jako o całości – od szkolenia na poziomie akademii po pierwszy zespół. Nie wiadomo tylko, czy Vilanovie starczy charyzmy, jaką, obok niezachwianej lojalności, wykazywał Guardiola – trener okrzyknięty ze względu na wyniki geniuszem, idealnie wpasowany w swoje miejsce i czas.

Na koniec autor pozostawia wielki smaczek dla najbardziej zagorzałych fanów Barçy – historię sporu FCB kontra Jose Mourinho. Tu pojawiają się naprawdę pikantne szczegóły, które być może nie wszystkim są wciąż znane…

Niezależnie od tego, co przyniesie czas, zmiana trenera czy inne roszady kadrowe, Hunter uchwycił złoty okres w dziejach Katalończyków i zamknął go w konkretne ramy. Szkoda tylko, że nie pokusił się o szersze podsumowania. Tym niemniej lektura jego książki będzie ciekawa tak dla tych, którzy nie znajdują w sobie determinacji, by przebrnąć przez biografie poszczególnych piłkarzy, jak również, a może przede wszystkim, dla tych, którzy wciąż nie pojmują, że sukces nie rodzi się z niczego. Że trzeba lat, rozmyślnej, z determinacją realizowanej wizji sportowej i drylu organizacyjnego, aby sklecić drużynę, której sukces nie zdarza się „przypadkiem”, która jest w stanie utrzymać najwyższy poziom bardzo długo, która nie zawsze i nie wszytko musi wygrać, bo jej głównym celem jest piękna gra. Wówczas sukces przychodzi sam. A temu, że taką właśnie grę FCB prezentuje – czy zwycięża czy przegrywa z kretesem – z cała pewnością nikt nie zaprzeczy.

Barça. Za kulisami najlepszej drużyny świata

Autor: Graham Hunter
Tłumaczenie: Michał Pol
Wydawnictwo: Sine Qua Non
Wydanie polskie: 5/2012
Liczba stron: 382
Format: 155 x 230 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788363248185
Cena z okładki: 39,90 zł



blog comments powered by Disqus