Recenzja książki "Noc gargulców"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Bool
12 maja 2011

Graham Masterton jest pisarzem, który radzi sobie doskonale. Nie chodzi tu o jego warsztat, ale sposób bycia na pisarskim rynku. Przede wszystkim wie, że współcześnie książki żyją bardzo krótko, i aby być głośnym oraz poczytnym pisarzem, trzeba wciąż tworzyć. I to właśnie Masterton robi. Jest autorem ogromnej ilości powieści i opowiadań. Jego uwadze nie umknął też ważny trend ostatnich lat: cykle. Już głośny debiut Mastertona, "Manitou", doczekał się kontynuacji, ostatnio zaś praktycznie większość publikowanych książek składa się na rozmaite serie. Nie inaczej jest w przypadku "Nocy gargulców", będącej kontynuacją "Bazyliszka".

Bohaterem nowej książki jest znany z poprzedniej części profesor kryptozoologii, Nathan Underhill. Jego obszary badawcze dotyczą zwierząt, które powszechnie uchodzą za mityczne. Zdaniem Underhilla stwory takie jak gryfy czy bazyliszki istniały naprawdę i wyginęły, a ludzkość z czasem zaczęła traktować je jako baśnie i legendy. Profesor próbuje przywrócić te wymarłe gatunki do życia i za ich pomocą odkryć nowe, niedostępne nam jeszcze rozwiązania medyczne. Gdy zawiązuje się akcja powieści, pracuje właśnie nad wskrzeszeniem feniksa, którego komórki macierzyste mogłyby dostarczyć lekarstwa na wszelkiego rodzaju poparzenia. Tymczasem miastem wstrząsa fala brutalnych morderstw...

Dla każdego Czytelnika, który miał okazję zapoznać się z kilkoma powieściami Mastertona, nie będzie żadnym zaskoczeniem ani nietaktem z mojej strony, gdy napiszę, że za brutalnymi morderstwami stoi tytułowy potwór. To w zasadzie szablon większości książek brytyjskiego pisarza: zagadkowe masakry i śledztwo prowadzące do ujawnienia nadprzyrodzonego sprawcy, z którym walczy para bohaterów (zwykle śledczy i jego współpracowniczka, tym razem odwrotnie: pani detektyw i pan profesor). Masterton nie jest dobry w zaskakiwaniu swych czytelników.

Siła prozy Mastertona nie tkwi jednak w nowych rozwiązaniach fabularnych. Jego sukces posiada inne, dwojakie źródło. Po pierwsze: plastyczność i wyważenie opisów. Opisy gargulców nie pozostawiają zastrzeżeń. Ich wygląd, sposób poruszania się i niezwykła brutalność zostają oddane z detalami. Jednocześnie opis nie przytłacza Czytelnika, nie spowalnia fabuły, jest raczej dawkowany, podawany w małych porcjach, które składają się na wykwintną całość. Przez to akcja utrzymuje wysokie tempo, intryga nakręca się z każdą chwilą, wywołując autentyczne i dziwne – zważywszy na wspomnianą wcześniej schematyczność – zaciekawienie.
Drugie źródło opiera się sposobie, w jaki Masterton traktuje podejmowane motywy. Już w "Manitou" (1975!) mieliśmy do czynienia z odrodzeniem się dawnego indiańskiego szamana we współczesnych czasach. "Noc gargulców" nie przynosi tu wielkich zmian. Bohaterom przyjdzie zmierzyć się z gargulcami, zaklętymi w wiekach średnich do postaci kamiennych rzeźb. Ożywione przez adwersarza Underhilla, muszą zabijać, by pozostać przy życiu. Oczywiście Masterton nie tylko umieszcza średniowieczne legendy w nowym, współczesnym kontekście. Odwraca mityczny gest Pigmaliona, aktualizując dzisiejszy problem etycznych granic wyznaczanych medycznym eksperymentom i naukowej ingerencji w ludzki organizm. W konsekwencji Czytelnik znajduje się pod miłym wrażeniem, że lektura dotyczy ważnych problemów i nie jest tylko trwonieniem czasu na płytką rozrywkę.

Na koniec słowo o Polsce. Polska to kraj ważny w życiu Mastertona. Tutaj urodziła się jego żona, ale także narodziło się sporo jego powieści. Akcja "Dziecka ciemności" toczy się w Warszawie, "Pogromca wampirów" sięga do powstania warszawskiego. Także "Noc gargulców" jest częściowo efektem oczarowania pisarza przez krakowskie rzeźby. Dlatego światowa premiera książki miała miejsce właśnie u nas. Warto skorzystać z tego przywileju i sięgnąć po tę powieść.

Nathan Underhill #2 - Noc gargulców

Autor: Graham Masterton
Tłumaczenie: Piotr Kuś
Wydawnictwo: Rebis
Miejsce wydania: Poznań
Wydanie polskie: 3/2011
Tytuł oryginalny: Night of the Gargoyles
Liczba stron: 280
Format: 135x215 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788375103441
Wydanie: I
Cena z okładki: 29,90 zł


blog comments powered by Disqus