"Baśnie braci Grimm" - recenzja nowego wydania książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Dagmara Trembicka-Brzozowska
21 lipca 2014

Klasyka w nowej odsłonie

Z okazji 90-lecia Naszej Księgarni wydawnictwo prezentuje swoim czytelnikom serię wznowień, obejmującą najbardziej klasyczne utwory, jakie przez ten czas pojawiły się ich nakładem. Seria zawiera zarówno teksty Brzechwy czy Tuwima kierowane do dzieci, jak i światowe bestsellery: Muminki, Przygody Pippi czy Dzieci z Bullerbyn. Wśród nich nie mogło oczywiście zabraknąć Baśni braci Grimm, które pierwotnie ukazały się w Naszej Księgarni w 1956 roku i na reedycję czekały aż do teraz.

Baśnie spisane przez braci Grimm są, obok baśni Andersena, najpopularniejszym wyborem tego gatunku od wielu pokoleń. Ich przewaga nad Andersenem nie jest powszechnie znana. Różnica polega na genezie treści. Andersen tworzył baśnie opierając się na własnej (trzeba to przyznać, bardzo imponującej) fantazji. Bracia Grimm działali inaczej. Ich zbiór powstawał w wyniku pracy o bardziej naukowym charakterze. Byli uczonymi, w dużej mierze językoznawcami i historykami literatury, nie zaś pisarzami. Mieli duży wkład w rozwój niemieckiej leksykografii i gramatyki opisowej oraz językoznawstwa porównawczego. W swej naukowej pracy przyzwyczajeni byli do zbierania i opracowywania rozmaitych materiałów. I w podobny sposób powstały Baśnie. Jakub Grimm pracował "w terenie", zbierał rozmaite opowieści wśród ludności obszarów wiejskich, gdzie funkcjonowały one w obiegu ustnym. Jego brat Wilhelm opracowywał je pod względem literackim. W ten sposób powstał pokaźny zbiór zakorzeniony w ludowej tradycji i jednocześnie chroniący ją przed zatraceniem w piśmiennym świecie.

Kolejne wydania oryginalnych Kinder- und Hausmärchen uzupełniane były przez autorów o nowe baśnie, tak że ostatecznie zbiór liczył 200 historii. Książka wydana przez Naszą Księgarnię to wybór 28 z nich, ale znajdują się tu wszystkie najpopularniejsze tytuły: Kopciuszek, Czerwony Kapturek, Śnieżka czy Roszpunka. Wybór i edycja baśni nakierowane są na najmłodszych czytelników. To często powracający problem z baśniami Grimmów: otóż w oryginalnym wydaniu są one często bardzo brutalne i krwawe, pełne przemocy, gwałtu i scen, które zdecydowanie bardziej utrudniają, niż ułatwiają zaśnięcie. Dlatego w wydaniach kierowanych dla dzieci dokonuje się odpowiedniego wyboru (robili to już sami autorzy) oraz opracowania łagodzącego pierwotną wersję. Omawiane tu wydanie rzeczywiście pozbawione jest szczególnej brutalności, a jednak unika też nadmiernego złagadzania wymowy, popularnego w nowszych wydaniach, czasem nawet trywializującego treść. A więc siostry Kopciuszka jednak odcinają sobie fragmenty stóp a leśniczy rozcina brzuch wilkowi, który pożarł babcię Czerwonego Kapturka. I dobrze, świat nie jest pozbawiony przemocy, a dziecko ostatecznie skonfrontuje się i z tą stroną życia. Lepiej w baśniach, niż w grach komputerowych.

Warto też zwrócić uwagę na ilustracje autorstwa Bartka Drejewicza. To novum względem wydania z 1956 roku. Zbiór jest ilustrowany bardzo bogato, znajdują się w nim zarówno ilustracje całostronicowe, jak i okalane tekstem, obie formy w dużej ilości. Akwarele Drejewicza są bardzo dobre, kolorystycznie stonowane, przyjemne estetycznie i znajdujące idealną równowagę szczegółów – wydają się w nie obfitować, ale jednocześnie nie na tyle, by wprowadzać zamieszanie i dekoncentrować. To niezwykle ważny aspekt książki, ponieważ właśnie ilustracje pozwalają nadać jej indywidualny charakter i wyróżnić spośród różnych innych dostępnych wydań. Nasza Księgarnia podjęła zatem szereg dobrych wyborów: zarówno wznawiając ten zbiór, jak i nadając mu taką edycję i  taką oprawę graficzną. Samych baśni Grimmów nie trzeba polecać, ale warto zarekomendować to właśnie wydanie.

Baśnie braci Grimm (2014)

Autor: Jakub i Wilhelm Grimm
Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
Wydanie polskie: 5/2014
Liczba stron: 240
Format: 165x215 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788310126481
Cena z okładki: 49,90 zł


blog comments powered by Disqus