F. Toeplitz-Cieslak, I. Żukowska "Sfinks. Wizjonerzy i skandaliści kina" - recenzja książki

Autor: Asia Sikorska
Korekta: Dagmara Trembicka-Brzozowska
18 września 2016

www.gildia.pl
Sfinks. Wizjonerzy i skandaliści kina.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 29,40 zł 42,00 zł
dodaj do koszyka

Tajemnice Sfinksa

Historia filmu jest bezsprzecznie fascynująca, zaskakująca i pełna zwrotów akcji. Dzieje się tak, ponieważ stoją za nią wybitne osobistości, niepozbawione charyzmy, uroku osobistego i pomysłów. Co więcej, wbrew pozorom nie tylko Hollywood może poszczycić się barwnymi opowieściami oraz mrożącymi krew w żyłach skandalami. Również dzieje polskiej kinematografii naznaczone są wielkimi wytwórniami, które – walcząc o miejsce na rynku – wspinały się na szczyty kreatywności i przedsiębiorczości. Jedną z nich, tą o najbarwniejszej historii jest – obecnie nieco zapomniana – Sfinks. Autorki omawianej pozycji, Izabela Żukowska oraz Faustyna Toeplitz-Cieślak, stawiają sobie za cel wydobycie tej wytwórni z mroków niepamięci i odkrycie jej historii na nowo. Lektura publikacji Sfinks. Wizjonerzy i skandaliści kina to coś więcej niż krótka lekcja z dziejów polskiego filmu – to książka wciągająca i pełna anegdot; ślad pewnej epoki, która nie powinna być pomijana.

Sfinks został założony przez Aleksandra Hertza – Żyda polskiego pochodzenia, który w pewnym momencie życia zdecydował się porzucić karierę bankowca, by oddać się nowej sztuce: kinematografii. Dzięki wrodzonej przedsiębiorczości i poczuciu estetyki stał się jednym z najbardziej rozpoznawanych reżyserów okresu międzywojnia; osobistością, o której słyszał każdy, kto chociaż raz zetknął się ze wciąż kształtującą się sztuką filmową. Autorki, pisząc o Sfinksie, tak naprawdę odkrywają przed czytelnikiem fascynującą historię geniusza, który na zawsze zmienił oblicze polskiej kinematografii. Od początku lektury widać, że nie czytamy książki o wytwórni – obcujemy z lekturą, opowiadającą o ludziach, którzy stali za jej powstaniem i rozwojem. A historie o ludziach, jak to zwykle bywa, są najbardziej interesujące.

Autorkom należą się zresztą ogromne wyrazy szacunku – od początku mamy poczucie dokładności prezentowanych zdarzeń. Dokumentacja, jaką zebrały, musiała być kolosalna, jednak dzięki temu tworzy się przekonanie, że prezentowane w książce zdarzenia są rzetelnie opracowane, a całość pozbawiona jest arbitralności. Słowem: wierzyłam w to, co czytałam. Jednocześnie Żukowska i Toeplitz-Cieślak nie przesadzają z przypisami – wszak Sfinks. Wizjonerzy i skandaliści kina, mimo ogromnej wartości poznawczej i informacyjnej, nie jest książką naukową. To barwna i pełna zwrotów akcji historia o trudach i satysfakcjach z prowadzenia biznesu w międzywojennej Polsce.

Jeśli jesteście zainteresowani czasami międzywojnia, a niekoniecznie interesuje Was kino, to i tak koniecznie musicie do Sfinksazajrzeć. Klimat tego okresu towarzyszy całej opowieści, a barwne anegdoty z życia Aleksandra Hertza i jego towarzyszy w niepowtarzalny sposób oddają atmosferę Polski tamtego czasu. Ogromną siłą lektury jest sposób opowiadania o epoce dobrobytu. Dzięki zdolnościom narracyjnym autorek jest to lektura niewymuszona, wręcz nonszalancka; opowieść, której próżno szukać w podręcznikach do historii. A przede wszystkim – taka, którą czyta się jak najlepszy thriller. Walki z konkurencją, nieczyste zagrania nieprzyjaciół, wypadki, aresztowania, tajemnice, romanse – wszystko to tworzy koloryt i tempo opowieści. Uwierzcie mi na słowo, podtytuł Wizjonerzy i skandaliści nie jest tutaj przypadkowy.

Oczywiście Sfinks to również magiczny świat filmu. Książka przedstawia nie tylko skomplikowane i fascynujące meandry produkcji poszczególnych filmów, ale również prezentuje, niekiedy anegdotycznie, niekiedy bardziej poważnie, sylwetki sławnych postaci polskiego kina. Chcecie wiedzieć, co stało za decyzjami Poli Negri albo jakie były koleje losów Stefana Jaracza? A może bardziej interesuje Was spojrzenie na kino jako artystyczny biznes? Niezależnie od tego, co Was w filmie urzeka, wszystko to znajdziecie w Sfinksie. Oprócz barwnie opisanych anegdot z życia największych ówczesnych gwiazd, niesamowicie cenne okazują się również starannie wybrane i opisane fotografie, na których zobaczycie pracę na planie filmowym, codzienne życie Warszawy, czy przepiękne plakaty kinematograficzne. Ilustracje wspaniale korespondują z lekkim tonem opowieści, nie tylko budując atmosferę, ale również uchylając przed nami rąbka tajemnic przeszłości.

Jeśli jesteście zapalonymi kinomanami – pochłoniecie Sfinksa w mgnieniu oka i, zapewniam, będzie to doświadczenie satysfakcjonujące. Jeśli zaś nie macie o historii polskiego kina pojęcia, a chcielibyście ten stan rzeczy zmienić ta książką przeprowadzi Was przez jego barwne i pełne zawirowań dzieje. Sfinks to również świetny pomysł na prezent. Biograficzny ton i rzetelnie opracowane materiały źródłowe na pewno zachwycą niejednego fana literatury faktu,

Sfinks. Wizjonerzy i skandaliści kina

Autor: Faustyna Toeplitz-Cieślak, Izabela Żukowska
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 4/2016
Liczba stron: 264
Format: 170x241 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788380693210
Wydanie: I
Cena z okładki: 42,00 zł


blog comments powered by Disqus