Recenzja książki "Niebieski notatnik"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Patrycja Ziemińska
7 sierpnia 2012

"Niebieski notatnik" to książka rozpięta pomiędzy brutalną rzeczywistością a jawnym zmyśleniem. Jej autor, James A. Levine, wpadł na pomysł opisania historii małoletniej bombajskiej prostytutki po tym, jak w trakcie pracy dla ONZ natrafił na problem dziecięcej prostytucji w Indiach. Wstrząs, jaki wtedy przeżył, i oburzenie, które po nim nastąpiło, były tak silne, że Levine poczuł potrzebę podzielenia się swoimi doświadczeniami z szeroką publicznością świata Zachodu. Wiedząc, że powstałe raporty nie dotrą do licznego grona, postanowił ubrać problem w fikcyjną fabułę, nakreślić zmyślonych bohaterów i w ten sposób zwrócić uwagę na prawdziwe dramaty.

Powieść opowiada historię dziewczynki imieniem Batuk, która zostaje sprzedana przez ojca do "sierocińca". Instytucja ta to jedynie przykrywka dla domu publicznego świadczącego usługi seksualne dzieci. Wszystko to dzieje się przy cichym przyzwoleniu obojętnego społeczeństwa. Pod wpływem terroru, jakiemu Batuk zostaje poddana, walcząc o zachowanie własnej tożsamości i własnego człowieczeństwa, bohaterka zaczyna pisać tytułowy notatnik, zamykając w nim swe doświadczenia, które mieszają się ze spostrzeżeniami wyniesionymi z okrutnego świata i dziecięcymi fantazjami.

"Niebieski notatnik" to literacki debiut Jamesa A. Levine'a. Autor jest lekarzem i cenionym naukowcem, w roli literata sprawdza się trochę gorzej. Brak mu finezji i polotu przy próbie odtworzenia narracji piętnastolatki. Język i sposób rozumowania bohaterki jest zbyt poważny, Batuk opowiada jak osoba dorosła i zbytnim uproszczeniem jest tłumaczenie tego okolicznościami zmuszającymi ją do wcześniejszego dorośnięcia. Cała historia, choć wstrząsająca ze względu na problematykę, też nie jest zbyt dobrze skonstruowana. Widać wyraźnie wydzielone epizody, lecz pozbawione są one wewnętrznej dynamiki, książka bywa monotonna.

Dzięki prozatorskiemu chwytowi Levine'a "Niebieski notatnik" nie tylko trafił do wrażliwych czytelników, lecz także odtworzył całe psychologiczne tło problemu. Liczby i fakty szybko ulatują nam z głowy, lecz historia dziewczynki zmuszanej do prostytucji, opisana z jej perspektywy, na długo pozostanie w pamięci.

Niebieski notatnik

Autor: James A. Levine
Wydawnictwo: Książnica
Wydanie polskie: 3/2012
Liczba stron: 232
Format: 135 x 205 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788324579235
Cena z okładki: 29,90 zł


blog comments powered by Disqus