Znak historii - recenzja książki "Zamek cesarski"

Autor: Tomasz Nowak
Korekta: Bool
18 czerwca 2011

www.gildia.pl
Zamek cesarski.
Dostępność: 2-3 dni robocze
Cena: 20,90 zł 29,90 zł
dodaj do koszyka

Książeczka druga w cyklu „pocztówkowych portretów” najważniejszych obiektów Poznania ukazuje sylwetkę umieszczonego w obecnym centrum miasta monumentalnego zamku wzniesionego dla cesarza Prus, Wilhelma II.

Budowla ta, stosunkowo młoda, bo powstała ledwie wiek temu, to jedyna z trzech siedzib władców obecnych w stolicy Wielkopolski – obok palatium Mieszka I (wciąż pod ziemią) i zamku króla Przemysła II – zachowana w stanie przypominającym pierwowzór. Przynajmniej pod względem bryły, gdyż wystrój i architektura wnętrz oszpecone zostały bezpowrotnie przez Alberta Speera, który urządzał tu rezydencje Adolfa Hitlera. Owo „wczoraj” zamku zachowane już tylko na przedstawionych pocztówkach to jeden z najciekawszych elementów albumiku.
Socrealistyczny zamysł Speera, jakże zadziwiająco upodabniający korytarze, pomieszczenia czy klatki schodowe do analogicznych rozwiązań, np. w pałacu kultury w Warszawie, w naturalny sposób podchwycili również entuzjastycznie „ludzie socjalistyczni”, odpowiedzialni za odbudowę rezydencji po II wojnie światowej. W ten oto sposób oryginalny duch przeszłości zatracony został bezpowrotnie. Przejawy zwycięskiej „funkcjonalności” na kartach książki znamionuje zestawienie portretów bryły zamku w poszczególnych okresach, tym łatwiejsze, że na kartach pocztowych zwykle umieszcza się go w trzech podstawowych ujęciach. Widać tu wyraźnie ślady zmian i odmienność wizji kolejnych właścicieli i użytkowników gmachu.

W międzywojniu zamek był siedzibą poznańskiego uniwersytetu, a po zakończeniu walk – partyjnych kacyków. Potem przekształcany w centrum kultury, służy wszystkim mieszkańcom miasta po dziś dzień. Dopiero ten ostatni kontekst jego funkcjonowania uwolnił zamek od ciężaru historii, która sprawiała, że wśród Poznaniaków nie cieszył się szczególną estymą – wszak budowano go jako symbol pruskiej władzy nad Wielkopolską, mającej trwać wiecznie. Dziś, szczególnie w pamięci młodego pokolenia, stanowi on już bardziej swoisty pomnik – znak czasów minionych, trochę zapomnianych, w gruncie rzeczy słabo znanych.

Wrośnięty w centrum miasta, z czasem przytłoczony okazalszą (rozmiarowo) zabudową dookoła, zamek cesarski stał się „jednym z wielu” zabudowań śródmieścia. Gdyby nie fakt, iż od lat zwracają na niego uwagę właśnie fotografowie oraz wydawcy pocztówek, prawdopodobnie stopiłby się zupełnie z otoczeniem – podobnie jak inne, znaczące przecież gmachy w pobliżu. Nadto, owe karty na przestrzeni wieku w dużej mierze przyczyniły się do tego, iż pomimo nie najlepszych skojarzeń budowla ta jest dziś uważana za jeden z lepiej rozpoznawalnych symboli Poznania.

Bardzo ciekawy album – dzieje pisane widokówkami – ukazuje tak początki powstania budowli, jak i jej późniejsze, zmienne losy. Obrazy z kart pocztowych autor wzbogacił niewielkim komentarzem. Ilustracje i tekst opowiadają razem o wydarzeniach, których solidne mury były świadkiem.

Zamek cesarski

Autor: Janusz Pazder
Wydawnictwo: Wydawnictwo Święty Wojciech
Wydanie polskie: 8/2010
Seria wydawnicza: Poznaj Poznań
Liczba stron: 156
Format: 170 x 160 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788375162974
Cena z okładki: 29,90 zł



blog comments powered by Disqus