Recenzja książki "Nie myśl, że książki znikną"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Bool
28 listopada 2010

Multimedialność i hipertekstualność przyzwyczajają nas coraz bardziej do interakcji. Komunikaty, z którymi się dziś spotykamy, bardzo często nastawione są na jakieś działanie, reakcję z naszej strony. Wymagają od nas odpowiedzi i chcemy odpowiadać, bo to daje nam poczucie czynnego uczestnictwa w komunikacji. Stąd oczywiście większe zainteresowanie grami komputerowymi i mniejsze – książkami. W nowej publikacji wydawnictwa W.A.B., "Nie myśl, że książki znikną", mamy do czynienia nie z podawczym esejem, ale żywym dialogiem. I choć nie możemy w nim bezpośrednio uczestniczyć, to jego moc na tym polega, że dostarcza nam wzoru, przykładu komunikacji, która nie tylko odbywa się w ramach książki, lecz także dotyczy (innych) książek. Publikacja ta staje się zachętą i inspiracją – w ten sposób wciąga nas i przekonuje, by samemu także zabrać głos.

Rozmowę podejmuje tu nie byle kto, bo dwójka znanych bibliofilów: Umberto Eco i Jean-Claude Carriere. Łączy ich miłość do książek, ale każdy z nich jest także wybitną indywidualnością w kilku innych dziedzinach. Umberto Eco jest semiologiem, mediewistą, estetykiem i pisarzem. Jego powieść "Imię róży" jest popularna na całym świecie, natomiast obszerne studia estetyczne: "Historia piękna" i "Historia brzydoty" wysoko cenionymi źródłami wiedzy. Jean-Claude Carriere związany jest z kinematografią, jest scenarzystą, dramaturgiem oraz aktorem. Podobnie jak Eco, Carriere jest autorem kilku książek o różnej i różnorodnej tematyce. Obaj tworzą literaturę i komentują ją, wydają książki oraz kolekcjonują je.

Tematem inicjującym dyskusję stało się zagadnienie dalszych losów książki drukowanej. Stoimy u progu kolejnej „bibliotekowej” rewolucji – upowszechnienia się elektronicznych czytników e-booków. Dzięki temu nie tylko można cały regał tradycyjnych książek skompresować do wielkości mieszczącego się w kieszeni pendrive'a, ale także obniżyć koszty wydania, jak i ułatwić dostęp do szerszego zbioru tytułów. Czy jednak te zalety sprawią, że tradycyjna książka przeminie? Obaj dyskutanci są zgodni, co do odpowiedzi: nie! Współczesne nośniki informacji ewoluują w bardzo szybkim tempie. Kasety, dyskietki, płyty CD, płyty DVD, pendrive'y... Odtworzenie starszych nośników jest dziś trudne, często niemożliwe. Tymczasem obok tych nowinek technicznych o zadziwiająco krótkiej żywotności, tradycyjna książka drukowana przetrwała próbę czasu. Nie istnieje chyba trwalszy (w sensie ciągłości produkcji i eksploatacji, nie trwałości pojedynczego egzemplarza) nośnik informacji. Mamy bowiem pewien zasób wynalazków – a należy do nich też książka – które są doskonałe w swej istocie. Choć można w pewnych granicach modyfikować łyżkę, koło czy książkę, to nie można ich zastąpić czymś lepszym.

W "Nie myśl, że książki znikną" tematyka przewodnia staje się często tylko pretekstem do rozmaitych dygresji. Autorzy snują refleksje na różne tematy luźno powiązane z książkami, jak ludzka pamięć, selekcja informacji, kolekcjonerstwo, głupota i próżność, internet. Oczywiście znajdziemy tu także olbrzymią ilość wiedzy na temat historii książki, rozwoju drukarstwa, dziejów cenzury itp. Nie zabraknie też wielu zabawnych i niesamowitych anegdot, którymi Eco i Carriere wzbogacają swoje wypowiedzi.

Ich dialog to rozmowa pomiędzy postaciami znaczącymi wiele we współczesnej humanistyce, nic więc dziwnego, że jest zapisem także wyraźnie humanistycznej postawy: pełnej otwartości, zgodności, ciekawości i wzajemnego szacunku. Dzięki temu tak bardzo odbiega od debat, do których przyzwyczaja nas dzisiejsza kultura medialna. I może w tym też tkwi siła książki: że stanowi ona często alternatywę względem tego, co wpisuje się w obraz codziennej rzeczywistości, jest kulturalnym azylem do którego można uciec, gdy ma się już dosyć napływającej zewsząd kulturowej papki.

Nie myśl, że książki znikną

Autor: Jean-Claude Carrière, Umberto Eco
Wydawnictwo: W.A.B.
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 9/2010
Tytuł oryginalny: N'espérez pas vous débarrasser des livres
Seria wydawnicza: z wagą
Format: 14,2 x 20,2 cm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 978-83-7414-870-2
Wydanie: I


blog comments powered by Disqus