Fragment książki "Krwawy Krąg"


Hammerfest, Norwegia

6 marca 2002


Oślepił go gwałtowny błysk światła. Pochyliła się nad nim jakaś skryta w cieniu twarz. Ludzkie głosy, niewiadomego pochodzenia, plątały się po zakamarkach powracającej świadomości. Tłukąc się po głowie, rozdrabniały się na tysiące kryształowych cząstek, przechodząc w łagodne szepty. Ponownie zamknął oczy.

- Nathanie, słyszy mnie pan?

Pod powiekami eksplodował błysk, rozlał się strumieniami, wypełniając całe ciało. Chciało mu się wrzeszczeć, lecz jakaś niewidzialna ręka zaciskała mu płuca. Znowu pogrążył się w nieświadomości.

- Nathanie, niech pan z nami zostanie... Tlen!

Szarpiący ból przywrócił go do przytomności. Dotyk pościeli na skórze palił niby trucizna. Serce łomotało w piersi jak oszalałe. Każde uchylenie powiek powodowało, że pazurki białego światła rozdrapywały oczy. Dostrzegał jedynie płonące obrazy. Spróbował odwrócić głowę, ale dwie twarde jak kamień ręce zacisnęły mu się na szczęce...

- Proszę się nie ruszać i leżeć spokojnie, jest pan ciężko ranny...

Był kłębkiem czystego cierpienia. Owładnięty panicznym strachem, wciągnął w płuca łyk życiodajnego powietrza. Uświadomił sobie istnienie własnego ciała. Potem, nieoczekiwanie, jego ciało uniosło się i wyprężyło niczym klinga na granicy pęknięcia. Jeden tylko raz. I znowu pogrążył się w otchłani, czarnym i lodowatym oceanie.

Myślał, że umiera.


Wypłynął na powierzchnię znacznie później, po dniu, po roku, po godzinie. Jego świat, mający kształt okręgu, kolejno poszerzającego się i zwężającego, był wypełniony wrażeniami. Metaliczny stukot noszy, białe fartuchy, czyste, aseptyczne ściany, obrazy przesuwające się na wysokości oczu.

Czuł się tak, jakby był ciekłą substancją, płynną, rozlewającą się pianą, by po paru chwilach stać się drobniutkim gwiezdnym pyłem, ulatniającym się w tchnieniu zapomnienia.

Parokrotnie przenoszono go z jednej sali do innej. Jakieś mgliste sylwetki ciągle pochylały się nad nim, badały go. W rękach trzymały wielkie płaty bladej i wilgotnej tkaniny, przypominające strzępy skóry.

W regularnych odstępach czasu pojawiała się ciągle ta sama postać, którą identyfikował jako jasnowłosą kobietę. Za każdym razem powtarzała te same dźwięki, które stopniowo przekształcały się w słowa: "Wypadek"... "Nathan"... Inna postać, milcząca i masywna, pozostająca przy nim i obserwująca go przez długie chwile, była bez wątpienia mężczyzną. Nathan nie zdawał sobie sprawy, czy należała do świata żywych, czy do świata duchów pojawiających się w okresach nieświadomości.

Po upływie pewnego czasu powoli zaczął przyjmować płyny. Początkowo każdy łyk powodował wrażenie, jakby miał usta pełne zasypującego mu gardło piasku. Miał ochotę wypluć język, zwrócić wnętrzności, ale krzepiło go poczucie, że żyje. Kurczowo uchwycił się życia.

I powracał do niego.



2



Pewnego ranka nieoczekiwanie nastąpiła gwałtowna poprawa. Po prostu jednym susem przeniósł się do świata żywych. Otworzył oczy i przez chwilę pozostał nieruchomy, obserwując kilka promieni światła sączącego się przez zasłony, które tańczyły na białym suficie.

Rozejrzał się wokół... Gdzież to on się znajdował?

Przesunął wzrokiem po swoim ciele. Dostrzegł lekko napinające się od czasu do czasu mięśnie. Jedne po drugich, zupełnie jak pod wpływem elektrycznych impulsów. Bezskutecznie usiłując poruszyć ręką, zrozumiał, że jest mocno skrępowany pasami. Chciał głęboko nabrać powietrza, lecz klatkę piersiową miał również spiętą pasem i unieruchomioną.

Postanowił leżeć spokojnie i przeanalizować na zimno sytuację.

Jego ciało, ubrane w niebieską szpitalną bluzę, leżało na chromowanym łóżku. Od lewej ręki odchodziła kroplówka, połączona przezroczystą rurką z zestawem strzykawek, wtłaczających do żył leki przez dwadzieścia cztery godziny na dobę; małe szczypczyki w kształcie sześcianu, podłączone do ukazującego rzędy cyfr monitora, obejmowały wskazujący palec prawej ręki. Nieznacznie uniósł głowę i starając się przeszyć wzrokiem ciemność, obrzucił spojrzeniem salę, od prawej strony do lewej. Zwoje przewodów, szmaragdowo połyskujące monitory, aparatura mierząca rytm serca i aktywność mózgu.

Oto co łączyło go ze światem żywych.

Zza przegrody z matowego szkła dochodziły przytłumione szmery głosów...

Drzwi sali otworzyły się, skrzypiąc. To jasnowłosa kobieta. Nie pamiętał jej rysów, lecz rozpoznał sylwetkę.

- Dzień dobry, Nathanie. Jestem Lisa Larsen, ordynator oddziału neuropsychiatrii tutejszego szpitala. Wraz z całym zespołem kolegów zajmuję się panem od dwóch tygodni, odkąd został pan do nas przetransportowany na pokładzie helikoptera. Sygnał alarmowy oznajmił mi, że się pan przebudził.

Mówiła po angielsku i doskonale ją rozumiał. Obserwował, jak się porusza. Po raz pierwszy siatkówki jego oczu przekazywały i zachowywały obrazy. Zrobiła kilka kroków. Jej twarz pozostawała w cieniu. Potem powoli odwróciła się do niego. Miała smukłe i gibkie ciało, białe ręce, delikatną, trochę kościstą twarz, duże oczy, których barwy Nathan nie był w stanie dojrzeć. Zbliżając się do niego, spytała, czy wie, z jakiego powodu znajduje się w szpitalu. Nie odpowiedział, a jego oczy o pytającym spojrzeniu wypełniły się łzami. Powiedziała, że to nic poważnego, że teraz już wszystko będzie dobrze. Podeszła jeszcze bliżej i grzbietem dłoni wytarła mu wilgotne policzki.

- Pasy, to dla pańskiego bezpieczeństwa. Miał pan kilka ostrych ataków. Teraz pana uwolnię. Zdejmiemy też kroplówki. Ale musi być pan posłuszny...

Zwracała się do niego spokojnym tonem, powiedziała, żeby spróbował leżeć nieruchomo i kolejno, jeden po drugim, rozpinała krępujące go skórzane rzemienie. Spytała, czy go boli, powiedziała, żeby przymknął oczy, jeśli "tak". Nie uczynił tego.

Kiedy poinformowała, że znajduje się w szpitalu w Hammerfest, na północnym krańcu Norwegii, chciał wstać, ale wytłumaczyła mu, że na to będzie musiał jeszcze poczekać.

Po raz pierwszy spróbował wrócić myślami do przeszłości, drążyć w pamięci. Przy każdej jednak próbie, mimo że wysilał umysł, wspomnienia zawisały w próżni. Koniecznie potrzebował wyjaśnień. Nie, to byłoby zbyt bolesne. Uczepił się słów, które go kołysały do snu.

Wypadek... Nathan...

W sylabach tych nie znajdował żadnego sensu. Co ta lekarka chciała powiedzieć? Czy było to jego nazwisko? Niczego nie pamiętał. Jakby jego odrętwiała dusza wychodziła z tysiącletniego snu. Na darmo drążył, przeszukiwał pamięć, nic absolutnie w niej nie odkrył. Ponownie obezwładnił go strach, nogi zadygotały pod wpływem skurczów, z gardła wydarło się dziwne rzężenie. Kobieta przemawiała łagodnym głosem. Jej oddech oddziaływał jak uspokajające tchnienie. Ledwie poczuł igłę wkłuwającą się w ramię, płyn rozchodzący się pod skórą, we włóknach mięśni, w umyśle. Potem przyłożyła mu dłoń do czoła. Doznał natychmiastowego ukojenia.

Lisa Larsen podeszła do okna i podniosła roletę. Rozproszone światło zalało cały pokój.

- Przebadałam pana bardzo dokładnie i, pod względem fizycznym, jestem raczej zadowolona ze stanu pańskiego zdrowia. Biorąc pod uwagę okoliczności wypadku, można powiedzieć, że cudem pan ocalał. Z punktu widzenia ściśle neurologicznego pański mózg funkcjonuje prawidłowo. Jednakże dostrzegam w pańskim zachowaniu pewne zaburzenia, które należy poddać obserwacji. Niepokoi mnie to, że przez cały czas pobytu w szpitalu nie wypowiedział pan ani jednego słowa. Pańskie objawy wskazują na konkretny przypadek kliniczny. Zanim jednak wypowiem się na ten temat, chciałabym wyjaśnić z panem niektóre kwestie.

Lisa Larsen przerwała i głęboko odetchnęła.

- Kiedy przychodziłam do pana w ciągu ostatnich dni, wydawało mi się, że porozumiewał się pan ze mną za pomocą różnych znaków. Czy może pan potwierdzić, że pan słyszy i rozumie to, co do pana teraz mówię?

- Rozumiem każde słowo, które pani wypowiada.

W tym samym momencie, w którym ostre i chropawe sylaby wydostały się z jego ust, Nathan dostrzegł prześliczny uśmiech rozjaśniający twarz jego anioła stróża. Teraz widział również oczy: przejrzyste i jasne, niczym dwa cudowne opale.

- Wspaniale, Nathanie - powiedziała Lisa. - Może mi pan powiedzieć, czy przypomina pan sobie okoliczności wypadku?

Słowa te wywołały w nim kolejną falę strachu. Lodowaty pot oblał mu całe ciało, ale udało mu się wymamrotać:

- Ja... ja nic... nie pamiętam... żadnego wypadku... moja pamięć...

- Proszę się uspokoić, Nathanie, wszystko w porządku, jestem tu, by panu pomóc. Na pewno nic pan nie pamięta? żadnych obrazów, spraw niezwiązanych z wypadkiem, dotyczących wcześniejszego okresu? Jakieś reminiscencje z dzieciństwa, odnoszące się do rodziny?...

- Nic, pani doktor... jedynym moim wspomnieniem jest pani... Co się ze mną stało? Nie wiem nawet, kim jestem...

- Nazywa się pan Falh, Nathan Falh. Uległ pan wypadkowi w czasie podmorskiego nurkowania na Arktyce, w rejonie odległym od naszego szpitala o pięć godzin lotu helikopterem - oznajmiła spokojnie Lisa.

- Jak... co się stało?

- Przebywał pan na pokładzie "Pole Explorera", lodołamacza czarterowanego przez zatrudniające pana przedsiębiorstwo robót podmorskich o nazwie Hydra. Celem ekspedycji było odzyskanie niebezpiecznych odpadów, zapasów kadmu, z ładowni wraku uwięzionego w górze lodowej, na głębokości dwudziestu siedmiu metrów. Zgodnie z tym, co opowiedział mi de Wilde, lekarz okrętowy, który był cały czas przy panu w czasie transportu sanitarnego, prawdopodobnie nieprzewidziana fala ciepła przetoczyła się nad rejonem, w którym się znajdowaliście, co doprowadziło do poważnego osłabienia struktury ławicy lodowej pływającej po morzu. Szef misji zignorował niebezpieczeństwo. Góra lodowa zamknęła się na wraku niczym szczęki. A pan w tym czasie był wewnątrz niego. Jeden z członków załogi wydostał pana stamtąd w ostatniej chwili.

- Dlaczego wylądowałem w tym szpitalu?

- Każda arktyczna wyprawa naukowa lub wojskowa potrzebuje naziemnej opieki lekarskiej. W razie niebezpiecznego wypadku ofiary są natychmiast przetransportowywane drogą powietrzną do najbliższego szpitala, z którym wcześniej organizator zawarł porozumienie. My mieliśmy takie uzgodnienia z przedsiębiorstwem, w którym pan pracuje.

Hydra, Arktyka, kadm... jak mógł nie pamiętać takich rzeczy?

Lekarka usiadła koło niego i otworzyła teczkę zawierającą plik kartek i niedużą stertę fotografii wielkości kart do gry. Nathan wpatrywał się w jej jasne oczy, przyglądał się bladej skórze usianej piegami.

- Zrobię z panem krótki test. Na zadane pytania proszę odpowiadać bez zastanowienia.

- Jestem gotów.

- Będę wymieniała nazwy państw, a pan będzie mi podawał ich stolice. Dobrze?

- W porządku. Zaczynajmy!

- Francja?

- Paryż.

- Anglia?

- Londyn.

- Chiny?

- Pekin.

- Norwegia?

- Oslo.

- Bardzo dobrze. A teraz, czy może mi pan powiedzieć, kto jest obecnym prezydentem Stanów Zjednoczonych?

- George W. Bush.

- Egiptu?

- Hosni Mubarak.

- Francji?

- Jacques Chirac.

- Rosji?

- Putin. W3adimir Putin.

- Wspaniale. Teraz pokażę panu serię fotografii znanych w świecie osobistości, które powinien pan rozpoznać.

Pierwsze zdjęcie przedstawiało twarz mężczyzny. Grube ciemne włosy, gęste wąsy.

- Stalin.

Drugie kobietę o surowych rysach, siwiejących włosach zebranych w kok.

- Golda Meir.

Następnym był uśmiechnięty mężczyzna o wydatnej szczęce i srebrnych włosach.

- Bill Clinton.

Nathan rozpoznał jeszcze Elizabeth Taylor ucharakteryzowaną na Kleopatrę, Alfreda Hitchcocka, Yassera Arafata, Gandhiego, Fidela Castro, Paula McCartneya i Pabla Picasso.

- Dobrze, myślę, że z tym już koniec. Nie popełnił pan żadnego błędu.

Lisa Larsen podniosła się, zrobiła kilka notatek. Kiedy zwróciła się ku niemu, diagnoza z jej ust spadła niczym nóż gilotyny:

- Z pewnością konieczne będą jeszcze dodatkowe badania, lecz uważam, że cierpi pan na formę amnezji osobowości nazywanej wsteczną, o podłożu psychogennym, a nie neurologicznym. Niemożność przypomnienia sobie swego nazwiska i faktów związanych z własną przeszłością jest wyraźnym objawem tak zwanego syndromu podróżnika bez bagażu.

Lisa podeszła i wzięła go za rękę. Nathan wydawał się przyjmować spadające na niego ciosy bez najmniejszego wrażenia.

- Mówiąc o uszkodzeniu mózgu - ciągnęła - mam na myśli uszkodzenie fizyczne, zaburzenia są wówczas rozleglejsze i bardziej chaotyczne. Nie byłby pan w stanie przypomnieć sobie zdarzeń zaistniałych od momentu odzyskania świadomości. Taki rodzaj amnezji nazywa się następczą. Jednak nie wydaje się, aby o nią chodziło w pańskim wypadku. Pańska pamięć semantyczna, to znaczy ta, która zawiera cały bagaż kulturalny, zostałaby również poważnie uszkodzona lub nawet utraciłby pan ją całkowicie. Byłby pan podobny do komputera wychodzącego prosto z fabryki. Maszyną nieposiadającą żadnych danych. Na szczęście wyniki testu dowodzą, że tak nie jest.

- Ile czasu pozostanę w tym stanie?

- W tej kwestii nie mogę się wypowiadać. Musi jednak pan wiedzieć, że pańska pamięć epizodyczna, mówię tu o pamięci autobiograficznej, tej, która zawiera zdarzenia z pańskiej przeszłości, a więc pańska pamięć epizodyczna prawdopodobnie nie została utracona. Wspomnienia nie zostały na zawsze zatarte. Skryły się gdzieś, odrętwiałe jak źle ukrwiona kończyna. Tego rodzaju przypadłość jest stosunkowo łatwa do zdiagnozowania na podstawie oznak klinicznych, jednak zrozumienie jej mechanizmów psychopatologicznych jest niezwykle trudne. Właściwie nie znam odpowiedzi na pańskie pytanie. Ten stan może się cofnąć równie dobrze za godzinę jak i za dziesięć lat.

Sytuacja wydawała się Nathanowi niemal nierealna. Zupełnie jakby ta kobieta zwracała się do kogoś innego.

- Musi istnieć sposób, żeby mnie wyleczyć. Powodując jakiś wstrząs, coś w tym rodzaju, już sam nie wiem?

- Przypadki amnezji są stosunkowo rzadkie i niestety mam niewielkie doświadczenie w tej dziedzinie. Wiem jednak, że w ostatnim dwudziestoleciu zostało opracowanych kilka rodzajów terapii. Lekarze i pacjenci stworzyli stowarzyszenia, których celem jest wprowadzenie specjalistycznych kursów metod leczenia zaburzeń nazywanych w naszym żargonie osobowością mnogą lub rozdwojeniem osobowości. Metoda psychoanalityczna wypierana jest przez hipnozę. Zasadniczą regułą, tak jak pan sam to zasugerował, jest ponowne wywołanie szoku psychicznego. Zdaniem specjalistów szanse wyleczenia są bardzo duże, lecz niestety terapia jest długotrwała.

- Jak długa?

- średnio sześć lat... Skieruję pana do jednej z takich grup w Paryżu. Tam, gdzie pan mieszka.

W taki sam sposób mogła równie dobrze oznajmić mu koniec świata. Nathan pozostał nieporuszony. Poprosił tylko:

- Chciałbym porozmawiać z kimś z rodziny.

- Na to jest jeszcze zbyt wcześnie. Nie wiadomo, jaka byłaby reakcja na taką konfrontację. Uraz głowy, którego pan doznał, napędził nam sporo strachu. W związku z tym im mniej wstrząsów pan odniesie, tym lepiej będzie się pan czuł.

- Ale...

- Proszę mi zaufać. Wiem, co jest dla pana dobre.

- Kiedy będę mógł spojrzeć w lustro?

- Nawet natychmiast, jeśli takie jest pańskie życzenie. Właściwie oczekiwałam tego pytania. Proszę pójść za mną.

Lekarka zaprowadziła go do łazienki.

Nathan stanął sam przed lustrem umieszczonym nad umywalką. Z zarysów łazienki stopniowo wyodrębniły się nieznane, zaokrąglone linie, które po chwili ukonkretniły się w owalu lustra.

Miał około metra osiemdziesięciu pięciu wzrostu. Mocne, silnie umięśnione ciało, szerokie ramiona, długie, szczupłe ręce z nabrzmiałymi żyłami. ślady po wypadku uwydatniały sieć żyłek na skórze. W okolicach miednicy rozciągał się żółtawy, szeroki siniak. Drugi, podłużny, ciemnofioletowy, umiejscowiony był na klatce piersiowej. Z trudem przyglądał się swojemu odbiciu. Przybliżył się, by dostrzec szczegóły...

Duże migdałowe oczy, podkreślone długimi rzęsami i szerokie, ciemne, mocno zarysowane brwi. Tęczówki, o dziwnej barwie miodu, usiane jaśniejszymi punkcikami, niczym zatopionymi w ich głębi miniaturowymi ziarnkami złota, nadawały spojrzeniu szczególny blask. Skóra... skóra była matowa, nos orli. Oczy prześlizgnęły się po gładkich łukach. Od spuchniętych ust odchodziła ukośnie dawna, zbielała blizna, sięgająca środka prawego policzka, nadając twarzy wyraz lekkiego grymasu. Czarne włosy były bardzo krótko przycięte. Prawdopodobnie standardowe strzyżenie na oddziale neurologicznym.

Stopniowo rysy zespoliły się w jednolity obraz. Twarz... Jego twarz była obrobioną, nieruchomą maską, po której spływały dwie ciepławe łzy, odbicie czegoś nieznanego, od czego zakręciło mu się w głowie. Poczuł, że spada w przepaść. Lisa Larsen uchwyciła go za ramiona.

To wszystko było bez znaczenia, stał się nikim.

Krwawy Krąg

Autor: Jérôme Delafosse
Tłumaczenie: Barbara Krupa
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 3/2007
Tytuł oryginalny: Le Circle de Sang
Rok wydania oryginału: 2006
Liczba stron: 328
Format: 145 x 225 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 978-83-7469-466-7
Wydanie: I
Cena z okładki: 29,90 zł
Materiały powiązane:



blog comments powered by Disqus