"Ojciec '44" - recenzja książki

Autor: Tomasz Drozdowski
16 lutego 2017

www.gildia.pl
Ojciec '44.
Dostępność: 2-3 dni robocze
Cena: 20,90 zł 29,99 zł
dodaj do koszyka

Powstanie warszawskie cieszy się współcześnie szczególną estymą wśród Polaków. Heroiczna walka Dawida z Goliatem, romantyczny zryw przeciw okupantowi, dowód na poparcie tezy mówiącej, iż nawet będąc na straconej pozycji Polak nie unika walki i odważnie stawia czoło przeciwnościom. Tak najczęściej rysuje się obraz straceńczej próby odzyskania swego miasta przez warszawiaków w upalne lato roku 1944. Ale czy to cała prawda ?

Przępiękna stolica rozwijającego się do niedawna państwa zrównana z ziemią. Brutalna śmierć tysięcy ludzi, w tym warszawskiego pokolenia Kolumbów, które, parafrazując generała Sikorskiego, miało faktycznie nie tyle co zaledwie opinię, a naturę romantyków: palącą, lekkomyślną i kierującą się emocjami pchającymi do stawiania nielogicznego oporu. Oporu znacznie różniącego się od tego, który stawiali przodkowie warszawiaków w XIX stuleciu. Kilkadziesiąt lat po powstaniu, gdy po latach komunistycznej hibernacji znów zagościło w świadomości Polaków, czas spojrzeć na nie nieco rozsądniej i uczciwiej, nie bojąc się bolesnych faktów. To dzieje się na stronach Ojca '44.

Jerzy Ciszewski opisuje powstanie warszawskie w dużo realniejszych barwach niż te znane z podręczników historii. Głównym bohaterem jest jego ojciec- Jerzy "Mötz" Ciszewski. Mimo pokrewieństwa autora i głównego bohatera nie należy jednak obawiać się jakiejkolwiek taryfy ulgowej. Młodszy Ciszewski nie okrywa hurrapatriotyczną pozłotką batalii warszawiaków z Niemcami ani nie stara się wykreować swego ojca na nieskazitelnego herosa.

Jerzy Ciszewski senior to bohater na miarę hollywoodzkich zabijaków. Tych w typie Aldo Raine'a czy pułkownika Kurtza. Nie w głowie mu werteryczne refleksje i złudne nadzieje co do powodzenia powstania. Mötz wie, że walka z wyszkolonymi i znakomicie uzbrojonymi Niemcami jest szaleństwem. Podobnie zresztą jak wyczekiwanie na pomoc Armii Czerwonej, przycupnietej na drugim brzegu Wisły. Mimo to walczy. I robi to bardzo dobrze – po spotkaniu z nim Niemcy nie wyglądają już na germańskim półbogów. Starszy Ciszewski to postać skrajnie różna od trójki bohaterów powieści Kamińskiego czy stereotypowego wizerunku powstańca z biało-czerwoną opaską na ramieniu. Nie niesie pieśni powstańczej na ustach, nie ginie w ramionach ukochanej sanitariuszki, a wręcz przeciwnie – pragnie być przy urokliwych dziewczętach jak najbardziej żywy. To ktoś, kto faktycznie niejednokrotnie zasługuje na miano "polnishe banditen" i śmieje się jednocześnie z tego w twarz szkopa, który to wypowiada.

Obraz gehenny, jaką sprawiły wojska niemieckie Paryżowi Północy jest ukazany bez jakiejkolwiek cenzury. Wspaniałe dzieła architektury i urbanistyki zmieniono w ogromną stertę gruzów, w niej zaś ukrywają się wykrwawiający się warszawiacy. Nie ma tu miejsca na heroiczną śmierć, zaś Niemcom daleko do szlachetnych rycerzy miłosiernie unicestwiających swoich przeciwników. Momentami autor popada wręcz w rzeźnicko- chirurgiczną pasję – jego opisy są naturalistyczne, mające w sobie coś z obrazów Zdzisława Beksińskiego. Mroczne, dosłowne, ale tym samym prawdziwie ukazujące naturę powstania warszawskiego.

Książka Ciszewskiego nie jest przykładem podręcznikowego dzieła, z którego można uczyć się historii. Jest za to otrzeźwieniem dla tych, którzy w powstaniu warszawskim widzą jedynie wydarzenie, które nie mogło się udać i wskazują na mesjański sens śmierci tysięcy Polaków. Chwilami przypominały mi się fakty z dzieła Piotra Zychowicza noszącego, jakże podobny tytuł: Obłęd 44. Dziennikarz i historyk również w podobny sposób odbrązowił powstanie warszawskie. Nie odbierając jednocześnie chwały jego żołnierzom. Ojciec '44 to lektura dojrzała. Dla osób, które nie lubią żyć pięknymi mitami, a wolą znać surowe fakty.

Ojciec '44

Autor: Jerzy Ciszewski
Wydawnictwo: Czarna Owca
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 7/2016
Liczba stron: 256
Format: 135x205 mm
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
ISBN-13: 9788380153448
Wydanie: I
Cena z okładki: 29,99 zł


blog comments powered by Disqus