Joanne Harris "Ewangelia według Lokiego" - recenzja powieści

Autor: Asia Sikorska
Korekta: Anna Emerald
26 grudnia 2015

Czas Lokiego

Lokiego nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. To jedna z najbardziej znanych postaci mitologii nordyckiej, przebiegły bóg oszustwa, piekielnie inteligentny orędownik chaosu, zmiennokształtny, niepozbawiony tupetu, zapadający w pamięć bohater. U zarania swych dziejów ucieleśnienie ognia, który wciąż buzuje w jego żyłach. Już jakiś czas temu Loki znalazł sobie poczesne miejsce w popkulturze – sportretowany w adaptacjach Marvela (z Thorem i Avengersami na czele), dla wielu już zawsze będzie miał twarz Toma Hiddlestona. Inni zapewne kojarzą go z sagą Kłamca, do której postać Lokiego została zaadaptowana przez Jakuba Ćwieka. Słowem – bóg oszustwa od dawna towarzyszy kulturze w różnych jej wydaniach. Czy więc może nas coś jeszcze zaskoczyć w opowieści o tym bohaterze?

Otóż, okazuje się, że może. Udowadnia to w swojej książce Joanne Harris, która nie dość, że bierze na warsztat rozpoznawalną postać, to jeszcze prezentuje odbiorcom znaną z mitologii nordyckiej historię. W Ewangelii według Lokiego autorka kreśli opowieść o powstaniu świata, wyklarowaniu się boskiego panteonu i w końcu – zmierzchu bogów, czyli Ragnaroku. Zapewniam jednak – nawet jeśli znacie mitologię nordycką, na pewno nie będziecie się nudzić przy lekturze. Dzieje się tak, ponieważ cała historia opowiedziana została z perspektywy Lokiego, który miał w historii upadku bóstw swój niekwestionowany udział. Jest to perspektywa o tyle odświeżająca, że – z jednej strony – możemy poznać wersję zdarzeń głównego sprawcy zamieszania, a z drugiej – zrozumieć jego motywacje. Szczególnie ten drugi element jest w Ewangelii według Lokiego cenny, gdyż Joanne Harris z niezwykłym wyczuciem szkicuje portret psychologiczny bohatera.

I tak z treści lektury dowiadujemy się, w jaki sposób Loki trafił z odmętów Chaosu do Asgardu, jak został przyjęty przez rezydujące tam bóstwa i w jakich stosunkach pozostawał z najważniejszym z nich – wszechojcem Odynem. Jakimi czynami zasłużył się wśród panteonu, jak zdobył sławę wśród śmiertelników, dlaczego zdecydował się poślubić zakochaną w nim po uszy Sigyn czy jaki stosunek miał do swoich dzieci: wielkiego wilka Fenrisa, węża Jormunganda oraz bogini umarłych Hel i, w końcu, jak z perspektywy Lokiego doszło do Ragnaroka. Co więcej, dzieje życia Lokiego napisane zostały z niezwykłym rozmachem. Pamiętnik boga oszustwa (bo tak traktować można tę powieść) to niezwykle dynamiczna epopeja, z zaskakującymi zwrotami akcji i nagromadzeniem ciekawych historii. Joanne Harris z łatwością panuje nad tym pełnym energii rollercoasterem, sprawiając, że wprzęgnięty w epicką historię odbiorca bawi się znakomicie.

Bez wątpienia podwaliny pod tak udaną opowieść położyła kreacja głównego bohatera. Loki jest postacią wielowymiarową – świadomą siebie i swoich czynów. Nade wszystko jednak jawi się jako bohater o ogromnym autodystansie, co sprawia, że opowiadając zarówno o swoich sukcesach, jak i przewinach, potrafi nadać temu żartobliwy ton. Humor sprawia również, że Ewangelia według Lokiego nabiera charakteru pewnego rodzaju gawędy. Czytając o wędrówkach boga oszustwa do świata krasnoludów, podróży do krainy olbrzymów czy zakradaniu się do komnaty najpiękniejszej z bogiń nie sposób się nie uśmiechać. Jednocześnie, jest to w wielu miejscach humor słodko-gorzki, a świadomość, że wszystko zmierza do nieubłaganego końca nadaje historii tragiczny rys, który jeszcze mocniej identyfikuje odbiorcę z główną postacią.

Ewangelia według Lokiego to bowiem również opowieść o sile przeznaczenia. To właśnie los, którego oszukać nie można (co za ironia – być bogiem oszustwa i nie móc przechytrzyć losu!) sprawia, że dzieje Lokiego mają charakter uniwersalny. Przez ten uniwersalizm bez wątpienia trafią również do odbiorców niezaznajomionych z mitologią skandynawską. Każdy z czytelników – zarówno ten, który chętnie chłonie fantastykę, jak i ten, który się od niej dystansuje – znajdzie w powieści coś dla siebie.

Ewangelia według Lokiego

Autor: Joanne Harris
Wydawnictwo: Muza S.A.
Wydanie polskie: 10/2015
Tytuł oryginalny: The Gospel of Loki
Rok wydania oryginału: 2013
Liczba stron: 416
Format: 130×205 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788328700901
Cena z okładki: 39,90 zł


blog comments powered by Disqus