Recenzja książki "Zeznanie"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Dawid "Fenrir" Wiktorski
17 października 2011

Mniej niż tydzień pozostał do wyznaczonej przez sąd daty egzekucji Drumma. Ten czarnoskóry chłopak został skazany na karę śmierci za zamordowanie Nicole Yarber, siedemnastoletniej uczennicy jednego z teksańskich liceów. I kiedy domniemany oprawca stać się ma ofiarą, pojawia się nagle prawdziwy morderca Yarber, gotów przyznać się do zbrodni, by uchronić niesłusznie skazanego Drumma przed niesłuszną karą. Lecz poza obrońcą oskarżonego i księdzem niewielu chce go słuchać.

"Zeznanie" to przy pierwszym spojrzeniu powieść o karze śmierci. O tym, jak łatwo czasem ją wymierzać i jak fatalne konsekwencje mogą mieć pomyłki w tej kwestii. Ale książka ta odkrywa przed nami kulisy, których struktura wykracza poza rozważania nad świętością życia. Grisham demaskuje sposób działania amerykańskiego – a łatwo nam wierzyć, że nie tylko – sądownictwa, pełnego korupcji i układów, gdzie zysk liczy się bardziej niż sprawiedliwość.

Ostatecznie autor rozlicza się też z samym pojęciem sprawiedliwości. Pokazuje, jak często podlega ono relatywizacji oraz jak bardzo ten proces oddala je od rzeczywistej sprawiedliwości. Proces Drumma kosztował krocie, władze i media domagają się wybuchu fajerwerków, które zostały już opłacone. Jak dekapitacja w dawnej Francji, tak egzekucja we współczesnym Teksasie nie jest tak bardzo karą dla jednostki, ile spektaklem dla tłumu. Krwiożerczego i ogłupiałego.

Przy całej tej wielopłaszczyznowej złożoności, z jaką problem zostaje przedstawiony, "Zeznanie" jest książką raczej płytką. Historia opisana przez autora "Raportu Pelikana" wydaje się być niepoprawnie naciągana i sztucznie dramatyzowana, niczym bomba rozbrajana przez filmowego sapera, której zegar zatrzymuje się na sekundę przed wybuchem. Postaci są bardzo typowe: od razu widać, która z nich ma wzbudzić sympatię, która współczucie, a która wrogość czy wstręt. Podział na "dobrych" i "złych" również nie przychodzi z trudem, gdyż nie znajdziemy tu bohaterów o skomplikowanych motywacjach, wewnętrznych rozterkach i wątpliwej moralności.

Rozwój fabuły jest co prawda zaskakujący, lecz nie jest to zaskoczenie wynikające z jej zwrotów. Dziwi to, że w thrillerze wszystko w zasadzie zostaje powiedziane w okolicach połowy książki, natomiast zakończenie nie przynosi żadnego przewrotu. Co więcej, odnosi się niemiłe wrażenie, że powieść rzeczywiście kończy się gdzieś w środku, reszta zaś stanowi fabularyzowany traktat przeciwko karze śmierci.

Grisham zdobył światowe uznanie. Jego książki sprzedają się w ogromnych nakładach. "Zeznanie" jest próbą wypełnienia pewnej moralnej powinności wobec czytelników. Autor postanowił wykorzystać swoją pozycję, by zrobić coś dobrego. I za to należy mu się pochwała. Lecz cierpi na tym literatura...

Zeznanie

Autor: John Grisham
Wydawnictwo: Amber
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 6/2011
Liczba stron: 416
Format: 130x205 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788324139835
Wydanie: I
Cena z okładki: 6,99 zł


blog comments powered by Disqus