Recenzja książki "Każdy inny. O naturze ludzi i niepowtarzalności człowieka"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Patrycja Ziemińska
17 maja 2012

www.gildia.pl
Każdy inny. O naturze ludzi i niepowtarzalności człowieka.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 41,30 zł 59,00 zł
dodaj do koszyka

Książka "Każdy inny. O naturze ludzi i niepowtarzalności człowieka" ukazała się nakładem wydawnictwa Smak Słowa w serii "Kontrowersje". I rzeczywiście, jej autorka, Judith Rich Harris, jest postacią kontrowersyjną. Takie są również jej książki.

Aby mówić o "Każdy inny", wyjść trzeba od wcześniejszej publikacji J.R. Harris, "Geny czy wychowanie" (polskie wydanie: Wydawnictwo Jacek Santorski, 2000), w której rozprawiła się w sposób zasadniczy z większością teorii wychowania, jakie wykrystalizowały się w psychologii rozwojowej. Geny determinują mniej niż połowę naszych cech charakteru, więc Harris, szukając źródeł większej części z nich, odrzuciła rozmaite koncepcje oparte na jednym (jej zdaniem błędnym) założeniu: charakter dziecka ma swe źródło w sposobie wychowania. Jej wywrotowa teoria głosiła, że dużo większy wpływ na rozwój osobowości dziecka ma grupa rówieśnicza, w której przebywa.

Nie trzeba jednak sięgać po "Geny czy wychowanie", aby zrozumieć "Każdy inny". Autorka rozpoczyna od relacji swoich wcześniejszych badań i weryfikacji pewnych wniosków. Temat jednak pozostaje zasadniczo niezmienny: Harris szuka przyczyny ludzkiej niepowtarzalności, koncentrując się na fazie dzieciństwa. Jej koronnym przypadkiem są bliźnięta jednojajowe, które pomimo takich samych genów i środowiska rodzinnego wyrastają często na zupełnie różnych ludzi. Jej książka jest niczym dobry kryminał, w którym śledczy próbuje rozwiązać zagadkę psychologii rozwojowej.

Autorka znów zapoznaje nas z różnymi teoriami związanymi z rozwojem i wyjątkowością człowieka, aby kolejno każdą odrzucić. Dochodzi wreszcie do własnego rozwiązania, które polega na nakreśleniu trzech systemów relacji, w jakie uwikłany zostaje człowiek. System pierwszy to związki międzyludzkie, gdzie człowiek funkcjonuje w obrębie rodziny. Drugim jest system socjalizacji, gdzie człowiek uczy się życia w grupie. Wreszcie mamy też trzeci: system statusów. Ten ostatni wydaje się kluczowy. W jego skład wchodzą wszelkie rywalizacje, ambicje i chęć maksymalizacji swego statusu w obrębie systemu. Ta maksymalizacja wiąże się z czymś, co określone zostaje jako czytanie w myślach. Otóż jednostka "odczytuje" sądy drugiej osoby na podstawie jej reakcji. Interpretując je, tworzy swój obraz w cudzych oczach i dąży do jego poprawy poprzez modyfikację swojego zachowania. W ten sposób dwójka bliźniąt może różnić się od siebie: każde z nich może nawiązać kontakt z innymi osobami i zawsze spotka się z odmiennymi reakcjami (nawet u tej samej osoby). W związku z czym, modyfikować będą swe działania na różny sposób, by dopasować się do wymagań systemu statusów.

"Każdy inny. O naturze ludzi i niepowtarzalności człowieka" to mocno prowokacyjna lektura. Autorka jest bezkompromisowa w swojej nieco agresywnej ocenie obecnej wiedzy z zakresu psychologii rozwojowej. Jednak jej prace postrzegane są jako potencjalny zwrot na tym polu. Warto się z nimi zapoznać i wyrobić sobie własną opinię na temat modelów proponowanych przez Judith Rich Harris.

Każdy inny. O naturze ludzi i niepowtarzalności człowieka

Autor: Judith Rich Harris
Tłumaczenie: Agnieszka Nowak
Wydawnictwo: Smak słowa
Wydanie polskie: 3/2010
Tytuł oryginalny: No two alike
Seria wydawnicza: Kontrowersje
Liczba stron: 352
Format: 165 x 235 mm
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
ISBN-13: 9788392823414
Cena z okładki: 59 zł


blog comments powered by Disqus