K. Himmler, M. Wildt "Himmler. Listy ludobójcy" - recenzja książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Anna Ruszczak
14 października 2015

www.gildia.pl
Himmler. Listy ludobójcy.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 30,80 zł 44,00 zł
dodaj do koszyka

Listy potwora

Heinrich Himmler jest tym z dowódców III Rzeszy, którzy zostawili po sobie najobszerniejszy materiał biograficzny. Wiele zapisków, dzienników i listów pozwala nam na rekonstruowanie codzienności Himmlera zarówno z czasów II wojny światowej, jak i jego wcześniejszej kariery politycznej w NSDAP. Prezentowane w polskiej wersji przez wydawnictwo Prószyński i S-ka listy Himmlera w opracowaniu historyka Michaela Wildta oraz wnuczki brata Heinricha, Katrin Himmler, są pierwszą tego typu publikacją, która jednocześnie prezentuje bardzo wysoki poziom. 

W skład książki wchodzą listy Heinricha Himmlera i jego żony, Margi Siegroth. Korespondencja rozpoczyna się w 1927 roku, gdy jeszcze nie byli małżeństwem, i trwa do wiosny 1945 roku, gdy Rzesza upadła, a schwytany Himmler popełnił samobójstwo. Nie jest to całość korespondencji, ponieważ część listów nie zachowała się (z początkowego okresu ich wymiany  mamy jedynie te napisane przez Margę, z późniejszych lat – Heinricha), poza tym redaktorzy zdecydowali się na druk jedynie wybranych listów z pierwszych lat, ze względu na powtarzalność pewnych formułek i brak większej wagi historycznej. Opublikowano natomiast wszelkie materiały z okresu politycznej i militarnej kariery Himmlera. 

Na uwagę zasługuje wysoki poziom merytoryczny opracowania listów. Nie tylko wstęp zdradza nam powojenne losy ocalałych dokumentów, ale przede wszystkim publikowane listy przeplatane są komentarzami wyjaśniającymi kontekst. Do tego doskonała praca archiwistyczna pozwoliła Katrin Himmler i Michaelowi Wildtowi uzupełnić listy o fragmenty dzienników bądź innej korespondencji prowadzonej przez żonę, kochankę czy dzieci Himmlera. Obszerny wykaz źródeł załączony został pod koniec książki, wraz z leksykonem osób pojawiających się w listach oraz indeksem osobowym, co ułatwia orientację w treści listów. 

Jaki obraz Himmlera wyłania się spośród zapisanych przez niego kart? Potworny. Listy ukazują całkowity brak dystansu pomiędzy życiem prywatnym ich autora, a wyznawanymi przez niego poglądami. Żadna "konieczność dziejowa" ani "banalność zła" nie mogą usprawiedliwiać zbrodniczych działań Himmlera. Widać wyraźnie, że wszelkie działania, jakie podejmował, zgodne były z jego osobistymi przekonaniami. Pisząc o masowych przesiedleniach czy o ludobójstwie, jakiego dopuszczał się wraz ze swoimi podwładnymi, Himmler nazywa to "ogromem ciężkiej pracy". Nadaje jej konsekwentnie charakter misyjny – rozwoju przestrzeni życiowej Aryjczyków. W relacji między nim a żoną brakuje natomiast czułości, zażyłości i szczerego zainteresowania. Wymieniają między sobą sprawozdania z przebiegu poszczególnych dni. To zapisy niemal dziennikowe, bardzo lakoniczne. Uczucia sprowadzają się do utartych i powtarzalnych formułek, natomiast brak empatii rekompensowany jest przez całkowitą zgodność poglądów. Małżeństwo, jakie budowali, miało być wzorem niemieckiej rodziny: pełnej fałszywie rozumianych cnót, rygoru i dyscypliny. Nie ma w tym przesadnej fasadowości, wszystko jest autentyczne i w tej autentyczności zatrważające. 

Choć seria książek, w jakiej ukazały się listy Himmlera, reklamowana jest przez wydawnictwo hasłem "Największe zbrodnie są dziełem zwykłych ludzi", to Himmler. Listy ludobójcy wcale się w nie nie wpisują. Mamy tu do czynienia ze zbrodniarzem, którego trudno określić mianem ludzkiego. To doskonały socjopata, którego "zwykłość" została wyparta przez monstrualność.

Himmler. Listy ludobójcy

Autor: Katrin Himmler
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 9/2015
Liczba stron: 456
Format: 150x211 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788380690868
Wydanie: I
Cena z okładki: 44,00 zł


blog comments powered by Disqus