Recenzja książki "Holokaust. Prawdziwe historie ocalonych"

Autor: Anna Kołodziejska
Korekta: Dawid "Fenrir" Wiktorski
20 grudnia 2011

Książki oscylujące wokół tematyki drugiej wojny światowej, zwłaszcza Holocaustu, nigdy nie powinny zniknąć z obiegu czytelniczego. Historia, jaką przekazują za swoim pośrednictwem, musi wyryć we współczesnych odbiorcach swój ślad, by takie wydarzenia nigdy więcej w żadnej formie, w jakimkolwiek miejscu na ziemi i na taką skalę się już nie powtórzyły. Do głosów utrwalających pamięć o krwawych żniwach pierwszej połowy dwudziestego wieku dołącza się Lyn Smith. Dziennikarka, na kanwie poszukiwań odpowiednich rozmówców, zarejestrowała setki wypowiedzi ludzi, którzy ocaleli z nazistowskich obozów zagłady.

Świadectwa te ułożone są chronologicznie, począwszy od prześladowań ludności żydowskiej w latach 1933–1945, kończąc na powojennym życiu osób, które przetrwały holokaust. Niejednokrotnie wspomnienia te mają postać krótkich zapisków, które odbieramy jako muśnięcia pamięcią tamtych czasów, część to z kolei małe opowiadania, nowele, ze szczegółami oddające okrucieństwo okupantów.

Bardzo ważną rolę dookreślającą trwogę i cierpienie wyzierające z tej bolesnej kroniki pełnią fotografie zamieszczone między poszczególnymi wypowiedziami rozmówców Smith. Ukazują ludzi upchanych w bydlęcych wagonach, więźniów w pasiakach, stosy zwłok, które nie doczekały się pochówku, sylwetki ofiar, jak i ich oprawców. Najbardziej wstrząsającymi zdjęciami są jednak nie te ukazujące jawną eskalację zła i śmierci, lecz wyrażające ją symbolicznie za pomocą określonych gestów, jak choćby to znajdujące się na okładce książki. Przedstawia ono chasyda okrytego tałesem, wokół którego zgromadzili się niemieccy żołnierze z nożyczkami. Prześmiewcze publiczne obcinanie pejsów mężczyzny, bez słowa przyjmującego swe upokorzenie, obrazuje nie tylko zupełną bezkarność okupantów, ale przede wszystkim całkowitą niemoc wobec tych godzących w ludzką godność czynów.

„Holokaust. Prawdziwe historie ocalonych” nie ogranicza się jedynie do faktograficznego ujęcia zdarzeń, w których śmierć poniosły miliony istnień. Książka ta to przede wszystkim żywy strumień emocji, dramatycznych przeżyć, które, by mogły ulec oswojeniu, muszą być wypowiedziane, dobitnie wyartykułowane ku przestrodze i pamięci następnych pokoleń. Lekturę tego zbioru polecałabym nie tylko ze względu na jej status swoistego pomnika historii zbudowanego z opowieści ludzi doświadczonych jej bolesnym brzemieniem, lecz także jako próbę empatycznego wniknięcia, przeniesienia się w owe czasy. Obcowanie z dziełem Lyn Smith, jak i innymi o tożsamej tematyce, związane jest ze ściśle ukierunkowanym wymiarem edukacyjnym, zwłaszcza w dziedzinie etyki i aksjologii. W tak cenny arsenał nauk naprawdę warto się wyposażyć.

Holokaust. Prawdziwe historie ocalonych

Autor: Lyn Smith
Tłumaczenie: Anna Puziewicz
Wydawnictwo: RM
Wydanie polskie: 4/2011
Seria wydawnicza: Świadkowie - zapomniane głosy
Liczba stron: 380
Format: 158 x 213 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788372438447
Cena z okładki: 39,90 zł


blog comments powered by Disqus