Nie tylko Warszawa - recenzja książki "Poznań 1945"

Autor: Tomasz Nowak
Korekta: Przemek Szymczak
30 maja 2011

Tom 16. znakomitej serii dokumentalnej Festung Posen to opracowanie dotąd w niej najobszerniejsze. O ile treść wcześniejszych woluminów stanowiły głównie wspomnienia weteranów walk – głównie po stornie Niemców – tym razem otrzymujemy klasyczny album zawierający blisko 400 ilustracji – zdjęć, skanów dokumentów, map czy grafik – stanowiący przegląd materiałów zgromadzonych przy tworzeniu cyklu, a jednocześnie swoiste jego podsumowanie

Autorzy w krótkim wstępie streszczają przebieg walk o Poznań, a następnie starają się odtworzyć i przy pomocy fotografii wprowadzić czytelnika w klimaty oraz nastroje panujące na poszczególnych odcinkach obrony twierdzy Poznań. Posługują się jednak w tym celu fotografiami nie tylko z zapowiadanego w tytule 1945 roku, ale również z okresów wcześniejszych (jeśli chodzi o garnizon niemiecki) i późniejszych (miasto wyniszczone działaniami wojennymi). Tym samym wprowadzają trochę zamieszania, zwłaszcza jeśli ktoś, sądząc wyłącznie po tytule, oczekuje, że ujrzy tu głównie zmagania wojenne na ulicach Poznania czy też jego opłakany stan zaraz po ich zakończeniu. Przykładowo, odbiorców spragnionych wyłącznie portretów wojennego Poznania zaskoczy z pewnością liczba dokumentów czy ukazywanych postaci – uczestników walk. Jedna z części tomu została również w całości poświęcona pamięci i pojednaniu, a więc głównie działalności stowarzyszenia Pomost, które jest inicjatorem wydania całej serii. Ukłonem w kierunku szerszego, międzynarodowego odbiorcy są nadto trójjęzyczne komentarze i opisy do zdjęć w języku polskim, niemieckim i angielskim.

Do oglądania zdjęć tego albumu nie można zatem podchodzić zbyt dosłownie, z konkretnym nastawieniem. Podobnie zresztą, jak do opisów zdjęć, ukierunkowanych głównie na przedstawiane militaria, a mniej na samo miasto, ludzi czy toczące się wokół wydarzenia. Niemniej, chociaż data powstania części materiałów ikonograficznych zamieszczonych w książce odstaje od 1945 roku, czasem nawet dość dalece, cieszy fakt, że stały się one wreszcie udostępnione szerszej publiczności, niektóre bowiem ukazały się drukiem po raz pierwszy. Pozostałe są dobrze znane już czytelnikom poprzednich tomów Festung Posen.

Jednakże „Poznań 1945” to publikacja cenna także z innego względu. Przy całym kulcie oddawanym – skądinąd słusznie – walczącej Warszawie, przypomina, że o inne polskie miasta również toczono zawzięte, ciężkie boje, a po przejściu Wisły droga na Berlin wcale nie stała jeszcze otworem.

Poznań 1945. Bitwa o Poznań w fotografii i dokumentach

Autor: Maciej Karalus, Michał Krzyżaniak
Wydawnictwo: Vesper
Wydanie polskie: 11/2010
Seria wydawnicza: Festung Posen 1945
Liczba stron: 336
Format: 230 x 280 mm
Oprawa: twarda z obwolutą
ISBN-13: 9788377310182
Cena z okładki: 119,90 zł



blog comments powered by Disqus