Recenzja książki "Zabawa w miłość"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Bool
16 kwietnia 2011

Powieść "Zabawa w miłość" stanowi zbeletryzowany zapis wczesnych wspomnień Margaux Fragoso. Dzieciństwo autorki naznaczone było szeregiem patologii: jej matka popadła w ciężką chorobę psychiczną, zmęczony nią ojciec odreagowywał stres przez fizyczne i psychiczne znęcanie się nad córką. Ale na tym nie koniec. Kiedy Margaux miała zaledwie siedem lat, poznała Petera, ponad pięćdziesięcioletniego mężczyznę, który wzbudził jej ogromną sympatię.

Nie znajdując miłości w domu rodzinnym, autorka/bohaterka szybko wpadła w sidła Petera. Kiedy trzeba było, stawał się dla niej przyjacielem, powiernikiem i towarzyszem dziecięcych zabaw. Innym razem Peter zastępował ojca dziewczynki. W końcu, gdy Fragoso skończyła osiem lat, zaczął ją wykorzystywać seksualnie. Choć bohaterka miała świadomość tego, że dzieje się coś złego, że erotyczne zachowania jej dorosłego "przyjaciela" nie powinny mieć miejsca, nie mogła od tego uciec. Peter zatroszczył się o to, by wcześniej odsunęła się jeszcze bardziej od swoich rodziców, rówieśników oraz innych dorosłych. Poza tym był dla niej całym światem i bała się go utracić.

"Zabawa w miłość" stanowi swoiste studium przypadku uwiedzenia przez pedofila. Bohaterka staje się zupełnie od niego zależna. Jednocześnie staje się coraz bardziej wyobcowana w swoim środowisku – tak domowym, jak i rówieśniczym. Odstająca od innych dzieci, zaczyna wierzyć, że może być atrakcyjna tylko dla starego zboczeńca. Zresztą jej ocena nie jest tak krytyczna. Kiedy sąsiedzi zaczynają reagować na zachodzącą sytuację, Margaux staje po stronie Petera. Rodzi się w niej uczucie, które określa jako miłość, lecz czytelnik dobrze zdaje sobie sprawę z tego, że jest ono tylko wynikiem sprytnej i okrutnej manipulacji.

Choć sama historia jest wstrząsająca, najbardziej uderzająca w niej jest prawdziwość. Autorka spisuje własne wspomnienia i czytelnik ma tego świadomość od początku. Nie chcąc tu poddawać w wątpliwość autentyczności opowieści, chciałbym jednak zwrócić uwagę na kilka zniekształcających ją elementów. Przede wszystkim pamięć nie jest bezstronna. Fragoso daleka jest od surowej oceny swego uwodziciela, ale to, co przedstawia czytelnikowi, jest tylko pewną wizją zdeformowaną przez jej pamięć. Ludzki umysł ma bowiem tendencje do przekłamywania przeszłości. Zwłaszcza gdy układa się wspomnienia w płynną i ciągłą narrację. Każdy z nas pamięta pewne obrazy z dzieciństwa, jednak opowiadając historię, musimy uzupełnić naszą fantazją pewne luki. Wreszcie: autorka zdobyła tytuł doktora z dyscypliny twórczego pisania. To nie pozostaje bez wpływu na jej powieść. Jest dobrze zbudowana, odpowiednio dawkuje napięcie, ale przez to właśnie jest bardziej sztuczna, mniej wiarygodna niż samo życie.

Wszystkie te elementy nie wpływają na obniżenie wartości dzieła. Moim zdaniem jest wręcz przeciwnie: sprawiają, że otrzymujemy tekst lepiej wypadający w lekturze. Ale przez to, nie zapominajmy, mniej autobiograficzny.

Zabawa w miłość

Autor: Margaux Fragoso
Tłumaczenie: Magdalena Moltzan-Małkowska
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Wydanie polskie: 3/2011
Tytuł oryginalny: Tiger, Tiger
Liczba stron: 312
Format: 140 x 205 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788376486505
Cena z okładki: 36 zł


blog comments powered by Disqus