Papierowy monument zasłużonej pamięci – recenzja książki "Z orłem na piersi"

Autor: Tomasz Nowak
Korekta: Bool
17 czerwca 2012

www.gildia.pl
Z orłem na piersi. 90 lat biało-czerwonych.
Dostępność: 2-3 dni robocze
Cena: 39,99 zł
dodaj do koszyka

Pomniki stawia się ku czci i ku pamięci. Można wykonać je w różnej formie, z rozmaitych materiałów, nawet z papieru. Książka „Z orłem na piersi” Mariusza Gudebskiego jest takim właśnie pomnikiem. Monumentem pamięci o historii polskiego futbolu. „Bo dla każdego sportowca jest wielkim zaszczytem i honorem grać z orłem na piersi, a to w udziale przypada tylko nielicznym wybrańcom” – pisze on we wstępie i ma rację! O czym niekiedy zdajemy się zapomnieć.

O dziejach piłki nożnej w Polsce, zwłaszcza tej reprezentacyjnej, napisano sporo. Szczególnie o „złotych latach” za czasów trenera Górskiego czy o nieco już skromniejszych osiągnięciach kadry Piechniczka bądź Wójcika. Niekiedy ważne były pojedyncze mecze, takie jak ten z ZSRS (1957 rok), z Brazylią (1938) czy pierwsze oficjalne spotkanie kadry z Węgrami (1921). W ich kontekście zawsze wspominani są bohaterowie (czy dzisiaj: gwiazdy) – Wilimowski, Cieślik, Deyna, Lubański, Boniek. Czasem trochę zapomina się, że futbol to gra, gdzie na boisku w każdej z drużyn występuje jedenastu zawodników.

Mariusz Gudebski przygotował opracowanie, mając tę świadomość, a jednocześnie chcąc uczcić przypadającą w zeszłym roku dziewięćdziesiątą rocznicę rozegrania pierwszego meczu przez reprezentację Polski. I poprzez zastosowaną formę sprawił, iż żaden piłkarz, który kiedykolwiek zagrał w biało-czerwonych barwach, nie został pominięty. Opracował bowiem zastawienie wszystkich, blisko dziewięciuset graczy, jacy wystąpili dotąd w koszulkach z orłem na piersi w mieczach międzynarodowych.

To niesamowita sprawa, kiedy nagle okazuje się, że poza gwiazdami też „jest życie”! Wychodzi na to, że poza „nazwiskami” mieliśmy także innych wybitnych graczy, że niektórzy byli przeciętni, ale swój wkład w wyniki – lepsze lub gorsze – zawsze mieli. Absolutnie fascynujące jest „odkrywanie” uczestników szczególnie tych spotkań najstarszych, po których jedyny ślad stanowią dziś pojedyncze zdjęcia, filmowe urywki, nieliczne relacje prasowe.

Również w przypadku tych, o których pamięć obrosła legendą, prezentacja Gudebskiego wnosi sporo nowego, gdyż rysuje szerszy obraz. Nie byli oni wszak graczami „znikąd”, funkcjonującymi w jakiejś piłkarskiej czy dziejowej próżni, a w konkretnym kontekście historycznym. Autor ukazuje graczy po kolei, tak jak włączani byli do kadry, i sięga prawie po dziś dzień, gdyż ostatni uwzględniony prze niego mecz to tegoroczny „debiut” Stadionu Narodowego – spotkanie zremisowane bezbramkowo z Portugalią. Dzięki temu na kartach książki nie znalazł się tylko jeden z kadrowiczów na Euro, który i tak nie zdążył pojawić się na boisku podczas turnieju.

Każdemu z piłkarzy Gudebski przeznacza krótką notę biograficzną, pokazuje go na fotografii, opatruje szczegółowym wykazem reprezentacyjnych dokonań. Są tu daty i przeciwnicy w poszczególnych meczach, zaznaczona waga konkretnych spotkań, czas spędzony na boisku oraz liczba zdobytych bramek. Poszczególne sylwetki rozdzielają co pewien czas zestawiania przekrojowe: wykaz kapitanów, strzelców, trenerów. Mamy tu także listę meczy uporządkowanych według stadionów rozgrywania, a do tego trochę zdjęć ze spotkań, galerię wspólnych zdjęć reprezentacji z różnych lat oraz portrety polskich aren na Euro 2012.

Jak przystało na solidny monument, „Z orłem na piersi” jest potężnym, efektownym woluminem, stosownie przybranym w twardą okładkę. Ale nie tylko dlatego jest to opracowanie godne jubileuszu. W tym roku mieliśmy spore oczekiwania. Skończyć miała się zła passa, która nie pozwala nam już od dwóch dekad cieszyć się nowymi piłkarskimi sukcesami i sprawia, że pozostaje wciąż jedynie rozpamiętywać te przeszłe. Nie udało się, ale życie toczy się dalej i trzeba z nadzieją spoglądać w przyszłość. Nie zapominając jednocześnie o przeszłości, o ludziach – wszystkich – którzy ją stworzyli, o ich niezwykłych często losach i tym, że byli integralną częścią zespołu, bez którego, jak wiadomo, trudno w tym sporcie o dobry wynik.

Wielka praca autora, zwieńczona naprawdę wspaniałą książką, którą, miejmy nadzieję, przyjdzie kiedyś zaktualizować. Przy jakiejś wymarzonej, zacnej okazji, którą stworzą kolejne pokolenia graczy dumnych z orła na swej piersi.

Z orłem na piersi. 90 lat biało-czerwonych

Autor: Mariusz Gudebski
Wydanie polskie: 5/2012
Liczba stron: 416
Format: 245 x 325 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788363203825
Cena z okładki: 39,99 zł



blog comments powered by Disqus