Ostateczne wyjaśnienia wszechświata

okładka
Autor: Michał Heller

Drzemie w nas potężny, nie do końca zrozumiały, instynkt rozumienia. Chcielibyśmy wszystko do końca pojąć, wyjaśnić, udowodnić. Żeby nie było nic, co by nie pozostawało bez racji, i to racji usuwającej wszelki niepokój wątpienia, wszelkie znaki zapytania. Im rzecz donioślejsza, tym bardziej chcemy ją wyjaśnić, zlikwidować jakikolwiek cień podejrzenia, że mogłoby być inaczej. Taka tęsknota do "ostatecznych wyjaśnień" sama nie jest do końca zrozumiała, a gdy chcemy ją zrozumieć, nieuchronnie narzuca się pytanie: co to znaczy "zrozumieć"?

Sens świata musi leżeć poza nim. W świecie wszystko jest tak, jak jest, i wszystko dzieje się tak, jak się dzieje; nie ma w nim żadnej wartości - a gdyby była, to nie miałaby wartości.
Jeżeli jest jakaś wartość, która ma wartość, to musi ona znajdować się poza wszystkim, co się dzieje i faktycznie istnieje. Albowiem wszystko, co się dzieje i faktycznie istnieje, jest przypadkowe. To, co czyni je nie-przypadkowym, nie może znajdować się w świecie, gdyż wtedy byłoby znowu przypadkowe.
Musi znajdować się poza światem" (teza 6.41).

"Nie to, jaki jest świat, jest tym, co mistyczne, lecz to, że jest" (teza 6.44).

Spis Treści

PRZEDMOWA

Rozdział 1: Ostateczne wyjaśnienia

1. Zrozumieć zrozumienie
2. Totalitaryzm metody
3. Modele
4. Zasady antropiczne i inne wszechświaty
5. Stworzenie Wszechświata

CZĘŚĆ I MODELE

Rozdział 2: Kłopoty z wiecznością Wszechświata

1. Wieczność i nieskończoność Wszechświata
2. Hipotez śmierci cieplnej
3. Pierwszy model Einsteina
4. Wszechświat i filozofia
5. Rozszerzająca się pustka
6. Kryzys filozofii Einsteina

Rozdział 3: Wszechświat cykliczny

1. Problem początku
2. Wszechświaty oscylujące
3. Twierdzenie o powrotach
4. Wszechświaty Tolmana
5. Twierdzenie Tiplera
6. Osobliwości

Rozdział 4: Zapętlony Kosmos

1. Wizje zamkniętego czasu
2. Wszechświat Kurta Gödla
3. Propozycja Gotta i Liego
4. Przyczynowość i czas
5. Globalny czas i fizyka
6. Piana czasoprzestrzeni

Rozdział 5: Nieustanne stwarzanie przeciw początkowi

1. Od stanu statycznego do stacjonarnego
2. Narodziny nowej kosmologii
3. Wszechświat Bondiego i Golda
4. Wszechświat Hoyle'a
5. W ogniu dyskusji
6. Zmierzch kosmologii stanu stacjonarnego
7. Kreacja i lepkość

Rozdział 6: Coś z prawie niczego

1. Problem horyzontu i problem płaskości
2. Mechanizm inflacji
3. Scenariusz inflacji
4. Kilka uwag krytycznych

Rozdział 7: Kwantowe stworzenie Wszechświata

1. Od inflacji do kreacji
2. Wszechświat z fluktuacji próżni
3. Falowa funkcja Wszechświata
4. Całkowanie po drogach
5. Uwagi krytyczne

CZĘŚĆ II ZASADY ANTROPICZNE I INNE WSZECHŚWIATY

Rozdział 8: Zasady antropiczne

1. Kompleks marginesu
2. Epoka człowieka
3. Referat Cartera

Rozdział 9: Dobór naturalny w populacji wszechświatów

1. Wszechświat
2. Naturalna selekcja wszechświatów
3. Logika sytuacyjna
4. Uwagi krytyczne
5. Czy życie jest tańsze od małej entropii?
6. O falsyfikacji

Rozdział 10: Zasady antropiczne i teorie wszystkiego

1. Dążenie do jedności
2. Czy można zmieniać strukturę Wszechświata?
3. Sztywne struktury
4. Wyobraźnia i racjonalizm
5. Nasz antropicentryzm?

Rozdział 11: Metafizyki zasad antropicznych

1. Trzy filozoficzne postawy
2. Wszechświat uczestniczący"
3. Tworzenie własnej historii
4. Ile swoich kopii ma Czytelnik?
5. Fałszywa alternatywa
6. Nasz antropocentryzm?

Rozdział 12: Zakłopotanie Tegmarka

1. Inne wszechświaty w filozofii i fizyce matematycznej
2. Domeny i wszechświaty
3. Żonglerka prawdopodobieństwami
4. Apologia wieloświata

CZĘŚĆ III STWORZENIE WSZECHŚWIATA

Rozdział 13: Pęd ku zrozumieniu

Rozdział 14: Metafizyka i teologia stworzenia

1. Idea stwarzania w Starym Testamencie
2. Greckie zmagania z genezą Wszechświata
3. Chrześcijańska teologia stworzenia
4. Orygenes
5. Augustyn

Rozdział 15: Stworzenie i odwieczność Wszechświata

1. Kryzys
2. Sytuacja problemowa
3. Contra murmurantes...

Rozdział 16: Spory o wszechmoc Boga

1. Dwukierunkowe pytania
2. Dylematy Bożej wszechmocy
3. Od klasyfikacji do matematyczności

Rozdział 17: Świat Newtona

1. Uzupełnienie do Principiów
2. Matematyczny plan stworzenia
3. Fizyko-teologia i koncepcja stworzenia
4. Wpływ Newtona

Rozdział 18: Świat Leibniza

1. Newton i Leibniz
2. Gdy Bóg liczy i zamyśla
3. Tajniki Bożego rachunku
4. Czas i przestrzeń

Rozdział 19: Osobliwość początkowa i stworzenie świata

1. Pytanie o ewolucję i jej początek
2. Czas i jego początek
3. Kłopoty z osobliwością
4. Metodologiczne przestrogi
5. Wielki Ślad

Rozdział 20: Stworzenie i ewolucja

1. Dwa zawłaszczenia
2. Hiperprzestrzeń życia
3. Prawdopodobieństwo i przypadek
4. Bóg i przypadek

Rozdział 21: Pytanie Leibniza

1. Celowe opuszczenie
2. Pytanie Leibniza
3. Efekt domina
4. Istnienie Wszechświata a reguły języka
5. Prawdopodobieństwo niczego
6. Brutalny fakt

EPILOG LEKCJA PSEUDO-DIONIZEGO

Wydawnictwo: Universitas
Miejsce wydania: Kraków
Wydanie polskie: 3/2008
Liczba stron: 248
Format: B5
Oprawa: twarda
ISBN-13: 97883-242-0913-2
Wydanie: I
Cena z okładki: 35 zł


blog comments powered by Disqus