Miroslav Żamboch "Wojna absolutna" - recenzja powieści

Autor: Krukk
Korekta: Dagmara Trembicka-Brzozowska
5 stycznia 2017

www.gildia.pl
Wojna absolutna.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 24,40 zł 34,90 zł
dodaj do koszyka

Deus Ex Machina, albo z czego śmieją się roboty

Podobno "wojna nigdy się nie zmienia". A może po prostu nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie, jak bardzo wojna potrafi nas zaskoczyć? Miroslav Zamboch, czeski autor, który z impetem podbił serca polskich czytelników Koniaszem i agentem JFK, w swojej nowej powieści Wojna absolutna udowadnia nam, że jeżeli chodzi o konflikty zbrojne wiemy jeszcze bardzo niewiele. Jak się okazuje wyobraźnia autora, z wykształcenia będącego fizykiem jądrowym, potrafi sięgnąć o wiele, wiele dalej niż przypuszczaliśmy.

Współczesna sztuczna inteligencja w wydaniu militarnym kojarzy mi się przede wszystkim z dronami i bezzałogowymi samolotami. Technologia wojskowa w formie, jaką znamy obecnie musiałaby przejść jeszcze dość daleką drogę, by dotrzeć do poziomu rodem z Terminatora czy Gwiezdnych Wojen, gdzie armia robotów wygrywa kolejne bitwy. Póki co algorytmy uznawane za kamienie milowe sztucznej inteligencji wygrywają w szachy lub w go.

Zamboch w Wojnie absolutnej idzie znacznie dalej. Roboty bojowe nie tylko są w stanie dobrać najbardziej efektywną taktykę podczas bitwy, ale również potrafią  samodzielnie decydować o bieżącym zużyciu energii i wybierać punkty najbardziej skutecznej koncentracji ognia, by zapewnić zwycięstwo lub przynajmniej przetrwanie. W przypadku robota bojowego DB 24, będącego głównym bohaterem powieści, czytelnik stał się nawet świadkiem ewolucji świadomości maszyny w niezależny byt. Wydaje się to mało prawdopodobne, ale autor dodaje w przypisach mnóstwo informacji technicznych, które urealniają tę wizję. Dla czytelnika, który - tak jak ja - nie ma doktoratu z fizyki jądrowej, mogłoby wystarczyć jakiekolwiek uzasadnienie tego, co się dzieje na kartach książki, ale Zamboch wprowadza pod strzechy zagadnienia, które niejednego geeka przyprawią o przyspieszone tętno i gorączkowe wyszukiwanie kolejnych pojęć na Wikipedii. Za samo to tradycyjne podejście do pisania naukowej fantastyki, oparte na rzetelnym naukowym researchu, należą się wyrazy najwyższego uznania.

Hiperrealizm jest wyjątkowo mocną stroną książki. Autor zastosował najmniej ulubioną przeze mnie formę narracji, pierwszoosobową, ale mam wrażenie, że Zamboch dokonał rzeczy niezmiernie trudnej: całą historię opowiedział z perspektywy robota. Niemal nieprzerwana akcja dzieje się w powietrzu, na wodzie, na lądzie, nawet pod ziemią. Wrażenie immersji jest wyjątkowe: autor poświęca całe akapity analizie sytuacji na polu bitwy, po czym przechodzi do rozważań DB 24 na temat możliwych opcji wyjścia cało z sytuacji, kończąc zwykle na błyskotliwych i brawurowych wyczynach godnych najwytrawniejszych ekwilibrystów. Przy tym wszystko dzieje się w ciągu ułamków sekund, przez co ma się wrażenie uczestniczenia w wydarzeniach, do tego w zwolnionym tempie i maksymalnej rozdzielczości, ograniczonej tylko przez wyobraźnię odbiorcy. Mamy tu do czynienia z prawdziwą czytelniczą ucztą. Dodam, że większość książki wypełniają opisy bitewnych pejzaży, których pozazdrościłby sam Michael Bay. 

Co do wad - chyba najpoważniejszą kwestią była dla mnie na dłuższą metę monotonna i niemal zupełnie pozbawiona emocji narracja. Niemal - bo kilka razy miałem okazję zaśmiać się, czytając opisy interakcji DB 24 i jego wspólnika - również robota. Sztywne (czy może raczej - stalowo-krzemowe) poczucie humoru może bawić. A jednak - musiałem przerywać lekturę kilka razy, bo bardzo szczegółowe analizy robota bywały dla mnie męczące i mało emocjonujące, mimo że dotyczyły sytuacji z samego serca zawziętej walki. Ale to pewnie dlatego że, tak jak już wspominałem, nie należę do fanów narracji pierwszoosobowej.

Zamboch wykreował zupełnie nowy świat w brawurowy sposób, jednocześnie wracając do korzeni gatunku. Wojna absolutna to niesamowita gratka dla tych, którzy lubią wartką akcję, odrywane robotyczne ramiona i eksplodujące statki kosmiczne, ale również dla czytelników, którzy cenią uwagę poświeconą detalom i tym smaczkom, które napędzają wyobraźnię i zachęcają do rozmyślań nad tym, jak bardzo wojna może się jeszcze zmienić. Mam nadzieję, że Zamboch będzie kontynuował Wojnę absolutną, nie mogę się doczekać, by poznać jego kolejne, równie świeże pomysły.

Wojna absolutna

Autor: Miroslav Žamboch
Okładka: Rafał Szłapa
Wydawnictwo: Fabryka Słów
Miejsce wydania: Lublin
Wydanie polskie: 9/2016
Liczba stron: 300
Format: 125x195 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788379641710
Wydanie: I
Cena z okładki: 34,90 zł


blog comments powered by Disqus