"Muzyka. Przewodnik Krytyki Politycznej" - recenzja książki #2

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Dagmara Trembicka-Brzozowska
6 lipca 2013



Pod-słuchane, pod-powiedziane
 

Maniera Krytyki Politycznej, która zmienia oryginalne tytuły wydawanych przez siebie książek, jest nieco dezorientująca. Czym jest Muzyka: Przewodnik Krytyki Politycznej? Tłumaczeniem publikacji pod redakcją Roba Younga, która pierwotnie nosiła tytuł The Wire Primers: A Guide to Modern Music. Oryginalny tytuł zdradza z grubsza zawartość książki. Składają się na nią teksty publikowane w magazynie "The Wire", w sekcji pod tytułem Primers, których autorami są stali współpracownicy magazynu.

"The Wire", od czasu swojego powstania na początku lat 80., prezentuje czytelnikom świat muzyki eksperymentalnej, stąd też zawartość Przewodnika koncentruje się właśnie na podziemnych zjawiskach, które – jeśli wchodzą później do kultury głównego nurtu – tracą najczęściej surowość swojego brzmienia oraz ideologiczny (lub programowo bezideowy) wydźwięk. Teksty zebrane w książce poświęcone są albo jednemu artyście/zespołowi (Sonic Youth, Frank Zappa And The Mothers of Invention, John Cage), albo całemu nurtowi (noise, dubstep, no wave).

Publikacja podzielona jest na cztery działy: Avant rock, Funk, hip-hop i okolice, Jazz i improwizacja oraz Nowoczesna kompozycja. Nie ma chyba większego sensu komentować takiego doboru. Z pewnością każdy czytelnik książki będzie mógł wskazać czy to na gatunek, czy też artystę, którego w jego indywidualnym odczuciu brakuje (proszę bardzo, choćby Genesis P-Orridge i neofolk), trzeba jednak zdać sobie sprawę, że współczesna muzyka jest zjawiskiem tak rozległym, że stworzenie książki mieszczącej wszystkie jej odłamy i zjawiska, nawet same ważne, jest nieosiągalne. Zwłaszcza, że wartościowanie owej ważności to indywidualna sprawa. Redaktor dokonał takiego wyboru i należy to uszanować, inaczej czytelnicza frustracja jest nieunikniona.

Poszczególne teksty posiadają w zasadzie jednakową kompozycję. Autorzy przytaczają dyskografię zespołu (zwykle: wybraną dyskografię) lub płyty znaczące dla danego gatunku i omawiają ich zawartość oraz kontekst. Mamy więc do czynienia z czymś w rodzaju małych monografii (jeśli zgodzimy się, że monografie mogą być małe), uporządkowanych chronologicznie. Jest to nieco rozczarowujące, ponieważ przypomina wpisy z Wikipedii, pozbawione lub przynajmniej mocno okrojone z refleksji, próby jakiegoś pozahistorycznego, fenomenologicznego ujęcia, dekonstrukcji samej muzyki, nie zaś jej historycznych manifestacji. Być może takie założenie leżało u podstaw książki, czyni ją to jednak bardziej zbiorem uporządkowanych recenzji muzycznych niż faktycznym przewodnikiem.

Muzyka: Przewodnik Krytyki Politycznej odsłania przed czytelnikiem największy mankament dziennikarstwa muzycznego: język. Wiadomo, że przeniesienie pewnej pozawerbalnej ekspresji (dźwięku) na grunt języka jest z założenia trudne, może nawet niemożliwe. Dziennikarz, chcąc zbliżyć się do niemożliwego zadania, skazany jest niestety na przymiotniki, które tracą precyzję i zostawiają czytelnika w pozycji wyjściowej niewiedzy. "Surowe gitary" nic przecież nie mówią, nie są uwagą techniczną ("surowe" czyli pozbawione przesteru? Raczej nie o to chodzi), a stanowią (wraz z całą gromadą im podobnych "głębokich wokali" i "tłustych bitów") podstawowy budulec muzycznego języka.

Jeśli mieliście kiedyś pecha trafić na mniej udaną domówkę – a pewnie większość z nas dzieli to doświadczenie – pamiętacie zapewne taki moment, zwykle gdy kończą się już alkohol lub wolne sypialnie, kiedy ktoś wpada na pomysł, by podzielić się z resztą towarzystwa swoim niecodziennym gustem muzycznym i odpalić w znanym serwisie internetowym kilka piosenek, których "pewnie nie znacie, a powinniście...". Jest to moment, w którym należy rozważyć możliwie szybki powrót taksówką do domu. Muzyka: Przewodnik Krytyki Politycznej niebezpiecznie przywodzi na myśl taką właśnie sytuację.
 

Muzyka. Przewodnik Krytyki Politycznej

Redakcja: Rob Young
Autor: praca zbiorowa
Wydawnictwo: Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Wydanie polskie: 3/2013
Liczba stron: 432
Format: 120x165 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 9788363855154
Wydanie: I
Cena z okładki: 34,90 zł


blog comments powered by Disqus