"Frankenstein. 100 lat w kinie" - recenzja książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Alicja "cichutko" Laskowska
20 czerwca 2013

www.gildia.pl
Frankenstein. 100 lat w kinie.
Dostępność: 1-2 dni robocze
Cena: 31,40 zł 44,99 zł
dodaj do koszyka
 
Gwiazda gorszego boga
 
Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz, najbardziej znany utwór Mary Shelley i ikona literatury romantycznej, liczy już sobie niespełna 200 lat. Jego kinowa kariera jest o połowę krótsza. Mimo tego, to właśnie za sprawą kina i telewizji powieść Shelley zyskała popularność, którą cieszy się obecnie.
 
100 lat to bardzo długi okres czasu, jeśli pod uwagę bierzemy tak gwałtownie rozwijającą się i rozrastającą gałąź sztuki, jaką jest kinematografia. Mimo to, Rafał Donica postanowił podjąć wyzwanie i spróbować opisać obecność potwora Frankensteina w całej historii kina. Owocem tego ambitnego planu, którego utopijność pozostaje w świadomości autora, jest książka Frankenstein. 100 lat w kinie. Zawiera ona chronologicznie uporządkowane opisy filmów o tytułowym bohaterze, zwracające uwagę na zachodzące przemiany techniczne, sposoby obrazowania i traktowania wyjściowego materiału, a także narastającą tradycję, z którą nowe produkcje musiały się mierzyć.
 
Autor zadał sobie trud opisania niezliczonej ilości tytułów (sam we wstępie wspomina o 140). Niektórym poświęcony jest cały podrozdział, inne zostają wspomniane w krótszych, jednoakapitowych opisach, niektóre zaś tylko wymienione. Ciężko wyrokować nieprofesjonalnemu czytelnikowi, lecz wydaje się, że Rafał Donica bardzo dobrze rozłożył akcenty i rzeczywiście skupił się na najważniejszych i najciekawszych pozycjach, dopełniając całości wspomnianymi uzupełnieniami. Co więcej, oprócz produkcji kinowych, w książce znalazły się też opisy seriali telewizyjnych, kreskówek i filmów animowanych oraz reklam, w których wykorzystano postać potwora Frankensteina. Frankenstein. 100 lat w kinie obejmuje profesjonalne, wysokobudżetowe produkcje, jak i niskobudżetowe, amatorskie dzieła, horrory klasy B, kampowe pastisze, a nawet filmy pornograficzne, których – jak łatwo się domyślić – w tym przypadku nie ma zbyt wiele.
 
Zaletą tej książki jest bez wątpienia jakość wychodząca ponad kronikarską konieczność. Donica nie tylko przywołuje tytuły znanych mu filmów, nie tylko podaje obsadę czy informacje, których każdy mógłby się doszukać na portalach filmowych. Dodaje ważne konteksty natury technicznej (na przykład o farbowaniu pierwszych taśm na zielono), lecz przede wszystkim pokazuje, jak potwór Frankensteina, zwany – właśnie za sprawą kina – Frankensteinem, kształtował się w zbiorowej wyobraźni masowej publiczności. Odkrywa także sposób, w jaki literacka kreacja stymulowała artystów – aktorów, reżyserów, scenarzystów. Pokazuje, jak w pewnym momencie motyw potwora Frankensteina stał się kliszą, gdy wyeksploatowany przez popularne produkcje zaczął być powielany i cytowany przez żądne pieniędzy wytwórnie.
 
Jeśli spojrzymy na tę publikację z wewnętrznej perspektywy, analizując jej metodologię, konstrukcję, język i tak dalej, uznamy ją za dobrą. Wszystko tu wydaje się wykonane bardzo sprawnie, z dbałością (czasem może nieco przesadną) o szczegóły. Jednak jeśli spojrzymy na nią z zewnątrz, zajmując pozycję nie krytyka, a czytelnika, którego miarą oceny książki jest przyjemność płynąca z lektury, zainteresowanie, jakie ta w nim wzbudza, bądź (pragmatyczna) wartość zdobytych informacji, to tekst Donicy wypada dużo gorzej. 
 
Mimo wysokiej jakości pracy wykonanej przez autora, trzeba przyznać, że lektura Frankenstein. 100 lat w kinie nie należy do wciągających. Powtarzalność tematu nudzi czytelnika, a niektóre konteksty (na przykład przytaczanie informacji biograficznych o Andym Warholu) wydają się zbędne. Album ten z pewnością zadowoli fanów romantycznego doktora, lecz dla odbiorcy o innych zainteresowaniach, nawet sympatyzującego z kinem, nie będzie pozycją szczególnie interesującą.

Frankenstein. 100 lat w kinie

Autor: Rafał Donica
Wydawnictwo: Yohei
Miejsce wydania: Wrocław
Wydanie polskie: 1/2013
Liczba stron: 264
Format: 200x270 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 978-83-63131-04-3
Wydanie: I
Cena z okładki: 44,99 zł


blog comments powered by Disqus