Polska alternatywa dla Pottera

Autor: Mirosław Skrzydło
10 lutego 2007

Od pewnego czasu dużą uwagę przywiązuję do książek przeznaczonych dla młodego czytelnika. Wiadomo bowiem, iż czym skorupka za młodu nasiąknie(...), a samo czytelnictwo jest jedną z najbardziej wartościowych form spędzania wolnego czasu. Szczerze gratuluję J.K. Rowling za to, że potrafiła uruchomić globalny proces masowego zainteresowania literaturą młodzieżową. Powstało wiele lepszych i gorszych książek adresowanych do tej, wymagającej szczególnego potraktowania, grupy odbiorców.

Trylogię Rafała Kosika o trójce pomysłowych gimnazjalistów bez żadnego wahania klasyfikuję do niezwykle udanych postpotterowych dzieł. Wprawdzie nie ma tutaj żadnych czarów ani magów, za to autor serwuje nam duchy, gnoma, całe mnóstwo cybernetyki, a nawet samego Świętego Mikołaja.

Niczym w książkach o przygodach młodego czarodzieja, wszystkie pozornie nieistotne epizody łączą się w jedną, spójną całość tuż przed samym finałem opowieści. Magię zastępują roboty i inne cybernetyczne cudeńka, chociaż jeden z bohaterów wykazuje oznaki nadzwyczajności. Analogicznie do Pottera, szkołę zamieszkują duchy, a nauczyciele tworzą specyficzny wachlarz osobowości. Najbardziej barwnym belfrem w gimnazjum jest niespełna rozumu nauczyciel biologii, prowadzący dodatkowe zajęcia z botaniki. Na zajęciach tych Felix i s-ka pomagają ekscentrykowi hodować przeróżne dziwaczne krzyżówki roślin i owadów, jak na przykład czterolistne latające koniczyny, powstałe ze skrzyżowania koniczyn z motylem, czy też bluszczyk szamponiasty, sadzony na przetłuszczonych ludzkich głowach (sic!).

Dużą zaletą tych książek jest ich odpowiednio wyważony humor. Zdania takie jak: styl worka kartofli uciekającego w panice przed frytkownicą, to inteligentny żart spod znaku niedościgniętego kawalarza i moralisty Terry'ego Pratchetta.

Język całej trylogii jest nowoczesny, dostosowany do młodego czytelnika, czerpiący pełną garścią z potocznego slangu, a przy tym wzbogacający słownictwo nastoletniego czytelnika o nowe wyrażenia. Autor wprowadza też nowe słowa, takie jak: hopsasy – obcasy na sprężynach, czy krowiant – kanapki z wołowiną.

Opisy nie nużą, są przedstawione w bardzo plastyczny sposób. Ciekawie zaprezentowane są przede wszystkim szalone wynalazki ojca Felixa: kieszonkowe solarium, samojezdna golarka, klimatyzacja do butów, czy wiele, wiele innych. Właśnie takie zwariowane pomysły są osią całej opowieści i dodają jej niebywale intrygującego charakteru.

Nietuzinkowe rozwiązania ukazują bogatą wyobraźnię autora cyklu przygód o Felixie, Necie i Nice. Przygodowa trylogia jest intrygująca, ciekawie skomponowana, wyrazista i nietypowa. Sam Rafał Kosik natomiast wyznacza nowy kierunek w polskiej literaturze młodzieżowej.

Czytelnicy mogą odnaleźć tutaj dydaktyczną warstwę fabuły, pomocną przy opanowywaniu materiału z różnych przedmiotów szkolnych, jak także przestrzegającą, np. przed piciem Coca-Coli (Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi).

Książki te mają w sobie coś z Szatana z siódmej klasy; misterne tajemnice odsłaniane przez trójkę wyjątkowych gimnazjalistów. Problemy społeczne (kwestia etyczna jedzenia mięsa, bieda, alkoholizm, etc.) zaprezentowane są w bardzo przejrzysty, przemawiający do młodego czytelnika sposób.

Rafał Kosik nie tworzy kolejnego fantastyczno-wirtualnego świata, lecz nieprawdopodobne przygody tytułowego trio wkomponowuje w Polską rzeczywistość. Mamy zatem Warszawę, Zakopane z UFO, ulepszonego o szereg gadżetów poloneza, etc. W wielu miejscach pojawiają się nawiązania do kanonów literatury oraz filmów fantasy i science fiction: podkreślenie wielkiej roli przyjaźni w życiu człowieka, będącej mottem przewodnim Hobbita, opanowywanie posiadanej przez jednego z bohaterów mocy, niczym Luke Skywalker z Gwiezdnych Wojen.

Cykl opowieści o warszawskich nastolatkach polecam wszystkim (bez względu na wiek i upodobania literackie), którzy uwielbiają czytać, są otwarci na coś nowego, niesamowitego i błyskotliwego. A jako początkującemu nauczycielowi, nie pozostaje mi nic innego, jak tylko wystawić twórcy omawianej trylogii (czwarta część już w drodze) szóstki z plusem. Oby tak dalej, panie Rafale! Brawo!

Felix, Net i Nika #1 - Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi

Autor: Rafał Kosik
Wydawnictwo: Powergraph
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 11/2004
Liczba stron: 376
Format: 140x210 mm
Oprawa: twarda
ISBN: 83-921466-0-3
Wydanie: I
Cena z okładki: 33,90 zł


blog comments powered by Disqus