Recenzja książki "H.P. Lovecraft: Biografia"

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Bool
29 września 2011

Wbrew tytułowi, dzieło S.T. Joshiego nie do końca jest biografią Lovecrafta. Jest czymś więcej. Stanowi kompendium życia i twórczości pisarza, analizę tekstów oraz kontekstów, jakie złożyły się na jego dorobek i biografię. Próbą – całkiem udaną – zrozumienia fenomenu H.P. Lovecrafta.

Joshi nadał swemu dziełu strukturę chronologiczną, zaczynając od przodków swego bohatera, przechodząc kolejno przez lata jego dzieciństwa, młodości, małżeństwa i przeprowadzki do Nowego Jorku, rozstania i powrotu w rodzinne strony, problemów finansowych i zdrowotnych, aż po kres życia i pośmiertną spuściznę. Trudno jednak wyzbyć się wrażenia, że bohaterem książki nie jest Lovecraft-człowiek, lecz Lovecraft-pisarz. Większość wydarzeń, traum, zachwytów znajduje swoje późniejsze odbicie w twórczości Howarda. Historia opowiedziana przez Joshiego jest w pewnym sensie zdeterminowana, nastawiona na tropienie właśnie tych elementów, których potwierdzenie można znaleźć w tekstach autora "Zewu Cthulhu".

W tym wyznaczonym przez siebie obszarze Joshi dokonał świetnej roboty. Zebrał niewiarygodną ilość źródeł – zapisków, listów, wspomnień, pamiętników, wycinków prasowych – by z nich wysnuć obraz wielowymiarowy. Odsłania przed czytelnikiem portret H.P. Lovecrafta zarysowany na wyraźnym tle, na które składają się m.in. ówczesne głośne odkrycia naukowe i stan badań w dziedzinach interesujących pisarza, sytuacja polityczna, ekonomiczna i społeczna Stanów Zjednoczonych, lektury i wciąż rozrastająca się biblioteka najsłynniejszego dziś mieszkańca Providence oraz wiele, wiele innych. Widzimy wyraźnie powiązania między życiem a literaturą, przez co dorobek twórczy przeistacza się w świadectwo epoki. A w przypadku Lovecrafta jest to bardzo dziwne, zakręcone świadectwo.

"H.P. Lovecraft: Biografia" stanowi świetny przyczynek do analiz i interpretacji poszczególnych utworów Lovecrafta. Joshi bardzo dużo uwagi poświęca rekonstrukcji procesu twórczego towarzyszącego każdemu z dzieł, kwestiom publikacji i recepcji. Jednocześnie sam chętnie podejmuje się interpretacji poszczególnych wierszy czy opowiadań, dając solidne podstawy i inspiracje do nowych odczytań.

Zakres książki jest szerszy niż samo życie Lovecrafta. Wychodząc od jego doświadczeń literackich, Joshi często czyni rozbudowane dygresje w stronę ulubionych autorów. Rozwija więc refleksje na temat Poego czy Machena – o którym sam wiele napisał. Nie zatrzymuje się też na śmierci swego bohatera, lecz opisuje jego epigonów oraz echa, jakimi jego twórczość odbija się we współczesnej literaturze i kulturze popularnej.

"H.P. Lovecraft: Biografia" liczy ponad 1000 stron. Zawiera obszerne przypisy i bibliografię. Spełnia wymogi pracy naukowej, a jednocześnie jest przyjemna w odbiorze. Warto ją przeczytać, choć jest to zadanie wymagające odpowiedniej cierpliwości i konsekwencji. Z pewnością po tej lekturze chętnie wrócicie do opowiadań Lovecrafta.

H.P. Lovecraft: Biografia

Autor: S.T. Joshi
Tłumaczenie: Mateusz Kopacz
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Miejsce wydania: Poznań
Wydanie polskie: 11/2010
Liczba stron: 1180
Format: 155x235 mm
Oprawa: twarda
ISBN-13: 9788375064803
Wydanie: I
Cena z okładki: 59 zł


blog comments powered by Disqus