Święta misja diabła

Autor: Mirosław Skrzydło
Korekta: Bool
3 kwietnia 2009

„Rzecz o zbłąkanej duszy” Siergieja Sadowa to opowieść o młodym diable, wypełniającym trudną misję ocalenia zagubionej, poszukującej swego miejsca w zaświatach duszy. Mamy tutaj do czynienia ze wspólną walką diabła i anielicy o zatraconego w mrocznej rosyjskiej rzeczywistości chłopca. Czy taki wysoce ryzykowny sojusz może okazać się możliwy? Jak prezentują się Piekło i Niebo w wykonaniu pana Sadowa?

Bohaterowie książki rosyjskiego pisarza są nazbyt powierzchownie zaprezentowani. Autor nawet nie starał się godnie przedstawić psyche wymyślonych przez siebie postaci. Ezergil wcale nie zachowuje się jak prawdziwy diabeł; w wielu sytuacjach jest w nim więcej dobroci niż zła. Alona za to przejawia wiele cech, których nie powinien posiadać anioł, jak wściekłość czy bezradność. Od rozmów dwójki bohaterów wieje nudą i są one całkowicie przewidywalne. Nie ma w ich ani krzty oryginalności ani potrzebnego w tego typu książkach elementu humorystycznego.

Szkoła, w której uczą się młode diabły, do złudzenia przypomina Hogwart, jest to kolejne faux pas autora. Mamy tutaj surowych nauczycieli, naiwnie brzmiące nazwy przedmiotów i tym podobne „potterowskie” elementy. Zresztą w książce znajdziemy wiele nawiązań do serii pani Rowling, m.in. pojedynek z zagorzałym przeciwnikiem, skrzaty domowe, niektóre czary.

Motyw wspólnego ratowania duszy ludzkiej przez anioła i diabła jest dla mnie kuriozalny, naiwny, wręcz niedorzeczny. Niejeden czytelnik w trakcie lektury może głośno zapytać: „O co tu właściwie chodzi? Jaka jest przyjemność we wspólnym dążeniu dwóch z natury odmiennych istot do osiągnięcia tego samego celu?”

Nie przekonuje mnie także wizja Piekła jako miejsca w pełni zbiurokratyzowanego, o wysokim stopniu rozwoju techniczno-informatycznego. Równie dobrze akcja mogłaby się toczyć w każdej innej rzeczywistości i czasie, np. w Średniowieczu czy na Księżycu. Nie ma tutaj nazbyt wielu cech świadczących o przebywaniu w Piekle, które z taką szczegółowością opisują inni twórcy1, jak na przykład cierpienie i katusze potępionych dusz, ból diabłów spowodowany odrzuceniem przez Boga, maszkary wprost z koszmarów. Piekło i Niebo znajdują się na tym samym poziomie rozwoju. Jedyna różnica polega na tym, że anioły posiadają skrzydła, a diabły ogony.

Drobna zmiana następuje w części drugiej, gdy Ezergil (główny bohater książki, nastoletni diabeł o wygórowanych ambicjach i wyjątkowo przeciętnej osobowości) pojawia się na Ziemi. Jest to jedyne ocalenie przed totalną katastrofą pierwszego tomu „Rzeczy o zbłąkanej duszy.” Przyznam szczerze, iż stwierdziłem, że jeśli akcja się nie rozwinie, a autor nadal w tak oporny, iście łopatologiczny sposób będzie opisywał Piekło i Niebo oraz ich mieszkańców, zakończę swą przygodę z dziełem rosyjskiego fantasty. Jednak zdołałem dotrzeć do końca tej nieco zbyt trywialnej opowieści. Wspomniana zmiana dotyczy m.in. ciekawej prezentacji uzależnionego od alkoholu, pełnego agresji męża potępionej duszy i jego zastraszonego syna, żądnego krwawej zemsty na tyranie, oraz rosyjskiego miasta pełnego wszelakiej maści zwyrodnialców.

Jeśli chodzi o przekład pani Ewy Skórskiej, jest on fachowy i praktycznie bezbłędny. Gorzej prezentuje się okładka książki autorstwa pana Piotra Cieślińskiego. Nie twierdzę, że ilustracja jest słaba, wręcz przeciwnie, dostajemy solidną pracę, pełną doskonałych elementów. Nie przekonują mnie tylko postaci na niej zaprezentowane. Zapoznając się z lekturą, wyobraziłem sobie dwójkę głównych bohaterów całkiem inaczej. Wątpię, by takie niemrawe oseski jak na okładce mogły ocalić jakąkolwiek duszę przed potępieniem.

„Rzecz o zbłąkanej duszy” to niestety książka niespójna, momentami nudnawa i wyjątkowo przeciętna. Trója na szynach i niezbyt pozytywne rokowania, jeśli chodzi o ciąg dalszy przygód demona Ezergila i anielicy Alony.

1) chociażby Mike Carey w błyskotliwej, przerażającej komiksowej serii „Lucyfer” czy wizje zaprezentowane przez Clive’a Barkera w jego mrocznych opowiadaniach i książkach, np. w wyśmienitym „Powrocir z Piekła” czy nierównej „Historii pana B.”

Rzecz o zbłąkanej duszy #1 - Rzecz o zbłąkanej duszy, tom 1

Autor: Siergiej Sadow
Okładka: Piotr Cieśliński
Wydawnictwo: Fabryka Słów
Miejsce wydania: Lublin
Wydanie polskie: 6/2008
Seria wydawnicza: Obca Krew
Liczba stron: 400
Format: 125x195 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 978-83-7574-052-3
Wydanie: I
Cena z okładki: 9,99 zł


blog comments powered by Disqus