Zapiski moskiewskiego celnika

Autor: Rafał Pawłowski
25 czerwca 2008

Siergiej Łukianienko to pisarz z gatunku tych, którym posługiwanie się piórem przychodzi z najwyższą łatwością. Niestety szybko i sprawnie wykreowane przez niego wersety, czyta się równie łatwo, jak potem o nich zapomina. Nie zmienia to faktu, iż w obszarze współczesnej literatury popularnej zza Buga, Łukianienko zajmuje istotne miejsce.

Punkt wyjścia najnowszej powieści autora cyklu "Patrol" przywodzi na myśl fabuły Philipa K. Dicka czy Franza Kafki. Oto pracujący dotąd w firmie informatycznej w Moskwie Kirył pewnego dnia zastaje w swoim mieszkaniu obcą kobietę. Kiedy wzywa milicję, okazuje się, iż kobieta ta mieszka tu już od wielu lat, zaś on sam oficjalnie nie istnieje. Gdy próbuje potwierdzić swą tożsamość, okazuje się, iż nie poznają go niedawni sąsiedzi, znajomi, a nawet rodzina czy ukochany terier.

Wraz ze zrozpaczonym Kiryłem podążamy tropami, które podtykają nam kolejne fabularne zwroty Brudnopisu, by dowiedzieć się, iż Moskwa stanowi bramę do równoległych rzeczywistości, a nasz bohater właśnie awansował na celnika, który kontrolować ma przejścia między światami. W tym miejscu całkiem misternie uszyty pomysł na fabułę zaczyna niestety dryfować w kierunku banalnej powieści awanturniczo-przygodowej. Miast więc eksploracji alternatywnych przestrzeni, o którą aż się prosi poznając niewielkie fragmenty tych światów, narracja koncentruje się na Kiryle i jego moralno-sercowych rozterkach związanych z nową funkcją i poznanymi w ten sposób ludźmi. I choć w tle wybrzmiewają gdzieś ważne pytania o miejsce człowieka we wszechświecie, to Łukianienko nie podejmuje próby zmierzenia się z absolutem lecz ucieka w bezpieczne rejony zabawy słowem.

To zresztą wychodzi mu całkiem sprawnie. Za żart wysokiej próby uznać należy scenę, w której główny bohater pragnie wyjaśnienia swej sytuacji i z pytaniem o nią zwraca się do znanego rosyjskiego pisarza s-f. Ten, udzielając mu krótkiej lekcji rosyjskiej literatury fantastycznej, wykłada mu, jak potoczyłyby się jego dalsze losy, gdyby był bohaterem powieści Strugackich, Bułyczowa, czy też innego z rodzimych twórców.

Idąc dalej tym tropem czytelnik dostaje niejako odpowiedź co różni Kiryła od bohaterów, przywołanych wcześniej, książek Dicka czy Kafki. Kirył to bohater Łukianienki. I podobnie jak Anton Gorodetski z "Patrolu", choć czasem przychodzi mu obcować z bogami, to jednak twardo stoi na ziemi szukając na niej swojego kawałka szczęścia. Na szczęście, choć wiemy, iż w końcu uda mu się je znaleźć, to opowieść o poszukiwaniu to pomysł na przyjemne spędzenie czasu.

Brudnopis

Autor: Siergiej Łukjanienko
Tłumaczenie: Anna Skórska
Wydawnictwo: Mag
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 2/2008
Tytuł oryginalny: Cziernowik
Liczba stron: 368
Format: 125x195 mm
Oprawa: miękka
ISBN-13: 978-83-7480-076-1
Wydanie: I
Cena z okładki: 29,99 zł


blog comments powered by Disqus