Stanisław Lem

Ur.: 12 września 1921 , Lwów
Zm.: 27 marca 2006
zdjęcie

Stanisław Lem - syn Samuela Lema, lekarza laryngologa, i Sabiny z Wollnerów.

Od 1932 uczęszczał do II Państwowego Gimnazjum im. K. Szajnochy we Lwowie; w 1939 zdał maturę. Po zajęciu Lwowa przez ZSRR studiował w 1940-1941 w Instytucie medycznym. W czasie okupacji niemieckiej pracował przez dwa lata jako pomocnik mechanika i spawacz w garażach niemieckiej firmy zajmującej się odzyskiwaniem surowców. W 1944, po wkroczeniu do miasta armii radzieckiej, kontynuował studia medyczne. W 1946, w ramach tzw. akcji repatriacyjnej, wyjechał do Krakowa, gdzie podjął studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Debiutował w 1946 powieścią fantastyczną Człowiek z Marsa; wiersze i opowiadania publikował od tegoż roku w Kuźnicy (1946), Tygodniku Powszechnym (1946-1948) i Żołnierzu Polskim (1946-1947). W 1946 należał do Zespołu Młodych Inaczej. Po uzyskaniu absolutorium w 1948, pracował do 1950 jako młodszy asystent w Konserwatorium Naukoznawczym prowadzonym w Krakowie przez prof. Mieczysława Choynowskiego. Ogłaszał artykuły z zakresu medycyny w Polskim Tygodniku Lekarskim(1947) i Życiu Nauki (1948-1949).

W 1953 ożenił się z Barbarą Leśniak, lekarzem radiologiem. Kontynuując twórczość literacką, publikował opowiadania, recenzje, eseje, artykuły, felietony i opowiadania w Nowej Kulturze (1953-1962), Przekroju (1953-1964), Życiu Literackim (1953-1970), w tygodniowym dodatku do Gazety Krakowskiej pt. Zdarzenia (1957-1960; w 1958-1959 cykle: Felieton praski, Felieton) Tygodniku Powszechnym (ponownie od 1957), Twórczości (1958-1966), Miesięczniku Literackim(1967-1970), Nurcie (1967-1977), Studiach Filozoficznych (od 1967), Tekstach (1972-1979), Kulturze (1974-1976) oraz Itd. (w 1978-1979 cykl felietonów pt. Czy jesteśmy sami w Kosmosie). Współpracował też z czasopismami zagranicznymi, m. in. z tygodnikiem Literaturnaja Gazieta (Moskwa, od 1962) i Quarber Merkur (Wiedeń, od 1967), Science Fiction Commentary (Australia, od 1970), Science Fiction Studies (Montreal, od 1973). Otrzymał nagrody literackie Ministra Kultury i Sztuki II (1965) i I (1973) stopnia, nagrodę Ministra Spraw Zagranicznych za popularyzacją polskiej kultury za granicą (1970), nagrodę miesięcznika Problemy (1968) i Miesięcznika Literackiego (1971), Nagrodę Państwową I stopnia w dziedzinie kultury i sztuki (1976), nagrodę Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za całokształt współpracy artystycznej (1979), Wielką Nagrodę Literatury Detektywistycznej (1979), nagrodę Odry (1980). W 1971 został członkiem Science-Fiction Research Association, w 1972 członkiem Komisji PAN Polska 2000. W 1981 otrzymał doktorat honoris causa Politechniki Wrocławskiej. W okresie stanu wojennego przebywał w RFN i Austrii. Publikował w tym czasie w Piśmie, a w 1983-1987 ogłaszał (pod pseud. P. Znawca) artykuły publicystyczne w paryskiej Kulturze. Pod koniec lat osiemdziesiątych zajął się układaniem prognoz futurologicznych dla wielu ośrodków zagranicznych. Od 1990 zamieszczał studia i eseje w Tekstach Drugich i Dekadzie Literackiej. Kontynuował współpracę z Tygodnikiem Powszechnym (tu m. in. od 1992 stały felieton literacki Świat według Lema), Odrą (tu m. in. od 1992 stały cykl felietonów pt. Rozważania sylwiczne).

Otrzymał nagrodę Fundacji im. A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1986), nagrodę im. J. Parandowskiego przyznawaną przez Polski Pen Club (1995), Nagrodę Wielką Fundacji Kultury (1996) oraz nagrody zagraniczne, m. in. Europejskiego Kongresu Science Fiction EUROCON (1976, 1980), austriacką nagrodę państwową w dziedzinie kultury europejskiej (1984), austriacką nagrodę im. F. Kafki (1991) oraz medal międzynarodowego Stowarzyszenia Uczestników Lotów Kosmicznych (1995). W 1992 planetoida nr 3836 otrzymała imię Stanisława Lema nadaną przez Międzynarodową Unię Astrologiczną. W 1997 otrzymał honorowe obywatelstwo m. Krakowa. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (1955), Krzyżem Oficerskim (1959) i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1970), Orderu Sztandaru Pracy II Klasy (1979).

Do końca życia mieszkał w Krakowie.

Strona oficjalna:
www.lem.pl


Filmy:

Bibliografia:



blog comments powered by Disqus