Stephen King "Carrie", wydanie z 2013 roku - recenzja książki

Autor: Aleksander Krukowski
Korekta: Szczepan Matyjasek
18 czerwca 2014

www.gildia.pl
Carrie.
Dostępność: 24h
Cena: 20,80 zł 32,00 zł
dodaj do koszyka

Debiut króla

Carrie to debiutancka powieść Stephena Kinga. Jej wznowienie przez wydawnictwo Prószyński i S-ka, motywowane przez remake kinowej adaptacji, skłania ku refleksji nad sukcesem zarówno literackiego pierwowzoru, jak i dalszej kariery autora.

Oczywiście, kiedy Carrie ukazała się po raz pierwszy w Stanach Zjednoczonych w 1974 roku nikt nie spodziewał się tak olbrzymiego powodzenia. Nawet autor. Zwłaszcza autor, bo przecież Stephen King przyznał, między innymi na łamach Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika, że pierwszy maszynopis Carrie wylądował w śmietniku. I tylko jego żonie, Tabithcie, zawdzięczamy debiut Kinga. To ona przeczytała wyrzuconą powieść i zachwycona nią rozesłała kopie do wydawnictw, dzięki czemu amerykański gigant wydawniczy Doubleday skontaktował się z pisarzem i ustalił datę premiery. W tej chwili powieść znana jest na całym świecie, od 1990 roku także w Polsce. Wtedy ukazało się jej pierwsze polskie tłumaczenie, choć fani horrorów znali już pewnie wcześniej historię Carrie, za sprawą kinowej adaptacji z 1976 roku, w której zagrał między innymi John Travolta. W 2013 roku do kin trafiła nowa wersja, w reżyserii Kimberly Peirce, z Chloë Grace Moretz w roli tytułowej. Ją też możemy zobaczyć na okładce nowej edycji.

Carrie opowiada o nastolatce, która odkrywa w sobie zdolności telekinetyczne i telepatyczne. Potrafi mocą swojego umysłu przesuwać przedmioty oraz wpływać na myśli innych osób. Nowe moce nie czynią z Carrie White złej osoby. Dopiero jej środowisko sprawia, że Carrie zaczyna używać swych paranormalnych zdolności w agresywny sposób. Carrie jest wyjątkowa. Posiada zdolności, którymi oczywiście nie chce dzielić się z ludźmi. Ale nieświadomi jej mocy ludzie dokuczają nastolatce. Nie może ona znaleźć oparcia ani w środowisku rówieśniczym, ani w rodzinie. Wychowywana przez samotną matkę, religijną fanatyczkę, staje się ofiarą jej paranoi. Matka znęca się nad córką, stawiając jej absurdalne zarzuty i karząc z sadystycznym zacięciem. W szkole Carrie też nie znajduje wytchnienia, staje się celem mniejszych i większych żartów jej bezwzględnych rówieśników. Skromna i cicha dziewczyna gnębiona jest przez uczniów na coraz to nowe, bardziej wymyślne sposoby. Kiedy Carrie staje się świadoma swoich mocy, zbliża się bal maturalny. Maturzyści postanawiają raz jeszcze zabawić się kosztem cichej dziewczyny, ale nie wiedzą, w jakie kłopoty się wpędzają.

Carrie jest powieścią w mocno amerykańskim stylu. Podejmuje tematy, które choć nie dotyczą jedynie Stanów Zjednoczonych, to w tamtejszej kulturze i tamtejszych mediach wydają się być najsilniej obecne. Chodzi tu zarówno o religijny fanatyzm, znęcanie się nad uczniami szkół, jak i licealne masakry, które co jakiś czas budzą trwogę amerykańskiego społeczeństwa. Ale jest to przede wszystkim powieść o dojrzewaniu: o trudnym okresie przemian emocjonalnych, psychicznych i fizycznych. O sile, którą odkrywa w sobie młody człowiek, i o problemach z jej odpowiedzialnym wykorzystaniem w obliczu braku pozytywnych wzorców.

Debiut Kinga był udany nie tylko ze względu na wciągającą fabułę, interesujących bohaterów i dynamiczny finał. Była to także powieść dobrze skrojona artystycznie i dość nowoczesna, jak na lata 70. W Carrie typowa, trzecioosobowa narracja liniowa przerywana jest fragmentami artykułów prasowych, telegramów, zeznań sądowych i innych fikcyjnych źródeł. Uwiarygodnia to świat powieściowy i  urozmaica książkę.

Od samego początku King dał się poznać jako mistrz budowania napięcia i wywoływania grozy. W Carrie krwawe jest głównie zakończenie, ale od początku autor prowadzi nas ku finałowi bardzo konsekwentnie. Szybko zaczynamy przeczuwać tragedię, ku której historia zmierza nieubłaganie. Lektura tej powieści - liczącej raptem 200 stron - to doświadczenie poruszające, wstrząsające. I zapadające w pamięć, dlatego King, mimo bardzo szerokiej działalności, podejmowania rozmaitych form i rozmaitych gatunków, na zawsze już pozostał w czytelniczej świadomości twórcą horrorów. Jego debiut był zbyt dobry, zbyt totalny, aby w przyszłości mógł się od niego uwolnić. Ma to swoje dobre strony.

Carrie (wyd. 2013)

Autor: Stephen King
Tłumaczenie: Danuta Górska
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Miejsce wydania: Warszawa
Wydanie polskie: 10/2013
Tytuł oryginalny: Carrie
Rok wydania oryginału: 1974
Liczba stron: 208
Format: 140x200 mm
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
ISBN-13: 9788378396314
Cena z okładki: 32,00 zł


blog comments powered by Disqus